यद्येवैष्यति सायाह्ने यदि प्रातरथो निशि। यद्यर्धरात्रे भगवान्न मे कोपं करिष्यति
तो ब्राह्मण संध्याकाळी येवो, सकाळी येवो, रात्री किंवा अर्ध्या रात्री येवो, मला त्याचा राग येणार नाही.
लाभो ममैष राजेन्द्र यद्वैपूजयितुं द्विजान्। आदेशे तव तिष्ठन्ती हितं कुर्यां नरोत्तम
राजाधिराज, ब्राह्मणांची सेवा करणे हेच माझे भाग्य आहे; तुझ्या आज्ञेत राहून, मी नेहमीच तुझे हित साधीन, नरश्रेष्ठ.
विस्रब्धो भवराजेन्द्र न व्यलीकं द्विजोत्तमः। वसन्प्राप्स्यति ते गेहे सत्यमेतद्ब्रवीमि ते
राजाधिराज, निर्धास्त रहा; तो श्रेष्ठ ब्राह्मण तुझ्या घरी काहीही चुकीचे करणार नाही; तो येथे राहून खरेच योग्य वागेल, हे मी तुला सत्य सांगते.
यत्प्रियं च द्विजस्यास्य हितं चैव तवानघ। यतिष्यामि तथा राजन्व्येतु ते मानसो ज्वरः
राजा, या ब्राह्मणाला जे आवडेल आणि तुला जे हितकारक आहे, ते मी मनापासून करीन; म्हणून तुझ्या मनात काहीही काळजी ठेवू नकोस.
ब्राह्मणा हि महाभागाः पूजिताः पृथिवीपते। तारणाय समर्थाः स्युर्विपरीते वधाय च
राजाधिराज, ब्राह्मण जर सन्मानित झाले, तर ते तारक ठरतात; पण दुर्लक्ष झाले, तर ते विनाशही करू शकतात.
रसाऽहमेतद्विजानन्ती तोषयिष्ये द्विजोत्तमम्। न मत्कृतेव्यथां राजन्प्राप्स्यसि द्विजसत्तमात्
हे जाणून, राजा, मी त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाला संतुष्ट करीन; माझ्यामुळे तुला कुठलीही चिंता किंवा त्रास होणार नाही.
अपराधेऽपि राजेन्द्र राज्ञामश्रेयसे द्विजाः। भवन्ति च्यवनो यद्वत्सुकन्यायाः कृते पुरा
राजाधिराज, जरी चूक झाली तरी ब्राह्मण राजांना अनिष्ट घडवू शकतात, जसे पूर्वी च्यवन ऋषींनी सुकन्येसाठी केले होते.
नियमेन परेणाहमुपस्थास्ये द्विजोत्तमम्। यथा त्वया नरेन्द्रेदं भापितं ब्राह्मणं प्रति
मी पूर्ण नियमाने त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाची सेवा करीन, जशी तुझी इच्छा आहे, राजाधिराज.
एवं ब्रुवन्तीं बहुशः परिष्वज्य समर्थ्य च। इतिचेति च क्रतव्यं राजा सर्वमथादिशत्
ती असे वारंवार बोलत असता, राजा तिला मिठी मारून, तिचे म्हणणे मान्य करून, सर्व काही तिच्या इच्छेनुसार करण्याचे आदेश दिले.
एवमेतत्त्वया भद्रे कर्तव्यमविशङ्कया। मद्धितार्थं तथाऽऽत्मार्थंकुलार्थं चाप्यनिन्दिते
म्हणून, हे भद्रे, हे सर्व तू निःसंशयपणे कर; माझ्या हितासाठी, तुझ्या हितासाठी आणि घराण्याच्या कल्याणासाठी, हे निष्कलंक सखी.
एवमुक्त्वा तु तां कन्यां कुन्तिभोजो महायशाः। पृथां परिददौ तस्मै द्विजाय द्विजवत्सलः
असं सांगून, कीर्तीमान कुंतिभोज ब्राह्मणांना नेहमीच आपुलकीने वागवणारा, त्याने आपली कन्या पृथेला त्या ब्राह्मणाला दिली.
इयं ब्रह्मन्मम सुता बाला सुखविवर्धिता। अपराध्येत यत्किंचिन्न कार्यं हृदि तत्त्वया
हे ब्राह्मण, ही माझी मुलगी आहे, अजून लहान आहे आणि सुखात वाढलेली आहे. तिने काही चूक केलीच, तर ती गोष्ट मनाला लावून घेऊ नका.
द्विजातयो महाभागा वृद्धबालतपस्विषु। भवन्त्यक्रोधनाः प्रायो ह्यपराद्धेषु नित्यदा
भाग्यवान ब्राह्मणांनो, वृद्ध, लहान आणि तपस्वी यांच्यात, तुम्ही नेहमीच चुकणाऱ्यांना सहज माफ करता.
सुमहत्यपराधेऽपि क्षान्तिः कार्या द्विजातिभिः। यथाशक्ति यथोत्साहं पूजा ग्राह्या द्विजोत्तम
मोठी चूक झाली तरी ब्राह्मणांनी क्षमा करावीच. आणि आपल्या शक्तीनुसार, मनापासून केलेला सन्मान स्वीकारावा, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण.
तथेति ब्राह्मणेनोक्ते स राजा प्रीतमानसः। हंसचन्द्रांशुसंकाशं गृहमस्मै न्यवेदयत्
त्या ब्राह्मणाने 'तसेच होवो' असे म्हटल्यावर, तो राजा अत्यंत आनंदी झाला आणि त्याला चंद्र व हंसासारखे उजळ घर दिले.
