अथाब्रवीद्भीमसेनं कुनतीपुत्रो युधिष्ठिरः। नकुलः सहदेवश्च बीभत्सुश्च परंतप
मग कुन्तीपुत्र युधिष्ठिराने भीमसेन, नकुल, सहदेव आणि पराक्रमी अर्जुन यांना बोलावलं.
चिरंगतास्तोयहेतोर्न चागच्छन्ति भारत। तांश्चैवानय भद्रं ते पानीयं च त्वमानय
पाण्यासाठी गेलेल्यांना खूप वेळ झाला आणि ते परत आले नाहीत, हे भारत. तू त्यांना घेऊन ये आणि पाणीही घेऊन ये, तुझं कल्याण होवो.
भीमसेनस्तथेत्युक्त्वा तं देशं प्रत्यपद्यत। रयत्रते पुरुषव्याघ्रा भ्रातरोस्य निपातिताः
भीमसेनाने 'ठीक आहे' असं म्हणून त्या ठिकाणी गेला आणि तिथे त्या पुरुषसिंहानं आपल्या भावांना पडलेलं पाहिलं.
तान्दृष्ट्वा दुःखितो भीमस्तृषया च प्रपीडितः। अमन्यत महाबाहुः कर्म तद्यक्षरक्षसाम्
त्यांना पाहून भीम दु:खी झाला आणि तहानेने त्रस्त झाला; बलवान भीमाने हे यक्ष किंवा राक्षसाचं कृत्य असावं असं मनाशी ठरवलं.
सचिन्तयामास तदा योद्धव्यं ध्रुवमद्य मे। पास्यामि तावत्पानीयमिति पार्थो वृकोदरः
तेव्हा त्याने विचार केला, 'आज मला नक्कीच लढावं लागेल; पण आधी मी पाणी पितो,' असं ठरवलं त्या वृकोदराने.
ततोऽभ्यधावत्पानीयं पिपासुः पुरुषर्षभः
मग तहानेने व्याकुळ झालेला तो पुरुषश्रेष्ठ पाणी प्यायला धावला.
मा तात साहसंकार्षीर्मम पूर्वपरिग्रहः। प्रश्नानुक्त्वा तु कौन्तेय ततः पिब हरस्व च
'माझ्या मुला, घाई करू नकोस; हे पाणी आधी माझ्या हक्काचं आहे. कुन्तीपुत्रा, आधी प्रश्नांची उत्तरं दे, मग पाणी पी आणि घे.'
एवमुक्तस्तदा भीमो यक्षेणामिततेजसा। अनुक्त्वैव तु तान्प्रश्नान्पीत्वैव निपपात ह
अशा प्रकारे अमर्याद तेज असलेल्या यक्षाने सांगितल्यावरही, भीमाने त्या प्रश्नांची उत्तरं न देता पाणी प्यायलं आणि लगेच खाली पडला.
ततः कुन्तीसुतो राजा प्रचिन्त्य पुरुषर्षभः। `आत्मनाऽऽत्मानमन्विष्य विचारमकरोत्प्रभुः
मग कुन्तीपुत्र राजा, तो पुरुषश्रेष्ठ, मनाशी विचार करू लागला आणि स्वतःचं मन तपासून खोल विचार करू लागला.
ततश्चिरगतान्भ्रातृनथाऽऽज्ञाय युधिष्ठिरः। चिरायमाणान्बहुशः पुनः पुनरुवाचह
मग युधिष्ठिराने पाहिलं की त्याचे भाऊ खूप वेळ झाला तरी परत आले नाहीत, म्हणून तो पुन्हा पुन्हा त्यांना हाक मारू लागला आणि त्यांच्या उशिराबद्दल आश्चर्य वाटू लागलं.
किंस्विद्वनमिदं दग्धं किंखिद्दृष्टो मृतो भवेत्। प्रहरन्तो महाभूतं शप्तास्तेनाथ तेऽपतन्
'हे काय? हे जंगल जळून गेलंय का? की काहीतरी पाहिलं आणि ते मरून पडले? त्यांनी एखाद्या मोठ्या शक्तीला मारायला गेलं आणि शापित होऊन पडले का?'
न पश्यन्त्यथवा वीराः पानीयं यत्रते गताः। अन्विच्छद्भिर्वने तोयं कालोऽयमतिपातितः
किंवा, हे वीरांनो, ज्या ठिकाणी ते गेले तिथे त्यांना पाणी दिसलं नाही का? जंगलात पाणी शोधताना खूप वेळ गेला.
किंनु तत्कारणं येन नायान्ति पुरुषर्षभाः। गच्छाम्येषां पदं द्रष्टुमिति कृत्वा युधिष्ठिरः
हे श्रेष्ठ पुरुष परत का येत नाहीत, याचे कारण काय असावे? असे विचारून, 'मी त्यांच्या मागे जाऊन पाहतो,' असे ठरवून युधिष्ठिर निघाले.
समुत्थाय महाबुद्धिर्दह्यमानेन चेतसा। व्यपेतजननिर्घोषं प्रविवेश महावनम्
म्हणून मोठ्या बुद्धीचे युधिष्ठिर, मनात काळजीने जळत, उठले आणि माणसांच्या आवाजाने मोकळे झालेले ते मोठे जंगलात शिरले.
रुरुभिश्च वराहैश्च पक्षिभिश्च निषेवितम्। नीलभास्वरवर्णैश्च पादपैरुशोभितम्
तेथे हरणे, रानडुकर आणि पक्षी वावरत होते, आणि निळ्या व सोनेरी रंगाच्या झाडांनी ते जंगल शोभून दिसत होते.
