यदा च कर्णो राजेन्द्र भानुमन्तं दिवाकरम्। स्तौति मध्यंदिने प्राप्ते प्राञ्जलिः सलिलोत्थितः
राजन, जेव्हा कर्ण दोन्ही हात जोडून, पाण्यातून उठून, मध्यान्ही तेजस्वी सूर्याची स्तुती करीत असे—
तत्रैनमुपतिष्ठन्ति ब्राह्मणा धनहेतुना। नादेयं तस्य तत्काले किंचिदस्ति द्विजातिषु
त्या वेळी, ब्राह्मण त्याच्याकडे धनासाठी येत; त्या वेळी तो द्विजांना काहीही मागितले तरी देण्यास मागे हटत नसे.
तमिन्द्रो ब्राह्मणो भूत्वा भिक्षां देहीत्युपस्थितः। स्वागतं चेति राधेयस्तमथ प्रत्यभाषत
इंद्र ब्राह्मणाचा वेष घेऊन त्याच्याकडे भीक मागायला आला; राधेयानं त्याचं स्वागत केलं आणि त्याच्याशी बोलला.
देवराजमनुप्राप्तं ब्राह्मणच्छद्मनाऽऽवृतम्। दृष्ट्वास्वागतमित्याह न बुबोधास्य मानसम्
देवराज इंद्र ब्राह्मणाचा वेष घेऊन आलेला पाहून, कर्णाने त्याला स्वागत केले, पण मनाने तो कोण आहे हे ओळखू शकला नाही.
हिरण्यकण्ठीः प्रमदा ग्रामान्वा बहुगोकुलान्। किं ददानीति तं विप्रमुवाचाधिरथिस्ततः
मग अधिरथाचा मुलगा त्या ब्राह्मणाला विचारतो, "मी तुला सोन्याच्या हारांनी सजलेल्या स्त्रिया द्याव्यात का, की अनेक गायी असलेली गावे द्यावीत का?"
हिरण्यकण्ठ्यः प्रमदा यच्चान्यत्प्रीतिवर्धनम्। नाह दत्तमिहेच्छामि तदर्थिभ्यः प्रदीयताम्
त्या ब्राह्मणाने उत्तर दिलं, "मला सोन्याच्या हारांनी मढवलेल्या स्त्रिया किंवा आनंद देणारी इतर कुठलीही वस्तू नको आहे; त्या इतर मागणाऱ्यांना दे."
यदेतत्सहजं वर्म कुण्डले च तवानघ। एतदुत्कृत्य मे देहि यदि सत्यव्रतो भवान्
"पण जर तू खरंच सत्यव्रती असशील, पापरहित, तर तुझ्या अंगावरचं हे जन्मजात कवच आणि कुंडलं मला कापून दे."
एतदिच्छाम्यहं भिक्षां त्वया दत्तां परंतप। एष मे सर्वलाभानां लाभः परमको मतः
"हेच भीक मी तुझ्याकडून मागतोय, शत्रूंना जाळणाऱ्या; मला वाटतं, सगळ्या लाभांमध्ये हा लाभ सर्वात मोठा आहे."
अवनिं प्रमदा गाश्च निर्वापं बहुवार्षिकम्। तत्ते विप्र प्रदास्यामि न तु वर्म सकुण्डलम्
"मी तुला स्त्रिया, गायी, जमीन आणि अनेक वर्षांची समृद्ध दानं देईन, पण माझं कवच आणि कुंडलं देऊ शकत नाही."
एवं बहुविधैर्वाक्यैर्वार्यमाणः स तु द्विजः। रकर्णेन भरतश्रेष्ठ नान्यं वरमयाचत
अनेक प्रकारे समजावूनही, भारतश्रेष्ठ, त्या ब्राह्मणाने कर्णाकडून दुसरं काहीच मागितलं नाही.
सान्त्वितश्च यथाशक्ति पूजितश्च यथाविधि। न चान्यं स द्विजश्रेष्ठः कामयामास वै वरम्
त्याला शक्य तितकं सान्त्वन केलं, योग्य रीतीने सन्मान केला, तरीही त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाने दुसरा काहीच वर मागितला नाही.
यदा नान्य प्रवृणुते वरं वै द्विजसत्तमः। `विनाऽस् सहजं वर्म कुण्डले च विशांपते'। तदैनमब्रवीद्भूयो राधेयः प्रहसन्निव
जेव्हा तो श्रेष्ठ ब्राह्मण कवच आणि कुंडलं सोडून दुसरा काहीच वर मागत नव्हता, तेव्हा राधेयानं हसत पुन्हा त्याच्याशी बोललं.
सहजं वर्म मे विप्र कुण्डले चामृतोद्भवे। तेनावध्योस्मि लोकेषु ततो नैतज्जहाम्यहम्
"हे ब्राह्मणा, माझं कवच आणि कुंडलं माझ्या जन्मापासूनचं आहे; त्यामुळं मी या जगात कुणालाही जिंकू शकतो, म्हणून मी ते सोडत नाही."
विशालं पृथिवीराज्यं क्षेमं निहतकण्टकम्। प्रतिगृह्णीष्व मत्तस्त्वं साधु ब्राह्मणपुङ्गव
"माझ्याकडून तू मोठं, समृद्ध, शत्रुमुक्त राज्य घे, हे ब्राह्मणश्रेष्ठ."
कुण्डलाभ्यां विमुक्तोऽहंवर्मणा सहजेन च। दमनीयो भविष्यामि शत्रूणां द्विजसत्तम
"जर माझं जन्मजात कवच आणि कुंडलं गेलं, तर मी शत्रूंपुढे दुर्बल होईन, हे ब्राह्मणश्रेष्ठ."
