अस्रं दुःखाभिभूताया मम मार्जस्व भारत। बाहुवीर्यानुरूपं च दर्शयाद्य पराक्रमम्। आत्मनश्चैव भद्रं ते कुरु मानं कुलस्य च ।। 39
भारता, मी दु:खाने व्याकुळ झाले आहे, माझे अश्रू पुस. आज आपल्या बाहीच्या बळाला शोभेल असं शौर्य दाखव, आणि स्वतःचं व आपल्या कुळाचं मान राख. तुझं कल्याण होवो.
स्वागतं ते वरारोहे यन्मां वेदयसे प्रियम्। नह्यस्य कंचिदिच्छामि सहायं वरवर्णिनि ।। 40
सुंदर नितंब असलेल्या सखी, तू मला हे प्रिय सांगितलंस, त्याबद्दल स्वागत आहे. या कामात मला दुसऱ्या कोणाचंही साहाय्य नको आहे, सुंदर वर्णाच्या सखी.
सा मे प्रीतिस्त्वयाऽऽख्याता कीचकस्य समागमे। हत्वा हिडिम्बं या प्रीतिर्ममासीत्सा शुचिस्मिते ।। 41
सुंदर हास्य असलेल्या सखे, किचकासोबत भेटल्यावर तुला जशी आनंदाची भावना झाली, तसाच आनंद मला हिडिंबा मारल्यावर झाला होता.
सत्यं भ्रातॄंश्च पुत्रांश्च पुरस्कृत्य शपामि ते। कीचकं निहनिष्यामि वृत्रं देवपतिर्यथा ।। 42
मी सत्य, माझे भाऊ आणि माझी मुले यांच्या शपथेवर सांगतो, मी किचकाला नक्कीच मारीन, जसा इंद्राने वृत्रासुराचा वध केला.
प्रसह्य निहनिष्यामि केशवः केशिनं यथा। रहस्यं वा प्रकाशं वा सूदयिष्यामि कीचकम् ।। 43
मी किचकाला जबरदस्तीने मारीन, जसा केशवाने केशी राक्षसाचा नाश केला. गुप्तपणे असो वा उघडपणे, मी किचकाचा नाश करीन.
अहं भद्रे हनिष्यामि कीचकं मदनान्वितम्। यस्त्वां कामाभिभूतात्मा दुर्लभामभिमन्यते ।। 44
मृदू स्वभावाच्या सखे, जो किचक वासनेने अंध झाला आहे आणि तुला मिळवण्याचा प्रयत्न करतो, त्याचा मी वध करीन.
अथ चेदवबुध्यन्ति सूतपुत्रं मया हतम्। निर्मनुष्यं करिष्यामि मत्स्यानामिदमालयम् ।। 45
जर लोकांना समजले की रथवानाचा मुलगा माझ्या हातून मारला गेला आहे, तर मी या मत्स्यांच्या घरात एकही पुरुष उरू देणार नाही.
मया हतांश्चेन्मात्स्यांस्तु धार्तराष्ट्रो विबुध्यति। दुर्योधनं ततो हत्वा सानुबन्धं सबान्धवम्। कुरुणामखिलं राज्यं प्रतिपत्स्यामि भामिनि ।। 46
जर मी मारलेल्या मत्स्यांना धृतराष्ट्राचा मुलगा समजला, तर मी दुर्योधनासह त्याचे सगळे साथीदार आणि नातेवाईक यांचा वध करून, संपूर्ण कुरू राज्य ताब्यात घेईन, सुंदर सखे.
नाहं शक्तोऽनुनयितुं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम्। कामं सत्यमुपासीत कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः । काममन्ये ह्युपासन्तु विनीता धर्मचारिणः ।। 47
मी कुंतीपुत्र युधिष्ठिराला काहीही समजावू शकत नाही. कुंतीपुत्र युधिष्ठिर जसा हवे तसे सत्याचे पालन करेल, तसेच इतर विनम्र आणि धर्मनिष्ठ लोकही आपापल्या इच्छेनुसार वागतील.
