वलीविभङ्गचतुरं स्तनभारविनामितम्। कराग्रसंमितं मध्यं तवेदं तनुमध्यमे ।। 22
तुझी कंबर, बारीक बांध्याची, सुरेख सुरकुत्यांनी सजलेली आहे, स्तनांच्या ओझ्याने थोडी वाकलेली, आणि माझ्या हातांच्या घेरात सहज मावणारी आहे.
दृष्ट्वैव चारुजघनं सरित्पुलिनसंनिभम्। कामव्याधिरसाध्यो मामप्याक्रामति भामिनि ।। 23
सुंदर बाई, तुझे नितंब नदीच्या वाळवंटासारखे दिसतात; ते पाहताच, मला देखील प्रेमाची असाध्य अशी व्याधी जडते.
जज्वाल चाग्निमदनो दावाग्निरिव निर्दयः । त्वत्सङ्गमाभिसंकल्पविवृद्धो मां दहत्ययम् ।। 24
माझ्यात मनात प्रेमाचा अग्नी दावानळासारखा प्रज्वलित झाला आहे, तो तुझ्या संगाच्या विचारांनी अधिकच भडकतो आणि मला जाळतो.
आत्मप्रदानवर्षेण संगमाम्भोधरेण च। शमयस्व वरारोहे ज्वलन्तं मन्मथानलम् ।। 25
सुंदर कंबरेच्या मालकीण, तुझ्या मन:पूर्वक समर्पणाच्या पावसाने आणि तुझ्या संगाच्या मेघाने हा जळणारा प्रेमाचा अग्नी शांत कर.
मच्चित्तोन्मादनकरा मन्मथस्य शरोत्कराः। त्वत्सङ्गमाशानिशितास्तीव्राः शशिनिभानने । मह्यं विदार्य हृदयमिदं निर्दयवेगिताः ।। 26
चंद्रासारख्या चेहऱ्याच्या सुंदरि, तुझ्या संगाच्या आशेने धारदार झालेल्या, माझ्या मनाला वेड लावणाऱ्या कामदेवाच्या बाणांनी माझे हृदय निर्दयपणे भेदले आहे.
प्रविष्टा ह्यसितापाङ्गि प्रचण्डाश्चण्डदारुणाः। अत्युन्मादसमारम्भाः प्रीत्युन्मादकरा मम। आत्मप्रदानसंभोगैर्मामुद्धर्तुमिहार्हसि ।। 27
काळ्या डोळ्याच्या सुंदरि, हे प्रचंड आणि तीव्र बाण माझ्यात शिरले आहेत, त्यांनी मला प्रचंड वेड आणि उत्कट प्रेमाने पछाडले आहे; तुझ्या समर्पणाच्या आनंदाने मला इथे तारावं अशी माझी इच्छा आहे.
चित्रमाल्याम्बरधरा सर्वाभरणभूषिता। कामं प्रकामं सेव त्वं मया सह विलासिनि ।। 28
विलासिनी, सुंदर फुलांच्या माळा, वस्त्रे आणि सर्व अलंकार घालून, माझ्यासोबत मनसोक्त आनंद लुट.
नार्हसीहासुखं वस्तुं सुखार्हा सुखवर्जिता। प्राप्नुह्यनुत्तमं सौख्यं मत्तस्त्वं मत्तगामिनि ।। 29
मत्तगजासारख्या चालणाऱ्या सुंदरि, तू सुखाची पात्र असूनही सुखापासून वंचित राहू नकोस; माझ्याकडून सर्वोत्तम आनंद मिळव.
स्वादून्यमृतकल्पानि पेयानि विविधानि च। पिबमाना मनोज्ञानि रममाणा यथासुखम् ।। 30
मनोहरि, विविध गोड आणि अमृतासारखी पेये प्या आणि मनाप्रमाणे आनंद लुटा.
भोगोपचारान्विविधान्सौभाग्यं चाप्यनुत्तमम्। पानं पिब महाभागे भोगैश्चानुत्तमैः शुभैः ।। 31
भाग्यवती, उत्तम सुखोपभोग आणि सौभाग्याचा अनुभव घे, आणि शुभ अशा उत्तम मद्याचा आस्वाद घे.
