कीचकानां तु मुख्यस्य नराणामुत्तमस्य च। वालिसुग्रीवयोर्भ्रात्रोः पुरेव कपिसिंहयोः ।। 26
ही झुंज कीचकांचा प्रमुख आणि श्रेष्ठ पुरुष यांच्यातली होती, जशी पूर्वी वाली आणि सुग्रीव या कपिसिंह भावांमध्ये झाली होती.
शार्दूलाविव गर्जन्तौ तार्क्ष्यनागाविवोद्यतौ। समयत्नौ समक्रोधौ पतितौ भीमकीचकौ ।। 27
दोघेही वाघासारखे गर्जना करत, गरुड आणि नागासारखे उंच उडत, सारखेच निर्धाराने आणि रागाने पेटून, भीम आणि कीचक जमिनीवर पडले.
गजाविव मदोन्मत्तौ नदन्तौ पतितौ क्षितौ। वृषभाविव वल्मीकं मृद्गन्तौ समविक्रमौ ।।28
मदाने वेडावलेल्या दोन हत्तींसारखे दोघेही गर्जत पडले, आणि दोन ताकदवान बैल जसा मुंगीमळा चिरडतात तसं त्यांनी एकमेकांना भिडवलं.
ईषदागलितं चापि क्रोधाच्चावाङ्मुखं स्थितम् । कीचको बलवान्भीमं जानुभ्यां पातयद्भुवि ।। 29
रागाने थोडं पुढे झुकून, बलवान कीचकाने आपल्या गुडघ्यांनी भीमाला जमिनीवर पाडलं.
पातितो भीमसेनस्तु कीचकेन बलीयसा। उत्पपाताथ वेगेन दण्डाहत इवोरगः ।। 30
बलवान कीचकाने खाली पाडल्यावर भीमसेन वज्रासारख्या वेगाने उडी मारून वर उभा राहिला, जणू काठीने मारलेला साप उडी मारतो.
स्पर्धया च बलोन्मत्तौ तावुभौ भीमकीचकौ। निश्शब्दं पर्यकर्षेतामन्योन्यस्य विनिर्जये ।। 31
स्पर्धेने आणि ताकदीच्या गर्वाने मदमस्त झालेले भीम आणि कीचक, एकमेकांना गप्प बसून ओढू लागले, दोघेही विजयासाठी झुंजत होते.
ततस्तद्भवनश्रेष्ठं प्राकम्पत तदा भृशम्। तौ क्रोधवशमापन्नावन्योन्यमभिजघ्नतुः ।। 32
मग त्या भव्य राजवाड्याला जोरदार हादरा बसला, कारण रागाच्या भरात असलेल्या त्या दोघांनी एकमेकांना जबरदस्त मारलं.
तलाभ्यां भीमसेनेन वक्षस्यभिहतो बली। कीचको रोषरक्ताक्षो न चचाल पदात्पदम् ।। 33
भीमसेनाने दोन्ही हातांनी छातीवर जोरात मारलं तरी, रागाने डोळे लाल झालेले बलवान कीचक जागेवरून हललाच नाही.
मुहूर्तमशकत्सोढुं वेगं तस्य महात्मनः। कीचको भीमसेनेन पश्चात्पश्चादहीयत ।। 34
थोडा वेळ कीचकाने त्या महात्म्याच्या वेगाचा प्रतिकार केला, पण नंतर हळूहळू भीमसेनाने त्याला मागे ढकललं.
तं हीयमानं विज्ञाय भीमसेनो महाबलः । वक्षस्यानीय वेगेन प्रममाथ विचेतसम् ।। 35
कीचक मागे पडतोय हे ओळखून, बलवान भीमसेनाने त्याला वेगाने जवळ ओढलं आणि जोरात दाबून त्याला शुद्ध हरपायला लावलं.
क्रोधाविष्टो विनिश्चस्य पुनश्चैनं वृकोदरः । जग्राह जयतांश्रेष्ठः केशेष्वेव भृशं तदा ।। 36
रागाने भरलेला, विजेत्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेला वृकोदराने पुन्हा त्याला केसांनी जोरात पकडलं.
गृहीत्वा कीचकं भीमो विरराज महाबलः । आमिषार्थे गृहीत्वैव शार्दूलो मृगयूथपम् ।। 37
कीचकाला पकडून, बलवान भीम अगदी तसाच तेजस्वी दिसत होता, जसा वाघ शिकारीच्या झुंडीच्या प्रमुखाला पकडल्यावर दिसतो.
पुनश्चातिबलस्तत्र कीचको बलदर्पितः । व्यायच्छन्नेव दुर्धर्षः पाण्डवेन तरस्विना ।। 38
पुन्हा एकदा, आपली ताकद दाखवत, कीचकाने जोरदार झुंज दिली, पण उत्साही पांडवाने त्याला पुन्हा दाबलं.
मुष्टिना भीमसेनेन शिरस्यभिहतो भृशम्। कीचको वृत्तरक्ताक्षो गतासुरपतद्भुवि ।। 39
भीमसेनाने मुठीने डोक्यावर जबरदस्त मारलं, तेव्हा कीचकाचे डोळे फिरले, रक्ताळले, आणि तो प्राण सोडून जमिनीवर कोसळला.
आस्ये पाणी च पादौ च शिरोग्रीवां सकुण्डलाम् । काये प्रवेशयामास मृदित्वाऽङ्गानि सर्वशः ।। 40
त्याने कीचकाचे हात, पाय, कुंडलांसकट डोकं आणि मान शरीरात दाबली, आणि त्याचे सगळे अवयव पूर्णपणे चिरडले.
