यमाहुर्वेदविद्वांसो वराहमपराजितम्। नारायणमचिन्त्यं च तेन कृष्णेन रक्ष्यते
ज्याला वेदज्ञ लोक अजिंक्य वराह, आणि अगम्य नारायण म्हणतात, त्याचे रक्षण कृष्ण करतो.
एवमेतद्यथाऽऽत्थ त्वं दानवानां निषूदन। वधिष्यामि रणे शत्रुं यो मे स्थाता पुरस्सरः
हे दानवांचा संहार करणाऱ्या, जसे तू म्हणालास तसेच आहे; मी युद्धात जो माझ्यासमोर उभा राहील त्या शत्रूचा वध करीन.
एवमप्यस्तु भगवन्नेकवीरवधे मम। अमोघां देहि मे शक्तिं यथा हन्यां प्रतापिनम्
ठीक आहे, भगवंता, एकच वीर मारता आला तरी चालेल; मला ती अचूक शक्ती दे, जेणेकरून मी त्या तेजस्वी शत्रूचा नाश करू शकेन.
उत्कृत्य तु प्रदास्यामि कुण्डले कवचं च ते। निकृत्तेषु तु गात्रेषु न मे बीभत्सता भवेत्
मी माझी कुंडले आणि कवच कापून तुला देईन; माझे अंग कापले गेले तरी मला घृणा वाटणार नाही.
न ते बीभत्सता कर्ण भविष्यति कथञ्चन। ब्रणश्चैव न गात्रेषु यस्त्वं नानृतमिच्छसि
कर्णा, तुला कधीही घृणा वाटणार नाही; आणि तुझ्या अंगावर जखमा होणार नाहीत, कारण तू कधीही असत्य बोलत नाहीस.
यादृशस्ते पितुर्वर्णस्तेजश्च वदतांवर। तादृशेनैव वर्णेन त्वं कर्ण भविता पुनः
जसा तुझ्या वडिलांचा वर्ण आणि तेज आहे, तसाच वर्ण आणि तेज पुन्हा तुझ्यात येईल, कर्णा.
विद्यमानेषु शस्त्रेषु यद्यमोघामसंशये। प्रमत्तो मोक्ष्यसे चापि त्वय्येवैषा पतिष्यति
जर शस्त्रे असताना तू ही अचूक शक्ती निष्काळजीपणे सोडलीस, तर ती नक्कीच तुझ्यावरच पडेल.
संशयं परमं प्राप्य विमोक्ष्ये वासवीमिमाम्। यथा मामौत्थ शक्र त्वं सत्यमेतद्ब्रवीमि ते
मी अत्यंत संकटात सापडलो तरच ही वज्रासारखी शक्ती सोडीन; जसे तू सांगितलेस, शक्रा, मी तुला सत्य सांगतो.
ततः शक्तिं प्रज्वलितां प्रतिगृह् विशांपते। शस्त्रं गृहीत्वा निशितं सर्वगात्राण्यकृन्तत
मग, राजाधिराज, कर्णाने ती प्रज्वलित शक्ती स्वीकारली आणि ती तीक्ष्ण शस्त्र घेऊन त्याने आपले सर्व अंग कापले.
ततो देवा मानवा दानवाश्च निकृन्तन्तं कर्णमात्मानमेव। दृष्ट्वा सर्वे सिंहनादान्प्रणेदु- र्न ह्यस्यासीन्मुखजो वै विकारः
मग देव, माणसे आणि दैत्य यांनी कर्ण स्वतःचे अंग कापताना पाहिले आणि सर्वांनी सिंहासारखे गर्जना केली, कारण त्याच्या चेहऱ्यावर कोणताही बदल नव्हता.
ततो दिव्या दुन्दुभयः प्रणेदुः पपातोच्चैः पुष्पवर्षं च दिव्यम्। दृष्ट्वा कर्णं शस्त्रसंकृत्तगात्रं महुश्चापि स्मयमानं नृवीरम्
तेव्हा आकाशातले दिव्य नगारे वाजू लागले आणि वरून सुंदर फुलांची वृष्टी झाली. देवांनी शस्त्रांनी जखमी झालेला, पण हसत उभा असलेला कर्ण पाहिला.
ततश्छित्त्वा कवचं दिव्यमङ्गा- त्तथैवार्द्रं प्रददौ वासवाय। तथोत्कृत्य प्रददौ कुण्डले ते कर्णात्तस्मात्कर्मणा तेन कर्णः
मग त्याने आपल्या अंगावरील दिव्य कवच कापून, अजून ओलंच असताना, वासवाला दिलं. त्याचप्रमाणे, आपल्या कुंडलंही काढून तुला दिली. या कृत्यामुळेच कर्णाला 'कर्ण' हे नाव मिळालं.
ततः पश्चाद्दिवमेवोत्पपात
त्याच्या नंतर, तो लगेच स्वर्गात गेला.
श्रुत्वा कर्णं मुषितं धार्तराष्ट्रा दीनाः सर्वे भग्नदर्पा इवासन्। तां रचावस्थां गमितं सूतपुत्रं श्रुत्वा पार्था जहृपुः काननस्थाः
कर्णाची अशी अवस्था ऐकून, धृतराष्ट्रपुत्र सगळेच खचले आणि त्यांचा गर्व मोडला. पण सुतपुत्राची ही स्थिती ऐकून, वनात राहणारे पांडव आनंदित झाले.
क्वस्ता वीराः पाण्डवास्ते बभूवुः कुतश्चैते श्रुतवन्तः प्रियं तत्। किं वाऽकार्षुर्द्वादशेऽब्दे व्यतीते तन्मे सर्वं भगवान्व्याकरोतु
त्या वेळी ते शूर पांडव कुठे होते? त्यांनी ही आनंदाची बातमी कशी ऐकली? बारा वर्षे संपल्यावर त्यांनी काय केलं? हे सर्व मला भगवंत सांगो.
