संवत्सरमिमं तावदेवंशीला बुभूषथः । ततः स्वविषयं प्राप्य यथाकामं चरिष्यथ
या एका वर्षासाठी तुम्ही असेच वागा. त्यानंतर, तुमचं राज्य पुन्हा मिळाल्यावर, हवे तसे वागू शकता.
तं तथेत्यब्रुवन्पार्थाः पितृकल्पं यशस्विनम्। प्रहृष्टाश्चाभिवाद्यैनमुपातिष्ठन्परंतपाः
पार्थांनी त्या वडीलधाऱ्या, कीर्तीमान पुरुषाला 'तसं होईल' असं आनंदाने उत्तर दिलं, त्यांना नमस्कार केला आणि आदराने त्यांच्या समोर उभे राहिले.
तेषां प्रतिष्ठमानानां मन्त्रांश्च ब्राह्मणोऽजपत्। भवाय राज्यलाभाय वीर्याय विजयाय च
ते निघण्याची तयारी करत असताना, त्या ब्राह्मणाने त्यांच्या कल्याणासाठी, राज्यप्राप्तीसाठी, बळासाठी आणि विजयासाठी मंत्र म्हटले.
ततोऽब्रवीदसौ विप्रो वाचमाशीः प्रयुज्य च। स्वद्रव्यप्रतिलाभाय शत्रूणां मर्दनाय च
मग त्या ब्राह्मणाने आशीर्वाद देऊन, त्यांच्या संपत्तीच्या परताव्यासाठी आणि शत्रूंच्या नाशासाठी शुभ शब्द बोलले.
स्वस्ति वोस्तु शिवः पन्था द्रक्ष्यामि पुनरागतान्। इत्युक्ता हृष्टमनसो गुरुणा तेन धीमता। युधिष्ठिरमुखाः सर्वे गन्तुं समुपचक्रमुः
'तुमचं कल्याण होवो, तुमचा मार्ग शुभ असो, आणि मी पुन्हा तुमचं दर्शन घडो,' असं त्या बुद्धिमान गुरूंनी सांगितलं. हे ऐकून, युधिष्ठिरासह सर्व पांडव आनंदित मनाने निघायला सज्ज झाले.
तेऽग्निं प्रदक्षिणं कृत्वा ब्राह्मणं च पुरोहितम्। अभिवाद्य ततः सर्वे प्रस्थातुमुपचक्रमुः ।। 1
सर्वांनी अग्निपूजा करून, आपला पुरोहित ब्राह्मण यांना वंदन केलं आणि मग आदराने तिथून निघाले.
अनुशिष्टोस्मि भद्रं ते नैतद्वक्ताऽस्ति कश्चन। कुन्तीमृते मातरं नः पितरं च यशस्विनम् ।। 2
'माझं शिक्षण झालं; तुझं कल्याण होवो. हे असे बोलण्यास कुणीच पात्र नाही, फक्त आमची आई कुंती आणि आमचे कीर्तीमान वडील सोडून.'
यदेवानन्तरं कार्यं तद्भवान्वक्तुमर्हति। तारणाय तु दुःखस्य प्रस्थानाय भवाय च ।। 3
'आता पुढे जे काही करावं लागेल, ते तुम्ही आम्हाला सांगा, जेणेकरून आम्ही हे दुःख पार करू आणि आमच्या भल्यासाठी पुढे जाऊ.'
तेषां प्रतिष्ठमानानां धौम्यो मन्त्रानथाजपत्। सर्वविघ्नप्रशमनानर्थसिद्धिकरांस्तथा। ततः पावकमुञ्ज्वाल्य मन्त्रहव्यपुरुस्कृतम् ।। 4
ते निघताना, धौम्याने सर्व अडथळे दूर व्हावेत आणि त्यांच्या उद्दिष्टांची पूर्तता व्हावी यासाठी मंत्र म्हटले. मग, अग्नी प्रज्वलित करून, मंत्रांसह होम केला.
