अरणी तु हृतायस्य मृगेण वदतांवर। तस्याग्नयो न लुप्येरन्प्रथमोऽस्तु वरो मम
मृगाने ज्या ब्राह्मणाच्या वस्तू नेल्या, त्याची अरणी काठी जशी होती, तिच्या ज्वाळा कधीही विझू नयेत—हीच माझी पहिली इच्छा आहे.
आरणेयमिदं तस्य ब्राह्मणस्य हृतं मया। मृगवेषेण कौन्तेय जिज्ञालार्थं तवानघ
कौन्तेय, निर्दोषा, मीच त्या ब्राह्मणाची अरणी तुझी परीक्षा पाहण्यासाठी मृगाच्या रूपाने नेली होती.
ददानीत्येव भगवानुत्तरं प्रत्यपद्यत। अन्यं वरय भद्रं ते वरं त्वममरोपम
भगवंतांनी त्वरित उत्तर दिले, "ते देतो. अमरांसारख्या तुला दुसरी इच्छा माग, तुझ्या कल्याणासाठी."
वर्षाणि द्वादशारण्ये त्रयोदशमुपस्थितम्। तत्रनो नाभिजानीयुर्वसतो मनुजाः क्वचित्
बारा वर्षे आम्ही वनात राहिलो, तेरावे वर्ष आले आहे—आम्ही कुठेही राहिलो तरी कोणत्याही माणसाने आम्हाला ओळखू नये.
ददानीत्येव भगवानुत्तरं प्रत्यपद्यत। भूयश्चाश्वासयामास कौन्तेयं सत्यविक्रमम्
भगवंतांनी लगेच उत्तर दिले, "ते देतो," आणि सत्य व पराक्रमात ठाम असलेल्या कौन्तेयाला पुन्हा धीर दिला.
यद्यपि स्वेन रूपेण चरिष्यथ महीमिमाम्। न वो विज्ञास्यते कश्चित्रिषु लोकेषु भारत
हे भारत, तुम्ही जरी या पृथ्वीवर स्वतःच्या रूपात वावरलात, तरीही तीनही लोकांत कोणीच तुम्हाला ओळखू शकणार नाही.
वर्षंत्रयोदशमिदं मत्प्रसादात्कुरूद्वहाः। विराटनगरे गूढा अविज्ञाताश्चरिष्यथ
हे कुरूश्रेष्ठ, माझ्या कृपेने या तेराव्या वर्षी तुम्ही विराट नगरीत लपून, कोणालाही न कळता राहाल.
यद्वः संकल्पितं रूपं मनसा यस् यादृशम्। तादृशं तादृशं सर्वे छन्दतो धारयिष्यथ
तुमच्या मनात ज्या ज्या रूपाची इच्छा असेल, अगदी तशी तशी रूपे तुम्हा सर्वांना हवी तशी धारण करता येतील.
अरणीसहितं भाण्डं ब्राह्मणाय प्रयच्छत। जिज्ञासार्थं मया ह्येतदाहृतंमृगरूपिणा
अरणीसह ते भांडे त्या ब्राह्मणाला परत द्या; मीच मृगरूप धारण करून तुमची परीक्षा घेण्यासाठी ते नेले होते.
प्रवृणीष्वापरं सौम्य वरमिष्टं ददानि ते। न तृप्यामि नरश्रेष्ठ प्रयच्छन्वै वरांस्तथा
मृदू स्वभावाच्या तु, आणखी एक हवी ती इच्छा माग; मी ती देईन. नरश्रेष्ठा, मी अशा इच्छा देण्यात अजून तृप्त झालो नाही.
तृतीयं गृह्यतां पुत्र वरमप्रतिमं महत्। त्वं हि मत्प्रभवो राजन्विदुरश्चममांशजः
माझ्या पुत्रा, तिसरी मोठी आणि अद्वितीय अशी इच्छा स्वीकार; कारण तू माझ्यापासून जन्मलेला आहेस, आणि विदुरही माझ्या अंशातून जन्मलेला आहे.
देवदेवो मया दृष्टो भवान्साक्षात्सनातनः। यं ददासि वरं तुष्टस्तं ग्रहीष्याम्यहं पितः
हे सनातन देवाधिदेव, मी तुला प्रत्यक्ष पाहिले. तू जे समाधानाने वर देतोस, तोच मी स्वीकारतो, हे वडील.
जयेयं लोभमोहौ च क्रोधं चाहं सदा विभो। दाने तपसि सत्ये च मनो मे सततं वेत्
हे महाबळा, मी नेहमी लोभ, मोह आणि राग यांवर विजय मिळवू दे; आणि माझे मन नेहमी दान, तप आणि सत्य यामध्ये स्थिर राहो.
रउपपन्नो गुणैरेतैः स्वभावेनासि पाण्डव। भवान्धर्मः पुनश्चैव यथोक्तं ते भविष्यति
हे पांडवा, हे गुण तुला स्वभावतः लाभले आहेत; तूच धर्म आहेस, आणि जसे विचारलेस तसेच तुझ्यासाठी घडेल.
इत्युक्त्वान्तऽर्दधे धर्मो भगबाँल्लोकभावनः। समेताः पाण्डवाश्चैव सुखसुप्ता मनस्विनः
असे म्हणून, लोकांचे पालन करणारे धर्मराज अदृश्य झाले; आणि पांडव सर्वजण एकत्र येऊन, शांत मनाने सुखाने झोपले.
