शरणागतेयं सुश्रोणी मया दत्ताभया च सा। शुभाचारा च भद्रं ते नैनां वक्तुमिहोत्सहे ।। 8
ही सुडौल कंबरेची स्त्री माझ्याकडे आश्रयाला आली आहे आणि मी तिला भीतीमुक्त केले आहे. तिचे वर्तनही चांगले आहे. पण मी तिला याबद्दल काही बोलू शकत नाही.
एषा हि शक्या नान्येन स्प्रष्टुं पापेन चेतसा। गन्धर्वाः किल पञ्चेमां रक्षन्ति रमयन्ति च ।। 9
दुष्ट मनाने कोणीही तिला स्पर्श करू शकत नाही, कारण पाच गंधर्व तिचे रक्षण करतात आणि तिला आनंद देतात, असे म्हणतात.
एवमेषा ममाचष्टे तथा प्रथमसंगमे। तथैव गजनासोरूः सत्यमाह ममान्तिके। ते हि क्रुद्धा महात्मानो नाशयेयुर्हि जीवितम् ।। 10
ही गोष्ट तिने मला पहिल्याच भेटीत सांगितली होती. गजगंभीर जांघांची ती स्त्री माझ्यासमोर सत्य बोलली. ते महान गंधर्व रागावले तर प्राणच घेऊ शकतात.
राजा चैव समीक्ष्यैनां संमोहं गतवानिह । मया च सत्यवचनैरनुनीतो महीपतिः ।। 11
राजालाही तिला पाहून इथे गोंधळून गेले होते. मी सत्य बोलून त्या राजाला समजावले.
सोप्येनामनिशं दृष्ट्वा मनसैवाभ्यनन्दत। भयाद्गन्धर्वमुख्यानां जीवितस्योपघातिनाम्। मनसाऽपि ततस्त्वेनां न चिन्तयति पार्थिवः ।। 12
तो राजा देखील तिला दिवस-रात्र पाहून मनातच आनंद घेत होता. पण त्या बलाढ्य गंधर्वांचा, जे प्राण घालवू शकतात, त्यांचा भयानं तो तिच्या विषयी मनातही विचार करत नाही.
ते हि क्रुद्धा महात्मानो गरुडानिलतेजसः। दहेयुरपि लोकांस्त्रीन्युगान्तेष्विव भास्करः ।। 13
ते महान गंधर्व गरुड, वारा आणि अग्नीइतके प्रखर आहेत. रागावले तर ते तीनही लोक जणू युगाच्या शेवटी सूर्य जसा जाळतो तसा भस्म करू शकतात.
सैनन्ध्र्या ह्येतदाख्यातं मम तेषां महद्बलम्। तव चाहमिदं गुह्यं स्नेहाद्वक्ष्यामि बन्धुवत् ।। 14
सैरंध्रीनेच मला त्यांच्या मोठ्या सामर्थ्याबद्दल सांगितले. आपुलकीने मी तुला हे गुपित आप्तासारखे सांगते.
मा गमिष्यसि वै कृच्छ्रां गतिं परमदुर्गमाम्। बलिनस्ते रुजं कुर्युः कुलस्य च धनस्य च ।। 15
म्हणून स्वतःवर फार मोठे संकट ओढवून घेऊ नकोस. त्यांच्या शक्तीमुळे तुझे घराणे आणि संपत्ती दोन्ही नष्ट होतील.
तस्मान्नास्यां मनः कर्तुं यदि प्राणा प्रियास्तव। न चिन्तयेथा मागास्त्वं मत्प्रियं च यदीच्छसि ।। 16
म्हणून, तुझे प्राण तुला प्रिय असतील तर तिच्या विषयी मनात विचारही करू नकोस. माझे प्रिय तुला हवे असेल तर तिच्या जवळ जाऊ नकोस.
