अज्ञातचर्यां वत्स्यन्तो राष्ट्रे वर्षं त्रयोदशम् ।। 67
ते तेराव्या वर्षी त्या राज्यात आपली ओळख लपवून राहणार होते.
विराटनगरं रम्यं गच्छमानो युधिष्ठिरः। अस्तुवन्मनसा देवीं दुर्गां त्रिभुवनेश्वरीम् ।। 1
विराट नगरीकडे जात असताना, युधिष्ठिराने मनात त्रिभुवनांची अधीश्वरी देवी दुर्गेचे स्तुती केली.
यशोदागर्भसंभूतां नारायणवरप्रियाम् । नन्दगोपकुले जातां मङ्गल्यां कुलवर्धनीम् ।। 2
जी यशोदेच्या पोटी जन्मलेली, नारायणाच्या कृपेची प्रिय, नंद गोपाच्या घरात जन्मलेली, मंगलमय आणि वंश वाढवणारी आहे.
कंसविद्रावणकरीमसुराणां क्षयंकरीम्। शिलातटविनिक्षिप्तामाकाशं प्रति गामिनीम् ।। 3
जी कंसाला घाबरवणारी, असुरांचा नाश करणारी, शिळेच्या कडेला ठेवलेली आणि आकाशाकडे गेलेली आहे.
वासुदेवस्य भगिनीं दिव्यमाल्यविभूषिताम्। दिव्याम्बरधरां देवीं खङ्गखेटकधारिणीम् ।। 4
जी वसुदेवाची बहीण, दिव्य हारांनी सजलेली, दिव्य वस्त्र परिधान केलेली, तलवार आणि ढाल धारण करणारी देवी आहे.
भारावतरणे पुण्ये ये स्मरन्ति सदा शिवाम् । तान्वै तारयते पापात्पङ्के गामिव दुर्बलाम् ।। 5
पृथ्वीवरील भार हलका करण्याच्या पुण्य कार्यात जे नेहमी त्या शुभ देवीचे स्मरण करतात, त्यांना ती पापाच्या दलदलीतून गायीला चिखलातून काढावं तशी तारते.
स्तोतुं प्रचक्रमे भूयो विविधैः स्तोत्रसंभवैः । आमन्त्र्य दर्शनाकाङ्क्षी राजा देवीं सहानुजः ।। 6
राजा, देवीचे दर्शन मिळावे म्हणून, तिला उद्देशून, विविध स्तोत्रांनी पुन्हा तिची स्तुती करू लागला, आपल्या भावांसह.
नमोस्तु वरदे कृष्णे कुमारि ब्रह्मचारिणि । बालार्कसदृशाकारे पूर्णचन्द्रनिभानने ।। 7
वर देणाऱ्या, कृष्णवर्णी, कुमारिका, ब्रह्मचारिणी, बालसूर्यासारखी रूप असलेली, पूर्णचंद्रासारखे मुख असलेली, तुला नमस्कार.
चतुर्भुजे चतुर्वक्रे पीनश्रोणिपयोधरे। मयूरपिच्छवलये केयूराङ्गदधारिणि ।। 8
चार हात, चार चेहरे, भरदार कंबर आणि उन्नत उरोज असलेल्या, मोराच्या पिसांनी सजवलेल्या बांगड्या, तसेच सुंदर केयूर आणि अंगद घातलेल्या तू शोभून दिसतेस.
भासि देवि यथा पद्मा नारायणपरिग्रहः । स्वरूपं ब्रह्मचर्यं च विशदं तव खेचरि ।। 9
हे देवी, तू लक्ष्मीप्रमाणे तेजस्वी आहेस, नारायणाची प्रिय पत्नी. तुझे खरे स्वरूप आणि तुझे पवित्र ब्रह्मचर्य हे आकाशात विहरणाऱ्या तुझ्या रूपासारखेच निर्मळ आणि उजळ आहे.