लब्ध्वा कृष्णां सैन्धवं द्रावयित्वा विप्रैः सार्धं काम्यकादाश्रमात्ते। मार्कण्डेयाच्छ्रुतवन्तः पुराणं कदेवर्षीणआं चरितं विस्तरेण
कृष्णा परत मिळवून आणि सिंधुपुत्राला पिटाळून, ब्राह्मणांसह त्यांनी काम्यक आश्रम सोडला. तिथे त्यांनी मार्कंडेय ऋषीकडून प्राचीन ऋषींच्या कथा ऐकल्या.
प्रत्याजग्मुः सरथाः सानुयात्राः सर्वैः सार्धं सूतपौरोगवैस्ते। ततो ययुर्द्वैतवनं नृवीरा निस्तीर्यैवं वनवासं समग्रम्
तेव्हा, रथांसह आणि सगळ्या अनुयायांसह, सुतपुत्र व पुरोहितांसोबत, ते शूर राजे परतले. अशा रीतीने वनवास पूर्ण करून, ते द्वैतवनात गेले.
एवं हृतायां भार्यायां प्राप्य क्लेशमनुत्तमम्। प्रतिपद्य ततः कृष्णां किमकुर्वत पाण्डवाः
पत्नी हरपली आणि मोठ्या दुःखाला सामोरे गेल्यावर, पुन्हा कृष्णा मिळाल्यावर पांडवांनी काय केलं?
एवं हृतायां कृष्णायां प्राप्य क्लेशमनुत्तमम्। विहाय काम्यकं राजा सह भ्रातृभिरच्युतः
कृष्णा हरपल्यानंतर आणि मोठं दुःख सहन केल्यावर, राजा आपल्या भावंडांसह आणि अच्युतासोबत काम्यक सोडून निघाला.
पुनर्द्वैतवनं रम्यमाजगाम युधिष्ठिरः। स्वादुमूलफलं रम्यं विचित्रबहुपादपम्
युधिष्ठिर पुन्हा रमणीय द्वैतवनात गेला, जिथे गोड मुळं-फळं आणि अनेक सुंदर झाडं होती.
अनुभुक्तफलाहाराः सर्व एव मिताशनाः। न्यवसन्पाण्डवास्तत्रकृष्णया सह भार्यया
तिथे पांडव सगळे, पत्नी कृष्णेसह, फळं खाऊन, मिताहार करत राहत होते.
वसन्द्वैतवने राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः। भीमसेनोऽर्जुनश्चैव माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ
द्वैतवनात कुंतीपुत्र युधिष्ठिर, भीमसेन, अर्जुन आणि माद्रीचे दोन पुत्र हे पांडव राहत होते.
ब्राह्मणार्थे पराक्रान्ता धर्मात्मानो यतव्रताः। क्लेशमार्च्छन्त विपुलं सुखोदर्कं परंतपाः
ब्राह्मणांच्या भल्यासाठी, धर्मनिष्ठ आणि व्रतस्थ असलेले हे शत्रूंचे संहारक मोठं दुःख सहन करत होते, जे शेवटी त्यांना सुख देणार होतं.
तस्मिन्प्रतिवसन्तस्ते यत्प्रापुः कुरुसत्तमाः। वने क्लेशं सुखोदर्कं तत्प्रवक्ष्यामि ते शृणु
ते तिथे राहत असताना, कुरुकुळातील श्रेष्ठा, त्यांनी त्या वनात जे दुःख भोगलं, जे पुढे त्यांना सुख देणार होतं, ते मी तुला सांगतो—ऐक.
अरणीसहितं भाण्डं ब्राह्मणस्य तपस्विनः। मृगस् घर्षणस्य विपाणे समसज्जत
एका तपस्वी ब्राह्मणाचं अग्निसाधनाचं भांडं, ज्यात अरणी होती, एक वेगवान आणि बलवान हरिण घेऊन पळून गेला.
तदादाय गतो राजंस्त्वरमाणो महामृगः। आश्रमान्तरितः शीघ्रं प्लवमानो महाजवः
ते घेऊन तो मोठा हरिण झपाट्याने धावत, उड्या मारत, आश्रमापासून दूर, जंगलाच्या आत गेला.
ह्रियमाणं तु तं दृष्ट्वा स विप्रः कुरुसत्तम। त्वरितोऽभ्यागमत्तत्रअग्निहोत्रपरीप्सया। `तेषां तु वसतां तत्र पाण्डवानां महारथम्
आपलं अग्निसाधन हरवताना पाहून, तो ब्राह्मण यज्ञासाठी आतुर झाला आणि तिथे राहणाऱ्या पांडवांकडे घाईने गेला.
अजातशत्रुमासीनं भ्रातृभिः सहितं वने। आगम्य ब्राह्मणस्तूर्णं संतप्तश्चेदमब्रवीत्
अजातशत्रू आपल्या भावांसोबत वनात बसला असताना, तो ब्राह्मण घाईने, दुःखी मनाने, त्याच्याजवळ आला आणि म्हणाला:
अरणीसहितं भाण्डं समासक्तं वनस्पतौ। मृगस्य घऱ्षमाणस्य विषाणे समसज्जत
झाडामध्ये अडकलेली अरणीची भांडी, एक मृग आपले शिंग घासत असताना त्याच्या शिंगाला अडकली.
तमादाय गतो राजंस्त्वरमाणो महामृगः। आश्रमात्त्वरितः शीघ्रं प्लवमानो महाजवः
ती भांडी उचलून तो मोठा मृग फार वेगाने आश्रमातून बाहेर पडला.