त्वां तु दुःखमिदं प्राप्तां नाहं शक्नोम्युपेक्षितुम्। निर्वृता भव पाञ्चालि कीचकस्य वधात्पुनः ।। 48
पांचाळी, तुझ्या या दुःखाकडे मी दुर्लक्ष करू शकत नाही. किचकाचा वध झाल्यावर पुन्हा तू निर्धास्त हो.
कीचकस्य वधं भीम यदि जानन्ति नागराः। त्वया कृतं महाबाहो नाहं जीवितुमुत्सहे ।। 49
महाबली, जर नगरातील लोकांना कळले की किचकाचा वध तू केलास, तर मी जगू शकणार नाही.
कथं सत्याच्च नापेयाद्राजाऽयं मत्कृते प्रभो। निशि गूढं तथा भीम कीचकं तं निपातय ।। 50
माझ्यासाठी या राजाने सत्याचा त्याग कसा करावा? म्हणून भीमा, तू रात्री गुपचूप किचकाचा वध कर.
अनुबुद्धे हि कौन्तेयो धर्मराजो युधिष्ठिरः। पुनर्वनं व्रजेद्धीमाननुजैः परिवारितः ।। 51
जर कुंतीपुत्र धर्मराज युधिष्ठिराला हे समजले, तर तो पुन्हा आपल्या अनुयायांसह वनात जाईल.
कश्च धर्मपरं ज्येष्ठमतिवर्तेत भारत। भीम भीताऽस्मि संबोधात्साधु मा चापलं कृथाः ।। 52
भारतातील कोण धर्मपरायण ज्येष्ठाचा आदेश मोडेल? भीमा, मला उघड होण्याची भीती वाटते, कृपया उतावळेपणा करू नकोस.
यथा न कश्चिञ्जानीते सूतपुत्रं त्वया हतम्। तथा कुरुष्व कौरव्य बलवन्नरिमर्दन । अदृश्यमानस्त्वंतस्य भिन्धि प्राणानरिन्दम ।। 53
हे कुरुवंशी, शत्रूंचा संहार करणारा, असे पाहा की कुणालाही कळू नये की रथवानाचा मुलगा तुझ्या हातून मारला गेला आहे. कुणाच्याही नजरेस न पडता, त्याचे प्राण घे.
तथा भद्रे करिष्यामि यथा त्वं भीरु भाषसे। अदृश्यमानस्तस्याहं तमिस्रायां सकुण्डलम् ।। 1
मृदू स्वभावाच्या भीरू सखे, तू जसे सांगितलेस तसेच मी करीन. अंधारात, त्याला न कळता, त्याच्या कानातील कुंडलेसह मी त्याचा नाश करीन.
नागो बिल्वमिवाक्रम्य पोथयिष्यामि तच्छिरः। अलभ्यामिच्छतस्तस्य कीचकस्य दुरात्मनः ।। 2
सर्प जसा बेलफळ पायाखाली तुडवतो, तसा मी त्या दुष्ट किचकाचा, जो तुला मिळवू शकत नाही, त्याचा डोकं फोडून टाकीन.
मया यदुक्तं पाञ्चालि धर्मराजसुतं प्रति। कोपादृते किमन्यत्तु नानुवर्तेत को नृपम् ।। 3
पांचाळी, मी धर्मराजाच्या बाबतीत तुला जे काही सांगितले, राग सोडून, राजा असताना त्याचे कोण पालन करणार नाही?
एवमुक्तवा महाबाहुस्तत्र पाण्डवनन्दनः। अर्धरात्रे तदोत्थाय सत्ववान्भीमविक्रमः ।। 4
असे म्हणून, महाबली पांडुपुत्र भीम, मध्यरात्री उठला.
अवदातेन मृदुना पटेनाच्छादितस्तथा । द्रौपदीं पृष्ठतः कृत्वा यत्रासीन्नर्तनालयः ।। 5
स्वच्छ आणि मऊ वस्त्र अंगावर घेऊन, भीमाने द्रौपदीच्या मागे चालत नर्तकांच्या सभागृहाकडे गेला.