इदं हि रूपं प्रथमं तवानघे निरर्थकं केवलमद्य भामिनि । अधार्यमाणा स्नगिवोत्तमा शुभा न शोभसे सुन्दरि शोभना सती ।। 32
कलंकहीन सुंदरि, तुझे हे रूप सध्या व्यर्थ आहे, कारण तू उत्तम वस्त्रे घालत नाहीस; खरी सुंदर असूनही तू शोभत नाहीस.
त्यजामि दारान्मम ये पुरातना भवन्तु दास्यस्तव चारुहासिनि । अहं च ते सुन्दरि दासवत्स्थितः सदा भविष्ये वशगो वरानने ।। 33
सुंदर हास्य असलेल्या प्रिये, मी माझ्या जुन्या पत्नींचा त्याग करतो; त्या तुझ्या दासी होतील. आणि मी, सुंदरि, सदैव तुझ्या सेवेत राहीन, तुझ्या इच्छेनुसार वागणारा.
एवमुक्ताऽनवद्याङ्गी कीचकेन दुरात्मना । द्रौपदी तमुवाचेदं सैरन्ध्रीवेषधारिणी ।। 1
दुष्ट कीचकाने असे बोलल्यावर, निष्कलंक अंगाची द्रौपदी, सैरंध्रीचे वेष धारण करून, त्याला असे उत्तर दिले.
अप्रार्थनीयामिहं मां सूतपुत्राभिमन्यसे। निहीनवर्णां सैरेन्ध्रीं बीभत्सां केशकारिणीम् ।। 2
सूतपुत्रा, तू मला इच्छितोस, पण मी तुझ्या योग्य नाही—मी नीच जातीची, सैरंध्री, कुरूप आणि विस्कटलेल्या केसांची आहे.
परदाराऽस्मि भद्रं ते न युक्तं तव सांप्रतम्। दयिताः प्राणिनां दारा धर्मं समनुचिन्तय ।। 3
मी दुसऱ्याची पत्नी आहे, तुझ्या कल्याणासाठी सांगते—हे तुला योग्य नाही. प्रत्येकाला आपली पत्नी प्रिय असते; धर्माचा विचार कर.
परदारे न ते बुद्धिर्जातु कार्या कथंचन । विवर्जनं ह्यकार्याणामेतत्सुपुरुषव्रतम् ।। 4
कधीही दुसऱ्याच्या पत्नीवर मन ठेवू नकोस; चुकीच्या गोष्टींपासून दूर राहणे हेच उत्तम पुरुषांचे व्रत आहे.
मिथ्याभिगृध्नो हि नरः पापात्मा मोहमास्थितः । अयशः प्राप्नुयाद्धोरं महद्वा प्राप्नुयाद्भयम् ।। 5
जो पुरुष चुकीच्या गोष्टींची इच्छा करतो, वाईट मनाचा आणि भ्रमित असतो, तो मोठा अपमान आणि मोठे भय मिळवतो.
एवमुक्तस्तु सैरन्ध्र्या कीचकः काममोहितः। जानन्नपि सुदुर्बुद्धिः परदाराभिमर्शने ।। 6
सैरंध्रीने असे सांगितले तरी, कीचक कामवासनेने पछाडलेला, सर्व काही जाणूनही, दुसऱ्याच्या पत्नीला मिळवण्याचा हट्ट सोडत नाही.
दोषान्बहून्प्राणहरान्सर्वलोकविगर्हितान् । प्रोवाचेदं सुदुर्बुद्धिर्द्रौपदीमजितेन्द्रियः ।। 7
त्या अत्यंत वाईट बुद्धीच्या, स्वतःच्या मनावर ताबा नसलेल्या माणसाने, सर्व लोकांनी निंदलेले, जीव घेणारे असे अनेक दोष द्रौपदीला सांगितले.
नार्हस्येवं वरारोहे प्रत्याख्यातुं वरानने । मां मन्मथसमाविष्टं त्वत्कृते चारुहासिनि ।। 8
सुंदर हसणाऱ्या, मनमोहक चेहऱ्याच्या स्त्री, तू मला असे नाकारू नकोस. मी तुझ्या प्रेमात पूर्णपणे गुरफटलो आहे.
