ते वीरा बद्धनिस्त्रिंशा धनुर्बाणकलापिनः । अगच्छन्भीमधन्वानः काम्यकाद्यमुनां नदीम् ।। 6
ते वीर, तलवारी आणि बाणांचे भाते घेऊन, भीमासमोर, काम्यकापासून सुरू होणाऱ्या यमुनाकाठी गेले.
उत्तरेण दशार्णानां पाञ्चालान्दक्षिणेन तु। अन्तरेण यकृल्लोम्नः शूरसेनांश्च पाण्डवाः ।। 7
दशार्णांच्या उत्तरेला आणि पांचाळांच्या दक्षिणेला, यकृल्लोम आणि शूरसेन यांच्या मध्ये, पांडव प्रवास करत होते.
ते तस्या दक्षिणं तीरमन्वगच्छन्पदातयः । ततः प्रत्यक्प्रयातास्ते संक्रामन्तो वनाद्वनम् ।। 8
ते पायी चालत, त्या नदीच्या दक्षिण काठाने गेले; मग पश्चिमेकडे वळून, एक जंगल सोडून दुसऱ्या जंगलात जात राहिले.
वसाना वनदुर्गेषु रमणीयेषु धन्विनः । पल्वलेषु च रम्येषु नदीनां संगमेषु च।। 9
ते धनुर्धारी सुंदर, सुरक्षित जंगलात राहत होते, तसेच रम्य दलदलीत आणि नद्यांच्या संगमावरही थांबत होते.
द्रुमान्नानाविधाकारान्नानाविधलताकुलान् । कुसुमाढ्यान्मनःकान्ताञ्शुभगन्धान्मनोरमान् ।। 10
त्यांना अनेक प्रकारची झाडं दिसली, वेगवेगळ्या वेलींनी वेढलेली, फुलांनी भरलेली, मनाला आनंद देणारी, सुगंधी आणि आकर्षक.
पार्था निरीक्षमाणाश्च तान्द्रुमान्पुष्पशालिनः। जिघ्रन्तः पुष्पगन्धांश्च फलगन्धान्मनोरमान् ।। 11
पृथापुत्र त्या फुलांनी डवरलेल्या झाडांकडे पाहत होते, फुलांचा गोड सुगंध आणि फळांचा मनमोहक दरवळ घेत होते.
विध्यन्तो मृगजातानि महेप्वासा महाबलाः । उपित्वा द्वादशसमा वने परपुरंजयाः । लुब्धान्ब्रुवाणा मात्स्यस्य विपयं प्राविशंस्तदा ।। 12
मृगांचा पाठलाग करत, ते बलवान वीर, बारा वर्षं जंगलात काढून, शत्रूंच्या नगरी जिंकणारे, त्या वेळी शिकाऱ्यांना सांगून मत्स्य देशात शिरले.
तत्र धौम्यं महेप्वासाः पाण्डवेया व्यसर्जयन् । अग्निहोत्रं परिचरन्सोऽबुद्धोऽवसदाश्रमे ।। 13
तेथे पांडवांनी धौम्यांना आदराने सोडले; ते अग्निहोत्र करत असताना, त्यांना कळलंच नाही आणि ते आश्रमातच राहिले.
ततस्तेषु प्रयातेषु पाण्डवेषु महात्मसु। इन्द्रसेनमुखाश्चैव यथोक्तं प्राप्य निर्वृताः। रथानश्वांश्च रक्षन्तः सुखमूषुः सुसंवृताः ।। 14
मग पांडव हे महात्मे निघून गेल्यावर, इंद्रसेन आणि त्याचे साथीदार, सांगितल्याप्रमाणे सगळं पूर्ण करून, रथं आणि घोड्यांची नीट काळजी घेत, सुखाने आणि निर्धास्तपणे तिथेच थांबले.
ततो जनपदं प्राप्य कृष्णा राजानमब्रवीत् ।। 15
नंतर, गावाच्या हद्दीत पोहोचल्यावर कृष्णा राजाला म्हणाली.
पश्यैकपद्यो दृश्यन्ते क्षेत्रे गोष्ठं समाश्रिताः । वृक्षांश्चोपवनोपेतान्ग्रामाणां नगरस्य च ।। 16
पहा, शेतात फक्त एकाच पावलांचे ठसे दिसत आहेत, जिथे गायी एकत्र झाल्या आहेत; आणि झाडं, बगिच्यांनी वेढलेली, गावात आणि नगरीत दिसत आहेत.
व्यक्तं दूरे विराटम...राजधानी भविष्यति। वसामेहापरां रात्रिं बलवान्मे परिश्रमः ।। 17
नक्कीच, विराटाची राजधानी अजून दूर आहे; आपण इथेच आणखी एक रात्र थांबू या, कारण मला फार थकवा आला आहे.
इमां कमलपत्राक्षीं द्रौपदीं माद्रिनन्दन। मुहूर्तं परिगृह्यैनां घाहुभ्यां नकुल व्रज ।। 18
माद्रीपुत्र नकुला, या कमळासारख्या डोळ्यांची द्रौपदी काही वेळासाठी उचल आणि तिला तुझ्या हातांनी घेऊन जा.
ततोऽदूरे विराटस्य नगरं भरतर्षभ । राजधान्यां निवत्स्यामः प्रमुक्तमिव नो वनम् ।। 19
लवकरच, हे भरतश्रेष्ठा, विराटाचं नगर जवळ येईल; आपण राजधानीत राहू, जणू काही वनातून मुक्त झाल्यासारखे.
पूर्वाह्णे मृगयां कृत्वा मया विद्धा मृगा वने। अटवी च मया दूरं धृता मृगवधेप्सुना ।। 20
सकाळी मी शिकार करताना, मी जंगलात प्राण्यांना जखमी केलं; आणि त्यांना मारण्याच्या इच्छेने मी जंगलभर फिरलो.