भ्रमरैरुपगीतं च पक्षिभिश् समन्ततः। `मृदुशाड्वलसंकीर्णभूमिभागं मनोहरम्
सर्व बाजूंनी मधमाशांच्या गुंजारवाने आणि पक्ष्यांच्या आवाजाने ते भरलेले होते, आणि मऊ हिरव्या गवताने झाकलेली भूमी फारच मनमोहक दिसत होती.
स गच्छन्कानने तस्मिन्हेमजालपरिष्कृतम्। ददर्श तत्सरः श्रीमान्विश्वकर्मकृतं यथा
त्या सोन्याच्या जाळ्यांनी सजवलेल्या जंगलात जात असताना, युधिष्ठिरांनी ते सुंदर सरोवर पाहिले, जणू विश्वकर्म्यानेच ते घडवले आहे.
उपेतं नलिनीजालैः सिन्धुवारैः सचेतसैः। केतकैः करवीरैश्च पिप्पलैश्चैव संवृतम्
त्या सरोवरावर कमळांच्या झुंबार्या, फुललेली सिंधुवारा फुले, केतकी, करवीर आणि पिंपळाची झाडे सावली देत होती.
ततो धर्मसुतः श्रीमान्भ्रातृदर्शनलालसः'। श्रमार्तस्तदुपागम्य सरो दृष्ट्वाऽथ विस्मितः
नंतर धर्मपुत्र युधिष्ठिर, भावांना पाहण्याची आस धरून आणि श्रमाने थकलेले, त्या सरोवराजवळ गेले आणि ते पाहून आश्चर्यचकित झाले.
ततस्ते यक्षवचनादुदतिष्ठन्त पाण्डवः। क्षुत्पिपासे च सर्वेषां क्षणेन व्यपगच्छताम्
मग यक्षाच्या आज्ञेने पांडव उठले, आणि क्षणातच त्यांची भूक आणि तहान नाहीशी झाली.
सरस्येकेन पादेन तिष्ठन्तमपराजितम्। पृच्छामि को भवान्देवो न मे यक्षो मतो भवान्
सरोवरात एका पायावर उभा असलेला तो अजिंक्य पुरुष पाहून मी विचारतो—आपण कोण आहात, देवा? मला आपण यक्ष वाटत नाही.
बसूनां वा भवानेको रुद्राणामथवा भवान्। अथवा मरुतां श्रेष्ठो वज्री वा त्रिदशेश्वरः
आपण वसुंपैकी एक आहात का, की रुद्रांपैकी? की मरुतांमध्ये श्रेष्ठ, की वज्रधारी देवांचा स्वामी आहात?
मम हि भ्रातर इमे सहस्रशतयोधिनः। तं योधं न प्रपश्यामि येन सर्वे निपातिताः
माझे हे भाऊ हजारो शत्रूंशी लढू शकतात, पण ज्याने सर्वांना पाडले, असा योद्धा मला कुठेच दिसत नाही.
सुखं प्रति प्रबुद्दानामिन्द्रियाण्युपलक्षये। स भवान्सुहृदोस्माकमथवा नः पिता भवान्
ज्यांना जाग आली आहे, त्यांची इंद्रिये शांत आहेत, असे मला दिसते; कदाचित आपण आमचे मित्र असाल, किंवा आमचे वडील असाल.
अहंते जनकस्तात धर्मो मृदुपराक्रम। त्वां रदिदृक्षुरनुप्राप्तो विद्धि मां भरतर्षभ
माझ्या मुला, मीच तुझा पिता धर्म आहे, सौम्य पराक्रम असलेला. तुला पाहण्यासाठी मी आलो आहे; हे भरतश्रेष्ठ, मला ओळख.
यशः सत्यंदमः शौचमार्जवं ह्रीरचापलम्। दानं तपो ब्रह्मचर्यमित्येतास्तनवो मम
कीर्ती, सत्य, संयम, शुद्धता, सरळपणा, लाज, चंचलता नसणे, दान, तप आणि ब्रह्मचर्य—हे सर्व माझेच अंगे आहेत.
अहिंसा समता शान्तिस्तपः शौचममत्सरः। द्वाराण्येतानि मे विद्धि प्रियो ह्यसि सुतो मम
अहिंसा, समता, शांतता, तप, शुद्धता आणि मत्सर नसणे—हे माझे दरवाजे आहेत, हे जाण. तू मला फार प्रिय आहेस, मुला.
दिष्ट्या पञ्चसु रक्तोसि दिष्ट्या ते षट्रपदी जिता। द्वे पूर्वे मध्यमे द्वे च द्वे शान्ते सांपरायिके ।। $
सुदैवाने तू पाचही जिंकलेस, आणि सुदैवाने तू सहा पायऱ्याही पार केल्यास. दोन पूर्वीच्या, दोन मधल्या आणि दोन शांत, अंतिम अवस्थेत आहेत.
ध्रमोऽहमिति भद्रं ते जिज्ञासुस्त्वामिहागतः। आनृशंस्येन तुष्टोस्मि वरं दास्यामि तेऽनघ
मीच धर्म आहे; तुला शुभेच्छा असो! मी तुला तपासण्यासाठी आलो होतो. तुझ्या दयाळूपणामुळे मी तृप्त झालो आहे, म्हणून मी तुला वर देईन, हे निष्पाप.
वरं वृणीष्व राजेन्द्रदाता ह्यस्मि तवानघ। ये हि मे पुरुषा भक्ता न तेषामस्ति दुर्गतिः
राजा, तू वर माग, कारण मी तुझा दाता आहे, हे निष्पाप. जे माझे भक्त असतात, त्यांना कधीही वाईट दिवस येत नाहीत.