याज्ञसेनीं पुरस्कृत्य सर्व एव महारथाः। प्राद्रवन्सह धौम्येन बद्धशस्त्रा वनाद्वनम् ।। 5
द्रौपदीला पुढे करून, सर्व महारथी, धौम्यासह आणि शस्त्र बांधून, एक जंगल सोडून दुसऱ्या जंगलात वेगाने गेले.
ते वीरा बद्धनिस्त्रिंशा धनुर्बाणकलापिनः । अगच्छन्भीमधन्वानः काम्यकाद्यमुनां नदीम् ।। 6
ते वीर, तलवारी आणि बाणांचे भाते घेऊन, भीमासमोर, काम्यकापासून सुरू होणाऱ्या यमुनाकाठी गेले.
उत्तरेण दशार्णानां पाञ्चालान्दक्षिणेन तु। अन्तरेण यकृल्लोम्नः शूरसेनांश्च पाण्डवाः ।। 7
दशार्णांच्या उत्तरेला आणि पांचाळांच्या दक्षिणेला, यकृल्लोम आणि शूरसेन यांच्या मध्ये, पांडव प्रवास करत होते.
ते तस्या दक्षिणं तीरमन्वगच्छन्पदातयः । ततः प्रत्यक्प्रयातास्ते संक्रामन्तो वनाद्वनम् ।। 8
ते पायी चालत, त्या नदीच्या दक्षिण काठाने गेले; मग पश्चिमेकडे वळून, एक जंगल सोडून दुसऱ्या जंगलात जात राहिले.
वसाना वनदुर्गेषु रमणीयेषु धन्विनः । पल्वलेषु च रम्येषु नदीनां संगमेषु च।। 9
ते धनुर्धारी सुंदर, सुरक्षित जंगलात राहत होते, तसेच रम्य दलदलीत आणि नद्यांच्या संगमावरही थांबत होते.
द्रुमान्नानाविधाकारान्नानाविधलताकुलान् । कुसुमाढ्यान्मनःकान्ताञ्शुभगन्धान्मनोरमान् ।। 10
त्यांना अनेक प्रकारची झाडं दिसली, वेगवेगळ्या वेलींनी वेढलेली, फुलांनी भरलेली, मनाला आनंद देणारी, सुगंधी आणि आकर्षक.
पार्था निरीक्षमाणाश्च तान्द्रुमान्पुष्पशालिनः। जिघ्रन्तः पुष्पगन्धांश्च फलगन्धान्मनोरमान् ।। 11
पृथापुत्र त्या फुलांनी डवरलेल्या झाडांकडे पाहत होते, फुलांचा गोड सुगंध आणि फळांचा मनमोहक दरवळ घेत होते.
विध्यन्तो मृगजातानि महेप्वासा महाबलाः । उपित्वा द्वादशसमा वने परपुरंजयाः । लुब्धान्ब्रुवाणा मात्स्यस्य विपयं प्राविशंस्तदा ।। 12
मृगांचा पाठलाग करत, ते बलवान वीर, बारा वर्षं जंगलात काढून, शत्रूंच्या नगरी जिंकणारे, त्या वेळी शिकाऱ्यांना सांगून मत्स्य देशात शिरले.
तत्र धौम्यं महेप्वासाः पाण्डवेया व्यसर्जयन् । अग्निहोत्रं परिचरन्सोऽबुद्धोऽवसदाश्रमे ।। 13
तेथे पांडवांनी धौम्यांना आदराने सोडले; ते अग्निहोत्र करत असताना, त्यांना कळलंच नाही आणि ते आश्रमातच राहिले.
ततस्तेषु प्रयातेषु पाण्डवेषु महात्मसु। इन्द्रसेनमुखाश्चैव यथोक्तं प्राप्य निर्वृताः। रथानश्वांश्च रक्षन्तः सुखमूषुः सुसंवृताः ।। 14
मग पांडव हे महात्मे निघून गेल्यावर, इंद्रसेन आणि त्याचे साथीदार, सांगितल्याप्रमाणे सगळं पूर्ण करून, रथं आणि घोड्यांची नीट काळजी घेत, सुखाने आणि निर्धास्तपणे तिथेच थांबले.