तत्राग्निशरणे क्लृप्तमासनं तस्य भानुमत्। आहारादि च सर्वं तत्तथैव प्रत्यवेदयत्
त्या ठिकाणी, अग्निकुंडाजवळ त्याच्यासाठी सूर्याप्रमाणे तेजस्वी आसन ठेवले, आणि सर्व अन्नपदार्थ व इतर गरजा व्यवस्थित दिल्या.
निक्षिप्य राजपुत्री तु तन्द्रीं मानं तथैव च। आतस्थे परमं यत्नं ब्राह्मणस्याभिराधने
राजकन्येने आपली झोप व अभिमान बाजूला ठेवून, त्या ब्राह्मणाचे समाधान व्हावे म्हणून मनापासून प्रयत्न केला.
तत्रसा ब्राह्मणं गत्वा पृथा शौचपरा सती। विधिवत्परिचारार्हं देववत्पर्यतोषयत्
त्या ठिकाणी, पृथाने शुद्धतेला महत्त्व देत, योग्य पद्धतीने त्या ब्राह्मणाची सेवा केली आणि त्याचा देवासारखा सन्मान केला.
सा तु कन्या महाराज ब्राह्मणं संशितव्रतम्। तोषयामास शुद्धेन मनसा संशितव्रता
राजा, ती कन्या व्रतस्थ होती. तिने शुद्ध मनाने, व्रतधारी असलेल्या त्या ब्राह्मणाचे समाधान केले.
प्रातरेष्याम्यथेत्युक्त्वा कदाचिद्द्विजसत्तमः। तत आयाति राजेन्द्र सायं रात्रावथो पुनः
कधी कधी, 'मी सकाळी निघेन' असे सांगून तो श्रेष्ठ ब्राह्मण संध्याकाळी, रात्री किंवा पुन्हा पुन्हा येई.
तं च सर्वासु वेलासु भक्ष्यभोज्यप्रतिश्रयैः। पूजयामास सा कन्या वर्धमानैस्तु सर्वदा
ती कन्या नेहमी वाढत्या आदराने, सर्व वेळा त्याला खाण्याचे, जेवणाचे व निवाऱ्याचे उत्तम व्यवस्थापन करून देई.
अन्नादिसमुदाचारः शय्यासनकृतस्तथा। दिवसेदिवसे तस्य वर्धते न तु हीयते
अन्न व इतर व्यवहार, तसेच झोपायची व बसायची सोय, दिवसेंदिवस वाढतच गेली, कधीच कमी झाली नाही.
निर्भर्त्सनापवादैश्च तथैवाप्रियया गिरा। ब्राह्मणस्य पृथा राजन्न चकाराप्रियं तदा
राजा, पृथाने कधीही त्या ब्राह्मणाला न झिडकारले, न निंदा केली, न कठोर बोलली; तिने काहीच अप्रिय केले नाही.
स्वप्नकाले पुनश्चैति न चैति बहुशो द्विजः। सुदुर्लभमपि ह्यन्नं दीयतामिति सोऽब्रवीत्
कधी तो ब्राह्मण पृथेच्या झोपेत येई, कधी येत नसे. तरीही तो म्हणे, 'मिळायला कठीण असलेले अन्नसुद्धा द्यावे.'
कृतमेव च तत्सर्वं यथा तस्मै न्यवेदयत्। शिष्यवत्पुत्रवच्चैव स्वसृवच्च सुसंयता
तिने त्याच्या सांगण्यानुसार सर्व काही केले आणि त्याला तसे सांगितले, जसे शिष्य, पुत्र किंवा बहीण आपल्या गुरूला सांगते.
यथोपजोषं राजेन्द्र द्विजातिप्रवरस्य सा। प्रीतिमुत्पादयामास कन्यारत्नमनिन्दिता
राजा, ती निष्कलंक कन्यारत्न त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाचे समाधान, त्याच्या इच्छेनुसार, उत्तम प्रकारे मिळवून देई.
तस्यास्तु शीलवृत्तेन तुतोप द्विजसत्तमः। अवधानेन भूयोऽस्याः परं यत्नमथाकरोत्
पण तिच्या उत्तम स्वभावामुळे व वागण्यामुळे तो श्रेष्ठ ब्राह्मण अस्वस्थ झाला आणि तिच्यासाठी अधिक लक्षपूर्वक प्रयत्न करू लागला.
तां प्रभाते च सायं च पिता पप्रच्छ भारत। अपितुष्यतिते पुत्रि ब्राह्मणः परिचर्यया
प्रत्येक सकाळी व संध्याकाळी, तिचे वडील विचारत, 'मुली, ब्राह्मण तुझ्या सेवेमुळे समाधानी आहे ना?'
तं सा परममित्येवप्रत्युवाच यशस्विनी। ततः प्रीतिमवापाग्र्यां कुन्तिभोजो महामनाः
ती तेजस्विनी त्याला म्हणाली, "तसेच होईल." मग मोठ्या मनाचा कुंतीभोज अत्यंत आनंदी झाला.
ततः संवत्सरे पूर्णे यदाऽसौ जपतांवरः। नापश्यद्दुष्कृतंकिंचित्पृथायाः सौहृदे रतः
एक वर्ष पूर्ण झाल्यावर, जपात सर्वश्रेष्ठ असलेला तो ब्राह्मण, पृथेच्या वागण्यात काहीही दोष दिसला नाही, कारण तो तिच्या मैत्रीत रमला होता.