एवमुक्तस्तु दुष्टात्मा भगिनीं कीचकोऽब्रवीत्। गन्धर्वाणां शतं वाऽपि सहस्रमयुतानि वा । अहमेको वधिष्यामि गन्धर्वान्पञ्च किं पुनः ।। 17
असं ऐकूनही दुष्ट मनाचा कीचक आपल्या बहिणीला म्हणाला, 'शंभर, हजार, दहा हजार गंधर्व असले तरी मी एकटाच त्यांना मारू शकतो. मग पाच गंधर्वांचं काय?'
न च त्वमभिजानीषे स्त्रीणां गुह्यमनुत्तमम् । पुत्रं वा किल पौत्रं वा भ्रातरं वा मनस्विनम् ।। 18
स्त्रियांचे गुपित तुला माहीत नाही. आई, मुलगा, नातू किंवा बुद्धिमान भाऊ असो, हे तुला समजत नाही.
रहसीह नरं दृष्ट्वा नानागन्धविभूषितम्। योनिरुत्स्विद्यते स्त्रीणां सतीनामपि च श्रुतम् ।। 19
म्हणतात, अगदी सती स्त्रीनेही एकटा पुरुष विविध सुगंधांनी माखलेला आणि सजलेला पाहिला, की तिच्या मनात हलचल होते.
मां निरीक्ष्यानुलिप्ताङ्गं सर्वाभरणभूषितम्। वशमेष्यति सैरन्ध्री मन्मथेनाभिपीडिता। सा त्वं दृष्ट्वा ब्रूहि चैनां मम चेञ्जीवितं प्रियं ।। 20
मी अंगाला सुगंध लावून, सर्व दागिने घालून सैरंध्रीसमोर गेलो, की कामाने पछाडून ती माझ्या वश होईल. तू तिला भेटलीस की सांग, माझं जीवन तिच्यावर अवलंबून आहे.
एवमुक्ता सुदेष्णा तु शोकेनाभिप्रपीडिता। अहो दुःखमहो कृच्छ्रमहो पापमिति स्मह ।। 21
असं ऐकून सुदेष्णा दुःखाने व्याकुळ झाली आणि मनात म्हणाली, 'अरे देवा, किती दुःख, किती कठीण, किती पाप!'
प्रारुदद्भृशदुःखार्ता विपाकं तस्य वीक्ष्य सा। पातालेषु पतत्येष विलपन्बडवामुखे ।। 22
तिच्या डोळ्यांसमोर त्याचं भयंकर फळ दिसताच ती फार दुःखी होऊन रडू लागली, 'हा पाताळात कोसळतोय, आक्रोश करत विनाशाच्या तोंडात जातोय,' असं ती म्हणाली.
त्वत्कृते विनशिष्यन्ति भ्रातरः सुहृदश्च मे। किंनु शक्यं मया कर्तुं यत्त्वमेवमभिप्लुतः ।। 23
तुझ्यामुळे माझे भाऊ आणि मित्र नष्ट होतील; तू इतका व्याकुळ झालास की, मी काय करू शकते?
न च श्रेयोऽभिजानीषे काममेवानुवर्तसे। ध्रुवं गतायुस्त्वं पाप यदेवं काममोहितः । अकर्तव्ये हि मां पापे नियुनङ्क्षि नराधम ।। 24
तुला खरं काय ते कळत नाही; केवळ इच्छेच्या मागेच लागलास. पापी, तू कामाच्या मोहाने इतका अंध झालास की, नक्कीच तुझं आयुष्य संपलंय. या चुकीच्या कृत्यात तू मला देखील ओढून नेत आहेस, दीन माणसा.
अपि चैतत्पुरा प्रोक्तं निपुणैर्मनुजोत्तमैः । एकस्तु कुरुते पापं स्वजातिस्तेन हन्यते ।। 25
हे पूर्वीही बुद्धिमान आणि श्रेष्ठ लोकांनी सांगितलं आहे: एकाने पाप केलं तर त्याच्या संपूर्ण कुळाचाच नाश होतो.
गतस्त्वं धर्मराजस्य विषयं नात्र संशयः। अदूषितमिदं सर्वं स्वजनं घातयिष्यसि ।। 26
तू धर्मराजाच्या राज्यात आलास, यात शंका नाही. आता तू निष्पाप आप्तांचाही नाश करशील.
