सुदेष्णां राजमहिषीं सर्वालंकारभूषिताम्। श्रीमतीं राजपुत्रीणां शतेन परिवारिताम् ।। 19
सर्व अलंकारांनी सजलेली सुदेष्णा राणी, तेजस्वी, शंभर राजकन्यांनी वेढलेली होती.
ताः सर्वा द्रौपदीं दृष्ट्वा सन्तप्ताः परमाङ्गनाः । परितश्चोपतस्थुस्ताः सहसोत्थाय चासनात् ।। 20
त्या सर्व श्रेष्ठ स्त्रिया, द्रौपदीला पाहून, अंतःकरणाने हलल्या आणि लगेच आपल्या आसनावरून उठून तिच्या भोवती गोळा झाल्या.
निरीक्षमाणाः सर्वास्ताः शचीं देवीमिवागताम्। गूढगुल्फां वरारोहां कृष्णां ताम्रायतेक्षणाम्। अतिसर्वानवद्याङ्गीं नतगात्रीं सुमध्यमाम् ।। 21
त्या सर्वांनी कृष्णेकडे पाहिले; तिचे घोटे झाकलेले, सुंदर बांधा, तांबड्या मोठ्या डोळ्यांची, सर्व अंगांनी निर्दोष, वाकलेल्या देहाची आणि सडपातळ कंबरेची—जणू शची देवीच आली आहे असे वाटले.
न ह्रस्वां नातिमहतीं जातां बहुतृणे वने। ऋश्यरोहीमिवानिन्द्यां सुकेशीं मृगलोचनाम् ।। 22
ती ना फार बुटकी ना फार उंच, गवताळ वनात जन्मलेली, निर्दोष, ऋश्यरुही मादीसारखी, सुंदर केसांची आणि हरिणासारख्या डोळ्यांची होती.
तां मृगीमिव वित्रस्तां यूथभ्रष्टामिव द्विपाम्। लक्ष्मीमिव विशालाक्षीं विद्यामिव यशस्विनीम् ।। 23
ती घाबरलेल्या हरिणीसारखी, कळपापासून वेगळी पडलेल्या हत्तीणीसारखी, मोठ्या डोळ्यांची लक्ष्मीप्रमाणे आणि तेजस्वी विद्यासारखी भासत होती.
रोहिणीमिव ताराणां दीप्तामग्निशिखामिव। पार्वतीमिव रुद्राणीं वेलामिव महोदधेः ।। 24
ती तारांमध्ये रोहिणीसारखी, प्रज्वलित ज्वाळेसारखी, देवींमध्ये पार्वतीसारखी आणि महासागराच्या काठासारखी भासत होती.
सुलभामिव नागीनां मृगीणामिव किन्नरीम्। गङ्गामिव विशुद्धाङ्गीं शारदीमिव शर्वरीम् ।। 25
सापसुंदरी सहज भेटणारी, हरणांमध्ये अप्सरा जशी, गंगेसारखी निर्मळ देहाची, शरद ऋतूतील रात्रीसारखी तेजस्वी.
तामचिन्त्यतमां लोके इलामिव यशस्विनीम् । सावित्रीमिव दुर्धषां ब्राह्म्या लक्ष्म्या समन्वितां ।। 26
ही स्त्री जगात समजून न येणारी, इलासारखी कीर्तीमान, सावित्रीसारखी दुर्धर, ब्रह्मा आणि लक्ष्मीच्या तेजाने युक्त.
सीतामिव सतीं शुद्धामरुन्धतीमिव प्रियाम् । सुदेष्णा पर्यपृच्छत्तां विस्मयोत्फुल्ललोचना ।। 27
सीतेसारखी पवित्र आणि निष्ठावान, अरुंधतीसारखी प्रिय, सुदेष्णा तिला आश्चर्याने डोळे मोठे करून विचारते.
का त्वं सर्वानवद्याङ्गि कुतोसि त्वमिहागता। कस्य वा त्वं विशालाक्षि किं वा ते करवाण्यहम् ।। 28
तू कोण, सर्वांग सुंदर? कुठून आलीस इथे? कोणाची आहेस, विशाल डोळ्यांची? मी तुझ्यासाठी काय करू शकते?