कृष्णच्छविसमा कृष्णा संकर्षणसमानना । बिभ्रती विपुलौ बाहु शक्रध्वजसमुच्छ्रयौ ।। 10
तुझा रंग कृष्णासारखा काळा, चेहरा संकर्षणासारखा तेजस्वी, आणि तुझे दोन बलवान हात इंद्राच्या ध्वजासारखे उंच उभारलेले आहेत.
पात्री च पङ्कजी घण्टी स्त्री विशुद्धा च या भुवि । पाशं धनुर्महाचक्रं विविधान्यायुधानि च ।। 11
तू हातात पात्र, कमळ, घंटा धरलेली आहेस आणि पृथ्वीवरील सर्वांत पवित्र स्त्री आहेस. तू पाश, धनुष्य, मोठे चक्र आणि अनेक प्रकारची शस्त्रेही धारण केलेली आहेस.
कुण्डलाभ्यां सुपूर्णाभ्यां कर्णाभ्यां च विभूषिता । चन्द्रविस्पर्धिना देवि मुखेन त्वं विराजसे ।। 12
दोन सुंदर, भरगच्च कुंडलांनी तुझे कान सजले आहेत. हे देवी, तुझे मुख चंद्राच्या तेजाला लाजवेल असे उजळते.
मुकुटेन विचित्रेण केशबन्धेन शोभिना। भुजङ्गाभोगवासेन श्रोणिसूत्रेण राजता ।। 13
विचित्र मुकुट, सुंदर केसांचा गुंथा, सर्पाच्या वेशातील वस्त्र आणि कंबरेला रुपेरी कमरपट्टा घालून तू अत्यंत शोभून दिसतेस.
विभ्राजसे चाऽऽबद्धेन भोगेनेवेह मन्दरः। ध्वजेन शिखिपिच्छानामुच्छ्रितेन विराजसे ।। 14
तुझ्या मोकळ्या सर्पवस्त्रामुळे तू जणू मंदार पर्वतासारखी उजळतेस, आणि उंचावलेल्या मोरपिसांच्या ध्वजामुळे तू अधिकच तेजस्वी दिसतेस.
कौमारं व्रतमास्थाय त्रिदिवं पावितं त्वया। तेन त्वं स्तूयसे देवि त्रिदशैः पूज्यसेऽपि च ।। 15
कुमारिका व्रत स्वीकारून, तू तिन्ही लोकांना पावन केलेस. म्हणून, हे देवी, देवतेकडून तुझे स्तवन होते आणि ते तुला पूजतात.
त्रैलोक्यरक्षणार्थाय महिषासुरनाशिनि । प्रसन्ना मे सुरश्रेष्ठे दयां कुरु शिवा भव ।। 16
तीनही लोकांचे रक्षण करण्यासाठी, आणि महिषासुराचा नाश करणारी देवी, मला कृपा कर, हे देवश्रेष्ठे, दयाळू हो आणि कल्याणकारक हो.
जया त्वं विजया चैव संग्रामे च जयप्रदा। ममापि विजयं देहि वरदा त्वं च सांप्रतम् ।। 17
तू विजय आणि जय आहेस, युद्धात जय देणारी आहेस. मला देखील या वेळी विजय दे, हे वरदायिनी.
विन्ध्ये चैव नगश्रेष्ठे तव स्थानं हि शाश्वतम्। कालि कालि महाकालि शीधुमांसपशुप्रिये ।। 18
विंध्य पर्वतावर तुझे शाश्वत स्थान आहे. हे काली, हे महाकाली, रक्त, मांस आणि पशूंच्या बलिप्रेमी देवी.
कृतानुयात्रा भूतैस्त्वं वरदा कामचारिणी। भारावतारे ये च त्वां संस्मरिष्यन्ति मानवाः ।। 19
भूतांनी वेढलेली, तू वर देणारी आणि इच्छा पूर्ण करणारी आहेस. पृथ्वीवरील भार कमी करताना जे पुरुष तुला आठवतील, त्यांना तू वरदान देईल.