विषमा ह्यतिदुर्गा च वेगवत्परिधावता। सोहं धर्माभितप्तो वै नैनामादातुमुत्सहे ।। 21
रस्ता खूपच कठीण आणि बिकट होता, आणि मी वेगाने तिथे फिरलो; धर्माच्या ओझ्याने मी खूपच थकलो आहे, म्हणून मी तिला उचलू शकत नाही.
सहदेव त्वमादाय मुहूर्तं द्रौपदीं नय। राजधान्यां निवत्स्यामः सुमुक्तमिव नो वनम् ।। 22
सहदेवा, तू काही वेळासाठी द्रौपदीला घेऊन जा; आपण राजधानीत राहू, जणू काही वनातून मुक्त झाल्यासारखे.
अहमप्यस्मि तृषितः क्षुधया परिपीडितः। परिश्रान्तश्च भद्रं ते नैनामादातुमुत्सहे ।। 23
मलाही तहान आणि भूक खूप लागली आहे; मी फार थकलो आहे, बंधू, म्हणून मी तिला उचलू शकत नाही.
एहि वीर विशालाश्च वीरसिंह इवार्जुन । इमां कमलपत्राक्षीं द्रौपदीं द्रुपदात्मजाम् ।। 24
ये वीर, रुंद खांद्याचा आणि सिंहासारखा अर्जुना, या कमळासारख्या डोळ्यांची, द्रुपदकन्या द्रौपदीला घे.
परिगृह्य मुहूर्तं त्वं बाहुभ्यां कुशलं व्रज । राजधान्यां निवत्स्यामः प्रमुक्तमिव नो वनम् ।। 25
तू काही वेळासाठी तिला तुझ्या हातांनी नीट उचल आणि घेऊन जा; आपण राजधानीत राहू, जणू काही वनातून मुक्त झाल्यासारखे.
गुरोर्वचनमाज्ञाय संप्रहृष्टो जितेन्द्रियः। बाहुभ्यां परिगृह्याथ राजपुत्रीमनिन्दिताम् । प्रवव्राज महाबाहुरर्जुनः प्रियदर्शनाम् ।। 26
गुरुचं सांगणं ऐकून, आनंदित आणि संयमी अर्जुनाने, बलवान आणि सुंदर दिसणारा, निष्कलंक राजकन्येला आपल्या हातांनी उचललं आणि निघाला.
जटिलो वल्कलधरः शततूणीधनुर्धरः। स्कन्धे कृत्वा वरारोहां बालामायतलोचनाम्
जटाधारी, वल्कल परिधान केलेला, शंभर बाणांचं धनुष्य घेतलेला अर्जुन, त्या सुंदर, मोठ्या डोळ्यांच्या कन्येला आपल्या खांद्यावर घेऊन गेला.
आनीय नगराभ्याशमवातारयदर्जुनः ।। 27
अर्जुन तिला शहराजवळ घेऊन गेला आणि तिथे खाली उतरवलं.
स राजधानीं संप्राप्य पार्थिवोऽर्जुनमब्रवीत्। इमानि पुरुषव्याघ्र आयुधानि परंतप। कस्मिन्न्यासयितव्यानि गुप्तिश्चैषां कथं भवेत् ।। 1
राजधानीत पोहोचल्यावर, राजाने अर्जुनाला विचारलं, 'हे पुरुषसिंहा, शत्रूंचा संहार करणारा, ही शस्त्रं कुठे ठेवायची आणि त्यांची नीट काळजी कशी घ्यायची?''
सायुधा हि वयं तात प्रवेक्ष्यामः पुरं यदि। समुद्वेगं जनस्यास्य करिष्यामो न संशयः ।। 2
आपण जर शस्त्रांसह नगरात गेलो, तर या लोकांना नक्कीच भीती वाटेल—यात शंका नाही.'
गाण्डीवं हि नरव्याघ्र त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्। कथं नाविष्कृताः स्यामो धार्तराष्ट्रस्य मारिष ।। 3
कारण गांडीव धनुष्य, हे पुरुषसिंहा, तिन्ही लोकांत प्रसिद्ध आहे; मग आपण धृतराष्ट्रपुत्रापासून कसे लपून राहू शकतो, हे महाबाहो?
यदीद.. धनुरादाय चरेम सजने पुरे। क्षिप्र नः प्रतिजानीयुर्मनुष्या नात्र संशयः ।। 4
आपण धनुष्ये घेऊन शहरात मोकळेपणाने फिरलो, तर लोक लगेच आपल्याला ओळखतील, यात काहीच शंका नाही.
एकस्मिन्नपि विज्ञाते समयं नो व्यतीत्य च । भूयो द्वादशवर्षाणि प्रविशेम वनं वयम् ।। 5
आपल्यातील फक्त एकजण जरी ओळखला गेला, तरी आपल्याला करार मोडून पुन्हा बारा वर्षे वनवासात जावे लागेल.
तस्मात्सर्वाणि शस्त्राणि प्रच्छाद्यान्यत्र यत्र वा । प्रविशेम पुरश्रेष्ठं तथा सम्यक्कृतं भवेत् ।। 6
म्हणून आपण सर्व शस्त्रे कुठेतरी लपवूया, म्हणजे आपण शहरात शिरताना सर्व काही नीट होईल.
अजातशत्रोर्वचनं श्रुत्वा चैव महायशाः। उवाच धर्मपुत्रं तमर्जुनः परवीरहा ।। 7
अजातशत्रूचे हे बोल ऐकून, कीर्तीमान अर्जुन, शत्रूंचा संहार करणारा, धर्मराजाला म्हणाला.