स भीमः प्रथमं गत्वा तमिस्रायामुपाविशत् । मृगं सिंह इवादृश्यः प्रत्याकाङ्क्षत्स कीचकम् ।। 6
भीमाने आधीच पुढे जाऊन त्या अंधारात सिंह जसा शिकाराची वाट पाहतो तसा, कुणालाही न दिसता बसून किचकाची वाट पाहिली.
कीचकस्तु शिरःस्नातो निशायां समलंकृतः। सङ्केतमगमत्तूर्णं शून्यागारमपावृतम् ।। 7
किचकाने रात्री डोकं धुऊन, स्वतःला सजवून, ठरलेल्या जागी, मोकळ्या आणि रिकाम्या खोलीत लवकर पोहोचला.
तदेव नर्तनागारं पाञ्चाली यदभाषत। तां मन्यमानः संकेते सैरन्ध्रीं काममोहितः ।। 8
द्रौपदीने सांगितलेले तेच नृत्यगृह असल्याचं समजून, सैरंध्रीशी भेट होईल या अपेक्षेने, वासनेंनी भारावून किचक तिथे गेला.
प्रविश्य नर्तनागारं ततस्तं पुरुषर्षभम्। पूर्वागतं भीमसेनं दृप्तमप्रतिमजसम् ।। 9
त्या नृत्यगृहात शिरल्यावर त्याने पाहिलं की, भीमसेन आधीच तिथे आहे, गर्विष्ठ आणि बळात बरोबरी नसलेला तो पुरुषसिंह.
शयानं शयने तत्र मृत्युं मूढः परामृशत्। जाज्वल्यमानं कोपेन कृष्णाधर्षणजेन च ।। 10
तिथे पलंगावर झोपलेल्या भीमाला, किचकाने अज्ञानाने स्पर्श केला, जणू मृत्यूच गाठला, कारण कृष्णेचा अपमान झाल्यामुळे भीमा संतापाने जळत होता.
एकान्ते भीममासाद्य कीचकः कालचोदितः। हर्षोन्मथितचित्तात्मा स्मयमानोऽभ्यभाषत ।। 11
नियतीच्या प्रेरणेने किचक एकांतात भीमाजवळ गेला, आनंदाने मन फुलून, हसत हसत बोलू लागला.
प्रहितं ते मया भद्रे बहुवित्तं शुचिस्मिते। त्वयि तिष्ठतु तत्सर्वं यथाऽसि स्वयमागता ।। 12
सुंदर हास्य असलेल्या स्त्री, मी तुझ्यासाठी खूप धन पाठवलं आहे; तू स्वतःहून आली आहेस म्हणून ते सर्व तुझ्याकडेच राहू दे.
अकस्मान्मां प्रशंसन्ति सदा गृहगताः स्त्रियः। बलवान्दर्शनीयश्च नान्यस्ते सदृशः पुमान् ।। 13
माझ्या घरातील स्त्रिया नेहमीच अनपेक्षितपणे माझी स्तुती करतात, म्हणतात की माझ्यासारखा बलवान आणि देखणा पुरुष दुसरा नाही.
अहं रूपेण संपन्नः स्नातो गुरुविभूषितः। नित्यमेव प्रियः स्त्रीणां सौभाग्यात्प्रियदर्शनः । रूपस्य तन्मया प्राप्तं फलं कमललोचने ।। 14
मी रूपवान आहे, स्नान करून सुंदर दागिन्यांनी सजलो आहे; नेहमीच स्त्रियांना प्रिय आहे, सौभाग्यवान आणि मनाला भावणारा आहे. कमलासारख्या डोळ्यांच्या स्त्री, माझ्या रूपामुळे मला हे फळ मिळालं आहे.
दिष्ट्या त्वं दर्शनीयोसि दिष्ट्याऽऽत्मानं प्रशंससि।। 15
नशीबाने तू देखणी आहेस आणि नशीबानेच स्वतःची स्तुती करतेस.