नास्ति देवी न गन्धर्वी न यक्षी न च किन्नरी। सैरन्ध्री नाम मे जातिर्वन्यमूलफलाशना ।। 39
तुझ्यासारखी देवी, गंधर्वी, यक्षी किंवा किन्नरी नाही. माझं नाव सैरंध्री, मी वनातील कंदमुळे आणि फळं खात जगते.
पतीनां प्रेक्षमाणानां कस्मिंश्चित्कारणान्तरे। केशपाशे परामृष्टा साऽहं त्रस्ता वनं गता ।। 40
एकदा माझ्या पतींसमोर, कुठल्यातरी कारणाने, माझ्या केसांना कुणीतरी स्पर्श केला; मी घाबरून वनात पळाले.
तत्र द्वादशवर्षाणि वन्यमूलफलाशना। चराम्यनिलया सुभ्रूः सा तवान्तिकमागता ।। 41
तेथे बारा वर्षं मी कंदमुळे आणि फळं खात भटकले, घर नसलेली, हे सुंदर भुवईवाली, आणि आता तुझ्याकडे आले आहे.
जानामि केशान्ग्रथितुं विचित्रान्ग्रथितुं मणीन्। मल्लिकोत्पलपद्मानां जानामि ग्रथितुं स्रजः ।। 42
मला केसांची वेणी घालता येते, विविध प्रकारे दागिने गुंफता येतात; मला मल्लिका, कमळ आणि पद्म यांचे हार विणता येतात.
सिन्धुवारकजातीनां रचयाम्यवतंसकान्। पत्रं मृगाङ्गमगरुं पिषे च हरिचन्दनम् । ग्रथयिष्यामि चित्राश्च स्रजः परमशोभनाः ।। 43
मी सिंधुवारा आणि जातीच्या फुलांच्या माळा तयार करीन; पानं, कस्तुरी, अगर आणि हळदीचंदन दळीन; आणि सुंदर, आकर्षक हार गुंफीन.
आराधनं सत्यभामां कृष्णस्य महिषीं प्रियाम्। कृष्णां च भार्यां पार्थानां नारीणामुत्तमां तथा ।। 44
मी सत्यभामा, कृष्णाची प्रिय राणी, हिची पूजा करीन; आणि कृष्णा, पांडवांची पत्नी व श्रेष्ठ स्त्री, हिचीही उपासना करीन.
तथाऽस्मि सुभ्रुवा चाहमिष्टलाभेन तोषिता। मालिनी चेति मे नाम स्वयं देवी चकार ह। कृष्णा कमलपत्राक्षी सा मे प्राणसमा सखी ।। 45
माझी इच्छा पूर्ण झाल्याने, सुंदर भुवया असलेल्या तुजसारख्या, मी आनंदी झाले; आणि कृष्णेने मला स्वतः 'मालिनी' हे नाव दिलं. ती कमलासारख्या डोळ्यांची कृष्णा माझ्या जीवासारखी सखी झाली.
न चाहं चिरमिच्छामि क्वचिद्वस्तुं शुभानने। व्रतं किलैतदस्माकं कुलधर्मोऽयमीदृशः ।। 46
शुभ मुख असलेल्या सखी, मला कुठेही फार काळ राहायचं वाटत नाही; हे आमचं व्रत आहे आणि आमच्या घराण्याची हीच परंपरा आहे.
योऽस्माकं तु हरेद्द्रव्यं देशं वसनमेव वा। न क्रोद्धव्यं किलास्माभिरस्मद्गुरुरमर्षणः ।। 47
कोणी आमचं धन, जागा किंवा निवास घेतला तरी आम्ही कधीही रागावू नये—कारण आमचे गुरु कधीच रागावत नाहीत, हेच आम्हाला शिकवलं आहे.
साऽहं वनानि दुर्गाणि तीर्थानि च सरांसि च। शैलांश्च विविधान्रम्यान्सरितश्च समुद्रगाः ।। 48
म्हणून मी वनांत, किल्ल्यांत, तीर्थांवर, सरोवरांत, रम्य पर्वतांवर आणि समुद्राकडे वाहणाऱ्या नद्यांमध्ये फिरत असते.