उपेत्यचाश्रमं वीराः सर्व एव गतक्लमाः। आरणेयं ददुस्तस्मै ब्राह्मणाय तपस्विने
नंतर सर्व वीर, थकवा गेल्यावर, आश्रमात परतले आणि ती अरणी त्या तपस्वी ब्राह्मणाला दिली.
इदं समुत्थानसमागतं मह- त्पितुश्चपुत्रस्य च कीर्तिवर्धनम्। पठन्नरः रस्याद्विजितेन्द्रियो वशी सपुत्रपौत्रः शतपर्षभाग्भवेत्
जो कोणी या महान पित्यापुत्राची कीर्ती वाढवणारी ही कथा वाचतो, तो इंद्रियांवर विजय मिळवून, स्वतःवर ताबा ठेवून, मुलाबाळांसह सुख उपभोगतो आणि शंभर वर्षांचे आयुष्य मिळवतो.
न चाप्यधर्मे न सुहृद्विभेदने परस्वहारे परदारमर्शने। कदर्यभावे न रमेनेमनः सदा नृणां सदाख्यानमिदं विजानताम्
ही पवित्र कथा जे जाणतात, त्यांचे मन कधीही अधर्म, मित्रांमध्ये फूट, परधन किंवा परस्त्रीची इच्छा, किंवा कंजूषपणा यामध्ये रमणार नाही.
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम्। देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
नारायण, नरश्रेष्ठ नर, सरस्वती देवी आणि व्यास यांना वंदन करून मग विजयाचा उच्चार करावा.
पतिव्रता महाभागा सततं सुखभागिनी । द्रौपदी सा कथं ब्रह्मन्नज्ञाता दुःखिताऽवसत्
पतीला निष्ठावान, फार भाग्यवान आणि नेहमी सुखात असणारी द्रौपदी, हे ब्राह्मण, तिने अनोळखीपणात आणि दुःखात कशी राहिली?
ते च ब्राह्मणमुख्याश्च सूतपौरोगवैः सह। अज्ञातवासमुषिताः कथं च परिचारकाः
ते श्रेष्ठ ब्राह्मण, सूत आणि पुरोहितांसह, ओळख लपवून, सेवकासारखे कसे राहिले?
यथा विराटनगरे तव पूर्वपितामहाः । अज्ञातवासमुषितास्तावद्वक्ष्यामि तच्छृणु
विराट नगरीत तुझे पूर्वज कसे ओळख लपवून राहिले, ते मी तुला सांगतो, ते नीट ऐक.
तथा स तान्वराँल्लब्ध्वा धर्मराजो युधिष्ठिरः। गत्वाऽऽश्रमं ब्राह्मणेभ्य आचख्यौ वृत्तमात्मनः
त्या वरदानांची प्राप्ती झाल्यावर धर्मराज युधिष्ठिर आश्रमात गेला आणि ब्राह्मणांना आपली कहाणी सांगितली.
कथयित्वा च तत्सर्वं ब्राह्मणेभ्यो युधिष्ठिरः। अरणीसहितं भाण्डं ब्राह्मणाय न्यवेदयत्
सर्व गोष्ट ब्राह्मणांना सांगून, युधिष्ठिराने अग्निकाष्ठांसह आपली वस्त्रे एका ब्राह्मणाला दिली.
ततो युधिष्ठिरो राजा कुन्तीपुत्रो दृढव्रतः। समाहूयानुजान्सर्वानिति होवाच भारत
नंतर कुंतीपुत्र, दृढनिश्चयी राजा युधिष्ठिराने सर्व भावांना बोलावून, त्यांना असे सांगितले.
द्वादशेमानि वर्षाणि राष्ट्राद्विप्रोषिता वयम्। छद्मना हृतराज्याश्च निस्वाश्च बहुशः कृताः
बारा वर्षे आपण राज्याबाहेर होतो, कपटाने आपले राज्य हिरावून घेतले गेले आणि अनेकदा आपल्यावर दारिद्र्य आले.
उषिताश्च वने वासं यथा द्वादश वत्सरान्। अज्ञातचर्यां वत्स्यामश्छन्ना वर्षं त्रयोदशम्
आपण बारा वर्षे वनात राहिलो; आता तेराव्या वर्षी आपल्याला ओळख लपवून, गुप्तपणे राहावे लागेल.
धर्मेण तेऽभ्यनुज्ञाताः पाण्डवाः सत्यविक्रमाः। अज्ञातवासं वत्स्यन्तश्छन्ना वर्षं त्रयोदशम्
धर्माने मान्यता दिल्याप्रमाणे, सत्यव्रती आणि पराक्रमी पांडव तेराव्या वर्षी गुप्तपणे, ओळख लपवून राहतील.
उपोपविश्य विद्वांसः स्नातकाः संशितव्रताः । ये तत्र ब्राह्मणा आसन्वनवाससहायिनः । ये च भक्ता वसन्ति स्म वनवासे तपस्विनः
विद्वान, व्रतसंपन्न, स्नातक आणि वनवासात साथ देणारे ब्राह्मण, तसेच तिथे राहणारे भक्त तपस्वी, हे सर्व एकत्र बसले.
तानब्रुवन्महात्मानो हृष्टाः प्राञ्जलयः स्थिताः । 0
ते महान आत्मे आनंदाने, हात जोडून उभे राहून बोलू लागले.