स तं मथितसर्वाङ्गं मांसपिण्डमथाकरोत् ।। 41
अशा प्रकारे, त्याचं सगळं शरीर चिरडून, त्याला मांसाचा गोळा करून टाकलं.
तत्राग्निं स्वयमुज्ज्वाल्य पाणिसंघर्षजं बली। कष्णायै दर्शयामास भीमसेनो महाबलः ।। 42
तेथे भीमसेनाने स्वतः हात घासून अग्नी पेटवला आणि तो कृष्णेला दाखवला.
उवाच च महातेजा द्रौपदीं योषितां वराम्। त्वयि कामुकमत्यन्तं पापिनं पारदारिकम्। पश्यैनमेहि पाञ्चालि कामुकोऽयं मया हतः ।। 43
तेव्हा तेजस्वी भीमसेन द्रौपदीला म्हणाला, "पांचाली, पाहा, हा पापी आणि कामी माणूस, जो तुला मिळवू पाहत होता, मी त्याचा वध केला आहे."
प्रार्थयन्ते सुकेशान्ते ये त्वां शीलसमन्विताम् । एवं स्वपन्ति ते भीरु शेतेऽयं कीचको यथा। यस्त्वामभ्यहनद्भद्रे पदा भूमौ निपात्य च ।। 44
सुंदर केसांची आणि चांगल्या स्वभावाची तू, ज्या लोकांना तुझी इच्छा आहे, त्यांना हाच परिणाम भोगावा लागेल. भीरू द्रौपदी, ज्याने तुला जमिनीवर पाडून मारहाण केली, तो किचक इथे पडला आहे.
एवमुक्त्वा महाबाहुर्गन्धर्वेण हतं तदा। विज्ञापनार्थमन्येषां विरराम महाहवम् ।। 45
असं म्हणून, बलवान भीमाने हे गंधर्वाने मारलं आहे असं इतरांना कळावं म्हणून मोठं युद्ध थांबवलं.
तथा स कीचकं हत्वा गत्वा रोषस्य निष्कृतिम्। आमन्त्र्य द्रौपदीं पश्चात्क्षिप्रमायान्महानसम् ।। 46
किचकाचा वध करून आणि आपला राग शांत करून, त्याने द्रौपदीशी बोलून लगेच स्वयंपाकघराकडे गेला.
स्नात्वाऽनुलेपनं कृत्वा व्यापूर्य च मनोरथम्। सुखोपविष्टः शयने भीमो भीमपराक्रमः ।। 47
स्नान करून, अंगाला उटणं लावून आणि आपलं काम पूर्ण करून, भीम आपल्या पलंगावर आरामात बसला.
ततः कृष्णा यदा मेने गतं भीमं महानसम् । कीचकं घातयित्वा च द्रौपदी योषितां वरा। प्रहृष्टा गतसंत्रासा सभापालानुवाच ह ।। 48
कृष्णेला कळलं की भीम स्वयंपाकघरातून बाहेर गेला आहे आणि किचकाचा वध केला आहे. मग आनंदी आणि भीतीमुक्त द्रौपदीने सभागृहाच्या रक्षकांना बोलावलं.
कीचको निहतः शेते गन्धर्वैः पतिभिर्मम। परस्त्रीकामसंतप्तं समागच्छन्त पश्यत ।। 49
"माझ्या गंधर्व पतींनी किचकाचा वध केला आहे! तो दुसऱ्याच्या पत्नीवर डोळा ठेवत होता. या, बघा."
तच्छ्रुत्वा भाषितं तस्या नर्तनागाररक्षिणः । सहसैव समुत्तस्थुरुल्कामादाय सर्वशः ।। 50
द्रौपदीचं बोलणं ऐकून, नृत्यगृहाचे सगळे रक्षक हातात मशाली घेऊन लगेच उठले.
तस्यास्तं निहतं श्रुत्वा कीचकस्य सहोदराः। ततो गत्वा तु तद्वेश्म कीचकं विनिपातितम्। गतासुं ददृशुर्भूमौ रुधिरेण समुक्षितम् ।। 51
किचकाचा मृत्यू ऐकून, त्याचे भाऊ तिथे गेले आणि रक्ताने माखलेला, प्राण गेलेला किचक जमिनीवर पडलेला पाहिला.
पार्ष्णिपामिशिरोहीनं दृष्ट्वा ते विस्मिताऽभवन् ।। 52
त्याचे टाच, हात, डोके आणि मान नाहीत हे पाहून ते सगळे आश्चर्यचकित झाले.
क्वास्य ग्रीवा क्व चरमौ क्व पामी क्व शिरः क्व दृक् । इति स्म ते परीक्षन्ते गन्धर्वेण हतं तदा ।। 53
"याची मान कुठे आहे? हात कुठे आहेत? टाच, डोके, डोळे कुठे गेले?" असं म्हणत त्यांनी गंधर्वाने मारलेल्या किचकाची तपासणी केली.
अमानुषं कृतं कर्म तं दृष्ट्वा विनिपातितम् । निरीक्षन्ते ततः सर्वे परं विस्मयमागताः ।। 54
असं अमानुष कृत्य आणि किचकाचा मृतदेह पाहून सगळेजण आश्चर्याने बघत राहिले.
तत्काले तु समागम्य सर्वे तत्रास्य बान्धवाः । रुरुदुः कीचकं दृष्ट्वा परिवार्योपतस्थिरे ।। 1
त्या वेळी, किचकाचे सगळे नातेवाईक तिथे जमले, त्याला घेरून रडू लागले.