भर्तृशोकपरीताङ्गी भर्तृसब्रह्मचारिणी । विचरामि महीं दुर्गां यत्र सायंनिवेशना ।। 49
पतीच्या दुःखाने व्याकुळ शरीराने आणि त्याच्या नावे व्रत पाळत, मी या कठीण पृथ्वीवर रात्रीची विश्रांती कुठे मिळेल याचा शोध घेत भटकत असते.
वीरपत्नी यदा देवी चरमाणेषु भर्तृषु। साऽहं विवत्सा विधिना गन्धमादनपर्वतात्। शृणोमि तव सौशील्यं भर्तुर्मधुरभाषिणि ।। 50
वीरपत्नी देवी आपल्या पतीच्या मागे फिरताना, मी विधीने एकटीच गंधमादन पर्वतावर राहिले आणि तेथे, गोड बोलणाऱ्या पत्नी, तुझ्या उत्तम स्वभावाची कथा ऐकली.
माहात्म्यं च ततः श्रुत्वा ब्राह्मणानां समीपतः। त्वामुपस्थातुमिच्छामि ततश्चाहमिहागता ।। 51
ब्राह्मणांकडून तुझ्या महात्म्याची कथा ऐकून, मी तुला भेटण्याची इच्छा केली आणि म्हणूनच इथे आले.
गुरवो मम धर्मश्च वायुः शक्रस्तथाऽश्विनौ । तेषां प्रसादाच्च न मां कश्चिद्धर्षयते पुमान् ।। 52
माझे गुरु, माझा धर्म, वायू, इंद्र आणि अश्विनी—यांच्या कृपेने मला कोणीही पुरुष त्रास देत नाही.
एवमुक्त्वा सुदेष्णां तां कृताञ्जलिपुटा स्थिता। साऽब्रवीद्विस्मयाविष्टा द्रौपदीं योषितां वराम् ।। 53
असं म्हणून ती सुदेष्णेसमोर हात जोडून उभी राहिली; मग ती आश्चर्याने भरून, स्त्रियांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या द्रौपदीला म्हणाली.
न भरेयमहं भद्रे संशयो मम विद्यते। राजा त्वयं हि त्वां दृष्ट्वा मतिं पापां करिष्यति ।। 54
मृदू स्वभावाच्या सखी, मला खात्री नाही की मी हे सहन करू शकेन; कारण राजा तुला पाहिल्यावर त्याच्या मनात वाईट विचार येतील.
साऽहं त्वां न क्षमां मन्ये वसन्तीमिह वेश्मनि। एष दोषोस्ति सुश्रोणि कथं वाभीरु मन्यसे ।। 55
म्हणून, सुंदरी, मला वाटत नाही की तुझं इथे माझ्या घरी राहणं योग्य आहे; हीच चूक आहे—भयभीत सखी, तू याबद्दल काय विचार करतेस?
स्थिता राजकुले नार्यो याश्चेमा मम वेश्मनि। त्वामेवैकां निरीक्षन्ते विस्मयाद्वरवर्णिनि ।। 56
राजवाड्यातील आणि माझ्या घरातील स्त्रिया, सुंदर वर्ण असलेल्या सखी, आश्चर्याने फक्त तुलाच पाहत आहेत.
वृक्षांश्चोपस्थितान्पश्य य इमे मम वेश्मनि। विनमन्ते हि त्वां दृष्ट्वा पुमांसं कं न लोभयेः ।। 57
माझ्या घरातील हे झाडं पाहा, तेही तुला पाहून वाकतात; मग कोणता पुरुष तुझ्या सौंदर्याने मोहित होणार नाही?
बिभर्षि परमं रूपमतिमानुषमद्भुतम्। तिर्यग्योनिगताश्चापि निरीक्षन्ते सविस्मयाः । तव रूपमनिन्द्याङ्गि किं पुनर्मानवा भुवि ।। 58
तुझं रूप अतिशय सुंदर, माणसाच्या पलीकडचं आणि अद्भुत आहे; दुसऱ्या जन्मातील प्राणीही तुला आश्चर्याने पाहतात. दोषरहित सखी, मग पृथ्वीवरील पुरुषांचं काय?