यदन्यं न वरं वव्रे भगवान्पाकशासनः। ततः प्रहस् कर्णस्तं पुनरित्यब्रवीद्वचः
जेव्हा वज्रधारी देवाने दुसरा काहीच वर मागितला नाही, तेव्हा कर्ण हसून त्याच्याशी पुन्हा बोलला.
विदितो देवदेवेश प्रागेवासि मम प्रभो। न तु न्याय्यं मया दातुं तव शक्र वृथा वरम्
"हे प्रभो, मी तुला, देवांचा देव, आधीच ओळखलं होतं; पण हे शक्रा, तुला व्यर्थ वर देणं मला योग्य वाटत नाही."
त्वं हि देवेश्वरः साक्षात्त्वया देयो वरो मम। अन्येषां चैव भूतानामीश्वरो ह्यसि भूतकृत्
"तूच खरा देवांचा स्वामी आहेस, आणि वर तुलाच द्यायला हवा; तू सर्व सृष्टीचा स्वामी आणि कर्ता आहेस."
यदि दास्यामि ते देव कुण्डले कवचं तथा। वध्यतामुपयास्यामि त्वं च शक्रावहास्यताम्
"जर मी तुला हे कुंडलं आणि कवच दिलं, हे देवा, तर मी मारला जाईन आणि तू, शक्रा, लोकांना हसण्याचा विषय ठरशील."
तस्माद्विनिमयं कृत्वा कुण्डलेवर्म चोत्तमम्। हरस्व शक्रकामं मे न दद्यामहमन्यथा
"म्हणून, आपण देवाणघेवाण करूया: माझं हे उत्तम कवच आणि कुंडलं तू हव्या तसं घे, शक्रा, मी दुसऱ्या प्रकारे देणार नाही."
विदितोऽहं रवेः पूर्वमायानेव तवान्तिकम्। तेन ते सर्वमाख्यातमेवमेतन्न संशयः
"मी तुला, सूर्यपुत्रा, आधीच ओळखलं होतं, जेव्हा तू माझ्याकडे आलास; म्हणून सगळं तुला सांगितलं आहे, यात शंका नाही."
काममस्तु तथा तात तव कर्ण यथेच्छसि। वर्जयित्वा तु मे वज्रं प्रवृणीष्व यथेच्छसि
"ठीक आहे, पुत्रा, तुझ्या इच्छेनुसार होऊ दे, कर्ण; फक्त माझं वज्र सोडून, तू जे हवं ते माग."
ततः कर्णः प्रहृष्टस्तु उपसंगम्य वासवम्। अमोघां शक्तिमभ्येत्य वव्रे सम्पूर्णमानसः
तेव्हा कर्ण अत्यंत आनंदित होऊन इंद्राजवळ गेला आणि पूर्ण मनाने त्याच्याकडे ती अचूक शक्ती मागितली.
वर्मणा कुण्डलाभ्यां च शक्तिं मे देहि वासव। अमोघां शत्रुसङ्घानां घातिनीं पृथनामुखे
इंद्रा, मला तुझ्या हातातील अचूक, शत्रूंच्या सैन्याचा नाश करणारी शक्ती दे, आणि माझ्या अंगावरचे कवच व कुंडलेही दे.
ततः सञ्चिन्त्य मनसा मुहूर्तमिव वासवः। शक्त्यर्थं पृथिवीपाल कर्णं वाक्यमथाब्रवीत्
मग इंद्राने थोडा वेळ मनात विचार करून, पृथ्वीचे रक्षण करणाऱ्या कर्णाला त्या शक्तीबद्दल बोलले.
कुण्डले मे प्रयच्छस्व वर्म चैव शरीरजम्। गृहाण कर्ण शक्तिं त्वमनेन समयेन च
कर्णा, मला तुझे कुंडले आणि अंगावर जन्मलेले कवच दे. आणि या अटीवर ही शक्ती घे.
अमोघा हन्ति शतशः शत्रून्मम करच्युता। पुनश्च पाणिमभ्येति मम दैत्यान्विनिघ्नतः
माझ्या हातातून सुटल्यावर ही अचूक शक्ती शेकडो शत्रूंना मारते आणि दैत्यांचा नाश करून पुन्हा माझ्या हातात परत येते.
सेयं तव करप्राप्ता हत्वैरकं रिपुमूर्जितम्। गर्जन्तं प्रतपन्तं च मामेवैष्यति सूतज
आता ही शक्ती तुझ्या हातात गेल्यावर, ती एक बलाढ्य, गर्जणारा आणि तेजस्वी शत्रू मारेल आणि मग माझ्याकडे परत येईल, रथचालकाच्या पुत्रा.
एकमेवाहमिच्छामि रिपुं हन्तुं महाहवे। गर्जन्तंप्रतपन्तं च यतो मम भयं भवेत्
या महायुद्धात मला फक्त एकच शत्रू मारायचा आहे, जो गर्जतो आणि तेजाने प्रकटतो, ज्याच्यामुळे मला भीती वाटू शकते.
एकं हनिष्यसि रिपुं गर्जन्तं बलिनं रणे। त्वं तु यं प्रार्थयस्येकं रक्ष्यते स महात्मना
तू युद्धात एकच बलवान, गर्जणारा शत्रू मारशील; पण ज्याला तू मारायचे ठरवशील, त्याचे रक्षण एक महान पुरुष करील.