प्रणमन्ति च ये त्वां हि प्रभाते तु नरा भुवि । न तेषां दुर्लभं किंचित्पुत्रतो धनतोपि वा ।। 20
जे पुरुष सकाळी पृथ्वीवर तुला वंदन करतात, त्यांना पुत्र किंवा धन यापैकी काहीच दुर्लभ राहत नाही.
दुर्गात्तारयसे दुर्गे तत्त्वं दुर्गा स्मृता जनैः । कान्तारेष्ववसन्नानां मग्रानां च महार्णवे। दस्युभिर्वा निरुद्धानां त्वं गतिः परमा नृणाम् ।। 21
तू संकटातून तारतेस, म्हणून लोक तुला दुर्गा म्हणून ओळखतात. जंगलात हरवलेल्यांना, महासागरात अडकलेल्यांना किंवा दरोडेखोरांनी वेढलेल्या लोकांना, तूच श्रेष्ठ आश्रय आहेस.
जलप्रतरणे चैव कान्तारेष्वटवीषु च। ये स्मरन्ति महादेवि न च सीदन्ति ते नराः ।। 22
पाण्यातून जाताना, जंगलात किंवा अरण्यात असताना, जे तुला आठवतात, हे महादेवी, ते कधीही संकटात सापडत नाहीत.
त्वं कीर्तिः श्रीर्धृतिः सिद्धिर्ह्रीर्विद्या संततिर्मतिः। संध्या रात्रिः प्रभा निद्रा ज्योत्स्ना कांतिःक्षमादया ।। 23
तू कीर्ती, श्री, धैर्य, सिद्धी, लाज, विद्या, सातत्य, बुद्धी, संध्या, रात्र, प्रकाश, झोप, चांदणं, शोभा, सहनशीलता आणि दया आहेस.
नृणां च बन्धनं मोहं पुत्रनाशं धनक्षयम्। व्याधिं मृत्युं भयं चैव पूजिता नाशयिष्यसि ।। 24
जेव्हा तुझी पूजा केली जाते, तेव्हा तू माणसांतील बंधन, मोह, पुत्रनाश, धननाश, आजार, मृत्यू आणि भीती यांचा नाश करतेस.
सोहं राज्यात्परिभ्रष्टः शरणं त्वां प्रपन्नवान् । प्रणतश्च यथा मूर्ध्ना तव देवि सुरेश्वरि ।। 25
राज्य गमावून मी तुझ्या आश्रयाला आलो आहे. मी तुझ्या चरणी मस्तक झुकवतो, हे देवी, हे देवतांच्या अधिष्ठात्री.
त्राहि मां पद्मपत्राक्षि सत्ये सत्या भवस्व नः। शरणं भव मे दुर्गे शरण्ये भक्तवत्सले ।। 26
कमलासारख्या डोळ्यांची देवी, मला वाचव. खरी कृपा आमच्यावर कर. दुर्गे, भक्तांना आधार देणारी, माझ्या रक्षणासाठी तूच माझं आश्रय हो.
एवं स्तुता हि सा देवी दर्शयामास पाण्डवम् । उपगम्य तु राजानमिदं वचनमब्रवीत् ।। 27
अशा प्रकारे स्तुती केल्यावर ती देवी पांडवाला प्रत्यक्ष दिसली आणि राजाजवळ येऊन तिने हे शब्द सांगितले.
शृणु राजन्महाबाहो मदीयं वचनं प्रभो। भविष्यत्यचिरादेव संग्रामे विजयस्तव ।। 28
हे राजन, बलवान बाहू असलेल्या, माझं बोलणं ऐक. लवकरच तुला युद्धात विजय मिळेल.
मम प्रसादान्निर्जित्य हत्वा कौरववाहिनीम् । राज्यं निष्कण्टकं कृत्वा भोक्ष्यसे मेदिनीं पुनः ।। 29
माझ्या कृपेने, कौरवांची सेना जिंकून आणि त्यांना हरवून, तू आपलं राज्य काट्यांविना करशील आणि पुन्हा पृथ्वीचा आनंद घेशील.