एतत्तु मे दुःखतरं येनाहं भ्रातृसौहृदात्। विदितार्था करिष्यामि तुष्टो भव कुलक्षये ।। 27
पण मला सर्वात जास्त दुःख याचं आहे की, भावांशी निष्ठा ठेवून मला तुझ्या इच्छेप्रमाणे वागावं लागतंय—आमच्या कुळाचा नाश होईल, त्यातच तुझं समाधान मान.
गच्छ शीघ्रमितस्त्वं हि स्वमेव भवनं शुभम्। किंचित्कार्यं समुद्दिश्य सुरामन्नं च कारय ।। 28
आता तू लवकर आपल्या सुंदर घरी जा; काहीतरी कारण सांगून मद्य आणि जेवण तयार कर.
कृते चान्ने सुरायां च प्रेषयिष्यसि मे पुनः । तामहं प्रेषयिष्यामि मध्वन्नार्थं तवान्तिकम् ।। 29
जेव्हा जेवण आणि मद्य तयार होईल, तेव्हा पुन्हा मला कळव; मग मी तिला तुझ्याकडे मधुर जेवणासाठी पाठवीन.
ततः संप्रेषितामेनां विजने निरवग्रहाम्। सान्त्वयेथा यथान्यायं यदि साम सहिष्यति ।। 30
मग मी तिला एकटी, निर्बंध न ठेवता तुझ्याकडे पाठवीन; तू योग्य रीतीने तिला समजाव, जर ती गोड बोल ऐकू शकली तर.
सद्यः कृतमिदं सर्वं शेषमत्रानुचिन्तय ।। 31
हे सर्व लगेचच होईल; आता पुढे काय करायचं ते विचार कर.
सुदेष्णयैवमुक्तस्तु कीचकः कालचोदितः। त्वरमाणः प्रचक्राम स्वगृहं राजवेश्मनः ।। 32
सुदेष्णेने असं सांगितल्यावर, काळाच्या प्रेरणेने कीचक राजवाड्यातून घाईने आपल्या घरी गेला.
आगम्य च गृहं रम्यं सुरामन्नं चकार ह। अजैडकं च सुकृतं बहु चोच्चावचान्मृगान् ।। 33
आपल्या सुंदर घरी पोहोचल्यावर त्याने मद्य आणि जेवण तयार केलं, आणि मोठ्या-लहान अनेक प्राण्यांचं चांगलं शिजवलेलं मांसही बनवलं.
भक्षांश्च विविधाकारान्बहूंश्चोच्चावचांस्तदा। कारयामास कुशलैरन्नपानैः सुसंस्कृतम् ।। 34
त्याने कुशल स्वयंपाक्यांकडून अनेक प्रकारचे, साधे आणि विशेष असे स्वादिष्ट पदार्थ, जेवण आणि पेय नीट तयार करून घेतले.
त्वरावान्कालपाशेन कण्ठे बद्धः पशुर्यथा । नावबुध्यत मूढात्मा मरणं समुपस्थितम् ।। 35
घाईघाईने, काळाच्या फासात गळ्यात दोर बांधलेल्या जनावरासारखा, त्याचा मूढ मन मृत्यू जवळ आलाय हे समजू शकला नाही.
आनीतायां सुरायां तु कृते चान्ने सुसंस्कृते। कीचकः पुनरागम्य सुदेष्णां वाक्यमब्रवीत् ।। 36
मद्य आणलं गेलं आणि जेवण नीट तयार झाल्यावर कीचक पुन्हा सुदेष्णेकडे गेला आणि तिला म्हणाला.
मधु मांसं च बहुधा भक्ष्याश्च बहुधा कृताः। सुदेष्णे ब्रूहि सैरन्ध्रीं यथा सा मे गृहं व्रजेत् ।। 37
मद्य, मांस आणि अनेक प्रकारचे स्वादिष्ट पदार्थ तयार आहेत; सुदेष्णे, सैरंध्रीला सांग, ती माझ्या घरी यावी.