गूढगुल्फा समानोरूस्त्रिगम्भीरा षडुन्नता। स्निग्धा पञ्चसु रक्तेषु हंसगद्गदभाषिणी ।। 29
गुप्त घोट्यांची, सम ओटीपोटाची, तीन खोल रेषा, सहा उंचावलेली अंग, मऊ, पाच ठिकाणी गुलाबी, हंसासारख्या गोड आवाजात बोलणारी.
शुकेशी सुस्वरा श्यामा पीनश्रोणीपयोधरा। अरालपक्ष्मनयना बिम्बोष्ठी तनुमध्यमा ।। 30
सुंदर केसांची, मधुर स्वराची, सावळी कांतीची, भरगच्च कंबर आणि वक्षस्थळ असलेली, वाकडे पापण्यांचे डोळे, बिंबासारखे ओठ, सडपातळ देह.
कम्बुग्रीवा गूढसिरा पूर्णचन्द्रनिभानना । दानवी किन्नरी वा त्वं गन्धर्वी वनदेवता ।। 31
शंखासारखी मान, लपलेल्या नसांचा, पूर्ण चंद्रासारखा चेहरा—तू दानवी आहेस का, किंवा किन्नरी, गंधर्वी की वनदेवी?
अप्सरा वाऽसि नागी वा तारा वा त्वं विलासिनी । अलम्बुसा मिश्रकेशी पुण्डरीकाऽथ मालिनी ।। 32
तू अप्सरा आहेस का, नागकन्या, सुंदर स्त्रियांमध्ये तारा? अलंबुसा, मिश्रकेशी, पुण्डरीका, की मालिनी?
तेनतेनैव संपन्ना काश्मीरीव तुरंगमा। इन्द्राणी त्वथ रुद्राणी स्वधा वाऽप्यथवा रतिः ।। 33
सर्व गुणांनी युक्त, काश्मिरी घोडीसारखी देखणी; तू इंद्राणी आहेस का, रुद्राणी, स्वधा की रती?
देवि देवेषु विख्याता ब्रूहि का त्वमिहागता। तव ह्यनुपमं रूपं भूषणैरपि वर्जितम् ।। 34
देवतांमध्ये प्रसिद्ध असलेली देवी, सांग, तू कोण इथे आलीस? तुझे रूप अलंकारांशिवायही अनुपम आहे.
त्वां सृष्ट्वोपरतं मन्ये लोककर्तारमीश्वरम्। न तृप्यन्ति स्त्रियो दृष्ट्वा का न पुंसां रतिर्भवेत् ।। 35
माझ्या मते, सृष्टीकर्त्याने तुला घडवून थांबले; स्त्रियांना तुझ्याकडे पाहून कंटाळा येत नाही, आणि कोणत्या पुरुषाला तुझ्या रूपाची आसक्ती होणार नाही?
प्रवालपुष्पस्तबकैराचिता वनदेवताः। त्वामेव हि निरीक्षन्ते विस्मिता रूपसंपदा ।। 36
प्रवालफुलांच्या गजऱ्यांनी सजलेल्या वनदेवता केवळ तुलाच पाहतात, तुझ्या सौंदर्याने आश्चर्यचकित होतात.
अन्तःपुरगता नार्यो मृगाः पक्षिगणा नराः। सर्वे त्वामेव कल्याणि निरीक्षन्ते सुविस्मिताः ।। 37
अंतःपुरातील स्त्रिया, जनावरं, पक्षी आणि पुरुष—सर्वजण, हे सुंदरिनी, तुलाच पाहतात आणि थक्क होतात.
न त्वादृशी काचन मे त्रिषु लोकेषु सुन्दरी। दृष्टपूर्वा श्रुता वाऽपि चक्षुपा विद्यते शुभा ।। 38
त्रैलोक्यात तुझ्यासारखी सुंदर स्त्री नाही; ना कुणी पाहिली, ना ऐकली, ना डोळ्यांनी ओळखली, हे शुभे.