प्रत्याख्याय च मां भीरु वशगं प्रियवादिनम् । नूनं त्वमसितापाङ्गि पश्चात्तापं करिष्यसि ।। 9
काळ्या डोळ्यांच्या, घाबरट स्त्री, मी तुझ्यावर प्रेम करतो आणि गोड बोलतो, तरीसुद्धा तू मला नाकारलीस तर नंतर तुला नक्कीच पश्चाताप होईल.
अहं हि सुभ्रु राज्यस्य कृत्स्नस्यास्य सुमध्यमे । प्रभुर्वासयिता चैव वीर्ये चाप्रतिमः क्षितौ ।। 10
सुंदर भुवया आणि सडपातळ कंबर असलेल्या स्त्री, या संपूर्ण राज्याचा मीच स्वामी आहे, मीच सर्वांचा पालनकर्ता आहे आणि या पृथ्वीवर माझ्या शौर्याला तोड नाही.
पृथिव्यां मत्समो नास्ति कश्चिदन्यः पुमानिह । रूपयौवनसौभाग्यैर्भोगैश्चानुत्तमैः शुभैः ।। 11
या पृथ्वीवर रूप, तारुण्य, भाग्य आणि उत्तम सुखभोग यामध्ये माझ्याशी बरोबरी करणारा दुसरा कोणीही पुरुष नाही.
सर्वकामसमृद्धेषु भोगेष्वनुपमेष्विह। भोक्तव्येषु च कल्याणि कस्माद्दास्ये रता ह्यसि ।। 12
सर्व इच्छांनी भरलेल्या, अतुलनीय अशा सुखभोग येथे असताना, हे कल्याणी, तू दास्यभावातच का रमली आहेस?
मया दत्तमिदं राज्यं स्वामिन्यसि शुभानने। भजस्व मां वरारोहे भुङ्क्ष्वं भोगाननुत्तमान् ।। 13
सुंदर चेहरा असलेल्या स्वामिनी, मी तुला हे राज्य दिले आहे. मला स्वीकार आणि श्रेष्ठ सुखांचा उपभोग घे.
एवमुक्ता तु सा साध्वी कीचकेनाशुभं वचः। कीचकं प्रत्युवाचेदं गर्हयन्त्यस्य तद्वचः ।। 14
किचकाने असे अशुभ बोल सांगितल्यावर, त्या सती स्त्रीने त्याच्या बोलण्याचा निषेध केला आणि त्याला उत्तर दिले.
मा सूतपुत्र मुह्यस्व माऽद्य त्यक्ष्यस्व जीवितम्। जानीहि पञ्चभिर्घोरैर्नित्यं मामभिरक्षिताम् ।। 15
सुतपुत्रा, वेडपिसा होऊ नकोस, आज आपले प्राण गमावू नकोस. मी नेहमी पाच भयंकर पुरुषांच्या संरक्षणाखाली आहे, हे लक्षात ठेव.
न चाप्यहं त्वया लभ्या गन्धर्वाः पतयो मम। ते त्वां निहन्युः कुपिताः साध्वलं मा व्यनीनशः ।। 16
माझा तुला लाभ होणार नाही. माझे पती गंधर्व आहेत. ते जर रागावले, तर उघडपणे किंवा गुपचूप, तुला ठार करतील.
अशक्यरूपं पुरुषैरध्वानं गन्तुमिच्छसि ।। 17
तू अशा वाटेवर चालण्याचा विचार करतोस, जी कोणत्याही पुरुषाला शक्य नाही.
यथा निश्चेतनो बालः कूलस्थः कूलमुत्तरम्। तर्तुमिच्छति मन्दात्मा तथा त्वं कर्तुमिच्छसि ।। 18
जसा एखादा अज्ञानी मुलगा काठीवर उभा राहून दुसऱ्या काठी जायचे स्वप्न पाहतो, तसाच तूही मूर्खपणाने असे करायचा विचार करतोस.