राजा विराटः सुश्रोणि दृष्ट्वा ते परमं वपुः। मां विहाय वरारोहे त्वां गच्छेत्सर्वचेतसा ।। 59
सुंदरी, राजा विराट जर तुझं हे अद्वितीय रूप पाहील, तर तो मला सोडून पूर्ण मनाने तुझ्याकडे वळेल.
यं हि त्वमनवद्याङ्गी नरमायतलोचने। सुप्रसन्ना हि वीक्षेथाः स कामवरागो भवेत् ।। 60
निर्दोष अंग असलेल्या, मोठ्या डोळ्यांच्या सखी, ज्या पुरुषाकडे तू प्रेमळ नजरेने पाहतेस, त्याच्या मनात उत्कट प्रेम जागं होतं.
सुस्नाताऽलंकृता हि त्वं यमीक्षेथा हि मानुषम्। ग्लानिर्न तस्य दुःखं वा न तन्द्रिर्न पराजयः ।। 61
तू स्नान करून, सुंदर दागिने घालून एखाद्या माणसाकडे पाहिलंस, तर त्याला ना थकवा येईल, ना दुःख होईल, ना कंटाळा येईल, ना कधी पराभव होईल.
न शोको न च सन्तापो न क्रोधो नानृतं वदे। यं त्वं सर्वातवद्याङ्गि भजेथाः समलंकृता ।। 62
हे निर्दोष अंग असलेल्या स्त्री, तू जेव्हा सजून एखाद्याला आपलंस करतेस, त्याला ना शोक लागतो, ना त्रास होतो, ना राग येतो, ना तो कधी खोटं बोलतो.
न व्याधिर्न जरा तस्य न तृष्णा न क्षुधा भवेत्। यस्य त्वं वशगा सुभ्रु भवेरङ्कगता सती ।। 63
सुंदर भुवया असलेल्या सुभ्रू, जिच्यावर तुझा पूर्ण वश आहे, जी तुझ्या मांडीवर बसली आहे, त्याला ना आजार होतो, ना म्हातारपण येतं, ना तहान लागते, ना भूक लागते.
पञ्चत्वमपि संप्राप्तं यं च त्वं परिपस्वजेः। बाहुभ्यामनुरूपाभ्यां स जीवेदिति मे मतिः ।। 64
कोणालाही मृत्यू जवळ आला असला, तरी तू त्याला तुझ्या योग्य बाहूंनी मिठी मारलीस, तर तो पुन्हा जगेल असं मला वाटतं.
यस्य हि त्वं भवेर्भार्या यं च हृष्टा परिष्वजेः । अतिजीवेस्य सर्वेषु देवेष्विव पुरन्दरः ।। 65
ज्याचा तू पत्नी झालीस आणि ज्याला आनंदानं मिठीत घेतलंस, तो सगळ्यांपेक्षा जास्त आयुष्य जगेल, जसं देवांमध्ये इंद्र सर्वश्रेष्ठ आहे.
अध्यारोहेद्यथा वृक्षं यथा वाऽऽरुह्य तक्षति। राजवेश्मनि वामोरु ननु स्यास्त्वं तथा मम ।। 66
जसं एखादा झाडावर चढतो किंवा उतरून ते कोरतो, तसंच, हे सुंदर उरूस असलेल्या, तू राजवाड्यात माझ्यासाठी असावंस.
यथा कर्कटकी गर्भमाधत्ते मृत्युमात्मनः। तथाविधमहं मन्ये तव सुभ्रु समागमम् ।। 67
जशी विंचू मादी आपल्या पोटात स्वतःच्या विनाशाचं बीज ठेवते, तशीच, हे सुंदर भुवया असलेल्या, तुझ्याशी संग करणे मी तसंच मानतो.
अनुमानये त्वां सैरन्ध्रि नावमन्ये कथंचन। भर्तृशीलभयाद्भद्रे तव वासं न रोचये ।। 68
सैरंध्री, मला तुझ्यावर शंका येते, पण मी तुला पूर्णपणे अविश्वास करत नाही; तुझ्या नवऱ्याच्या स्वभावाच्या भीतीने, हे शुभ्रे, मला तुझं वास्तव्य नकोसं वाटतं.