नास्ति देवी न गन्धर्वी न यक्षी न च किन्नरी। सैरन्ध्री नाम मे जातिर्वन्यमूलफलाशना ।। 39
तुझ्यासारखी देवी, गंधर्वी, यक्षी किंवा किन्नरी नाही. माझं नाव सैरंध्री, मी वनातील कंदमुळे आणि फळं खात जगते.
पतीनां प्रेक्षमाणानां कस्मिंश्चित्कारणान्तरे। केशपाशे परामृष्टा साऽहं त्रस्ता वनं गता ।। 40
एकदा माझ्या पतींसमोर, कुठल्यातरी कारणाने, माझ्या केसांना कुणीतरी स्पर्श केला; मी घाबरून वनात पळाले.
तत्र द्वादशवर्षाणि वन्यमूलफलाशना। चराम्यनिलया सुभ्रूः सा तवान्तिकमागता ।। 41
तेथे बारा वर्षं मी कंदमुळे आणि फळं खात भटकले, घर नसलेली, हे सुंदर भुवईवाली, आणि आता तुझ्याकडे आले आहे.
जानामि केशान्ग्रथितुं विचित्रान्ग्रथितुं मणीन्। मल्लिकोत्पलपद्मानां जानामि ग्रथितुं स्रजः ।। 42
मला केसांची वेणी घालता येते, विविध प्रकारे दागिने गुंफता येतात; मला मल्लिका, कमळ आणि पद्म यांचे हार विणता येतात.
सिन्धुवारकजातीनां रचयाम्यवतंसकान्। पत्रं मृगाङ्गमगरुं पिषे च हरिचन्दनम् । ग्रथयिष्यामि चित्राश्च स्रजः परमशोभनाः ।। 43
मी सिंधुवारा आणि जातीच्या फुलांच्या माळा तयार करीन; पानं, कस्तुरी, अगर आणि हळदीचंदन दळीन; आणि सुंदर, आकर्षक हार गुंफीन.
आराधनं सत्यभामां कृष्णस्य महिषीं प्रियाम्। कृष्णां च भार्यां पार्थानां नारीणामुत्तमां तथा ।। 44
मी सत्यभामा, कृष्णाची प्रिय राणी, हिची पूजा करीन; आणि कृष्णा, पांडवांची पत्नी व श्रेष्ठ स्त्री, हिचीही उपासना करीन.
तथाऽस्मि सुभ्रुवा चाहमिष्टलाभेन तोषिता। मालिनी चेति मे नाम स्वयं देवी चकार ह। कृष्णा कमलपत्राक्षी सा मे प्राणसमा सखी ।। 45
माझी इच्छा पूर्ण झाल्याने, सुंदर भुवया असलेल्या तुजसारख्या, मी आनंदी झाले; आणि कृष्णेने मला स्वतः 'मालिनी' हे नाव दिलं. ती कमलासारख्या डोळ्यांची कृष्णा माझ्या जीवासारखी सखी झाली.
न चाहं चिरमिच्छामि क्वचिद्वस्तुं शुभानने। व्रतं किलैतदस्माकं कुलधर्मोऽयमीदृशः ।। 46
शुभ मुख असलेल्या सखी, मला कुठेही फार काळ राहायचं वाटत नाही; हे आमचं व्रत आहे आणि आमच्या घराण्याची हीच परंपरा आहे.
योऽस्माकं तु हरेद्द्रव्यं देशं वसनमेव वा। न क्रोद्धव्यं किलास्माभिरस्मद्गुरुरमर्षणः ।। 47
कोणी आमचं धन, जागा किंवा निवास घेतला तरी आम्ही कधीही रागावू नये—कारण आमचे गुरु कधीच रागावत नाहीत, हेच आम्हाला शिकवलं आहे.
साऽहं वनानि दुर्गाणि तीर्थानि च सरांसि च। शैलांश्च विविधान्रम्यान्सरितश्च समुद्रगाः ।। 48
म्हणून मी वनांत, किल्ल्यांत, तीर्थांवर, सरोवरांत, रम्य पर्वतांवर आणि समुद्राकडे वाहणाऱ्या नद्यांमध्ये फिरत असते.