ततो जनपदं प्राप्य कृष्णा राजानमब्रवीत् ।। 15
नंतर, गावाच्या हद्दीत पोहोचल्यावर कृष्णा राजाला म्हणाली.
पश्यैकपद्यो दृश्यन्ते क्षेत्रे गोष्ठं समाश्रिताः । वृक्षांश्चोपवनोपेतान्ग्रामाणां नगरस्य च ।। 16
पहा, शेतात फक्त एकाच पावलांचे ठसे दिसत आहेत, जिथे गायी एकत्र झाल्या आहेत; आणि झाडं, बगिच्यांनी वेढलेली, गावात आणि नगरीत दिसत आहेत.
व्यक्तं दूरे विराटम...राजधानी भविष्यति। वसामेहापरां रात्रिं बलवान्मे परिश्रमः ।। 17
नक्कीच, विराटाची राजधानी अजून दूर आहे; आपण इथेच आणखी एक रात्र थांबू या, कारण मला फार थकवा आला आहे.
इमां कमलपत्राक्षीं द्रौपदीं माद्रिनन्दन। मुहूर्तं परिगृह्यैनां घाहुभ्यां नकुल व्रज ।। 18
माद्रीपुत्र नकुला, या कमळासारख्या डोळ्यांची द्रौपदी काही वेळासाठी उचल आणि तिला तुझ्या हातांनी घेऊन जा.
ततोऽदूरे विराटस्य नगरं भरतर्षभ । राजधान्यां निवत्स्यामः प्रमुक्तमिव नो वनम् ।। 19
लवकरच, हे भरतश्रेष्ठा, विराटाचं नगर जवळ येईल; आपण राजधानीत राहू, जणू काही वनातून मुक्त झाल्यासारखे.
पूर्वाह्णे मृगयां कृत्वा मया विद्धा मृगा वने। अटवी च मया दूरं धृता मृगवधेप्सुना ।। 20
सकाळी मी शिकार करताना, मी जंगलात प्राण्यांना जखमी केलं; आणि त्यांना मारण्याच्या इच्छेने मी जंगलभर फिरलो.
विषमा ह्यतिदुर्गा च वेगवत्परिधावता। सोहं धर्माभितप्तो वै नैनामादातुमुत्सहे ।। 21
रस्ता खूपच कठीण आणि बिकट होता, आणि मी वेगाने तिथे फिरलो; धर्माच्या ओझ्याने मी खूपच थकलो आहे, म्हणून मी तिला उचलू शकत नाही.
सहदेव त्वमादाय मुहूर्तं द्रौपदीं नय। राजधान्यां निवत्स्यामः सुमुक्तमिव नो वनम् ।। 22
सहदेवा, तू काही वेळासाठी द्रौपदीला घेऊन जा; आपण राजधानीत राहू, जणू काही वनातून मुक्त झाल्यासारखे.
अहमप्यस्मि तृषितः क्षुधया परिपीडितः। परिश्रान्तश्च भद्रं ते नैनामादातुमुत्सहे ।। 23
मलाही तहान आणि भूक खूप लागली आहे; मी फार थकलो आहे, बंधू, म्हणून मी तिला उचलू शकत नाही.
एहि वीर विशालाश्च वीरसिंह इवार्जुन । इमां कमलपत्राक्षीं द्रौपदीं द्रुपदात्मजाम् ।। 24
ये वीर, रुंद खांद्याचा आणि सिंहासारखा अर्जुना, या कमळासारख्या डोळ्यांची, द्रुपदकन्या द्रौपदीला घे.
परिगृह्य मुहूर्तं त्वं बाहुभ्यां कुशलं व्रज । राजधान्यां निवत्स्यामः प्रमुक्तमिव नो वनम् ।। 25
तू काही वेळासाठी तिला तुझ्या हातांनी नीट उचल आणि घेऊन जा; आपण राजधानीत राहू, जणू काही वनातून मुक्त झाल्यासारखे.