कुतश्च कवचं तस्यं कुण्डलेचैव सत्तम। एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं तन्मे ब्रूहि तपोधन
त्याला ते कवच आणि कुंडले कुठून मिळाले, श्रेष्ठ पुरुषा? मला हे ऐकायचे आहे—तू मला सांग, तपस्वी.
अहं राजन्ब्रवीम्येतत्तस्य गुह्यं विभावसोः। यादृशे कुण्डले ते च कवचं वैव यादृशम्
राजा, मी तुला त्या तेजस्वी सूर्याचे गुपित सांगतो—त्याची कुंडले आणि कवच कसे होते.
कुन्तिभोजं पुरा राजन्ब्राह्मणः पर्युपस्थितः। तिग्मतेजा महान्प्रांशुः श्मश्रुदण्डजटाधरः
पूर्वी, राजा, एक तेजस्वी, उंच, दाढी, दंड आणि जटा असलेला ब्राह्मण कुंतिभोजाकडे आला.
दर्सनीयोऽनवद्याङ्गस्तेजसा प्रज्वलन्निव। मधुपिङ्गो मधुरवाक्तपःस्वाध्यायभूषणः
तो देखणा, निर्दोष अंगाचा, तेजाने झळाळणारा, मधासारखा पिंगट, मधुर बोलणारा, तप आणि वेदाध्ययनाने शोभणारा होता.
स राजानं कुन्तिभोजमब्रवीत्सुमहातपाः। भिक्षामिच्छामि वै भोक्तुं तव गेहे विमत्सर
त्या तपस्व्याने कुंतीभोज राजाला सांगितले, 'मला तुझ्या घरी द्वेष न ठेवता भिक्षा घ्यायची आहे आणि तिथेच जेवायचे आहे.'
न मे व्यलीकं कर्तव्यं त्वया वा तव चानुगैः। एवं वत्स्यामि ते गेहे यदि ते रोचतेऽनघ
'तू किंवा तुझे सेवक माझ्याशी कोणतीही चूक करणार नाहीत, असे पाहा. जर तुला हे मान्य असेल, तर मी तुझ्या घरी राहीन.'
यथाकामं च गच्छेयमागच्छेयं तथैव च। शय्यासने च मे राजन्नापराध्येत कश्चन
'राजा, मला हवे तसे यावे-जावे, तसेच परत यावे, आणि माझ्या झोपण्याच्या किंवा बसण्याच्या जागेवर कोणीही अपमान करू नये.'
तमब्रवीत्कुन्तिभोजः प्रीतियुक्तमिदं वचः। एवमस्तु परंचेति पुनश्चैवमथाब्रवीत्
कुंतीभोजाने प्रेमाने त्याला उत्तर दिले, 'तसेच होईल, आणि आणखीही काही—' असे म्हणून पुन्हा बोलू लागला.
मम कन्या महाप्राज्ञ पृथा नाम यशस्विनी। शीलवृत्तान्विता साध्वी नियताऽनवमानिनी
'महाज्ञानी, माझी कन्या पृथाचे नाव आहे. ती कीर्तीवान, उत्तम वागणुकीची, सदा संयमी आणि नम्र आहे.'
उपस्थास्यति सा त्वां वै पूजयाऽनवमत्य च। तस्याश्च शीलवृत्तेन तुष्टिं समुपयास्यसि
'ती तुझी सेवा आदराने करील आणि कधीही तुझा अपमान करणार नाही. तिच्या सद्गुणी वागणुकीमुळे तुला समाधान मिळेल.'
एवमुक्त्वा तु तं विप्रमभिपूज्य यथाविधि। उवाच कन्यामभ्येत्य पृथां पृथुललोचनाम्
असे म्हणून, त्याने त्या ब्राह्मणाचे योग्य रीतीने स्वागत केले आणि मग मोठ्या डोळ्यांची पृथेला जाऊन सांगितले.
अयं वत्से महाभागो ब्राह्मणो वस्तुमिच्छति। मम गेहे मया चास्य तथेत्येवं प्रतिश्रुतम्
'बाळ, हा पुण्यशाली ब्राह्मण माझ्या घरी राहायला इच्छितो, आणि मी त्याला तसे वचन दिले आहे.'
त्वयि वत्से परायत्तं ब्राह्मणस्याभिराधनम्। तन्मे वाक्यममिथ्या त्वं कर्तुमर्हसि कर्हिचित्
'बाळ, त्या ब्राह्मणाचे समाधान पूर्णपणे तुझ्यावर अवलंबून आहे. माझे वचन कधीही खोटे ठरू देऊ नकोस.'
अयं तपस्वी भगवान्स्वाध्यायनियतो द्विजः। यद्यद्ब्रूयान्महातेजास्तत्तद्देयमात्सरात्
'हा तपस्वी, पूज्य आणि वेदाध्ययनात मग्न आहे. तो जे काही मागेल, ते तू द्वेष न ठेवता द्यावे.'
ब्राह्मणा हि परं तेजो ब्राह्मणा हि परं तपः। ब्राह्मणानां नमस्कारैः सूर्यो दिवि विराजते
'ब्राह्मणांकडे श्रेष्ठ तेज आणि तप आहे. त्यांच्या नमस्कारामुळे सूर्य आकाशात तेजाने चमकतो.'
अमानयन्हि दाण्डक्यो वातापिश्च महासुरः। निहतो ब्रह्मदण्डेन तालजङ्घस्तथैव च। `वैन्ध्याद्रिश्च समुद्रश्च नद्दुषश्च विहिंसितः
'दांडक, मोठा राक्षस वातापी आणि तालजंघ, तसेच वैंध्य पर्वत, समुद्र आणि नद्दुषा हे ब्राह्मणांच्या शक्तीने नष्ट झाले.'
सोयं वत्से महाभार आहितस्त्वयि सांप्रतम्। त्वं सदा नियता कुर्या ब्राह्मणस्याभिराधनम्
'बाळ, आता हा मोठा भार तुझ्यावर आला आहे. तू नेहमी संयमाने त्या ब्राह्मणाची सेवा कर.'
जानामि प्रणिधानं ते बाल्यात्प्रभृति नन्दिनि। ब्राह्मणेष्विह सर्वेषु गुरुबन्धुषु चैव ह
'नंदिनी, तुझी भक्ती मला बालपणापासून माहित आहे. इथल्या सर्व ब्राह्मण, गुरुजन आणि नातेवाईकांप्रती तू नेहमीच आदर दाखवला आहेस.'
तथा प्रेष्येषु सर्वेषु मित्रसंबन्धिमातृषु। मयि चैव यथावत्त्वंसर्वमावृत्य वर्तसे
'तसेच, सर्व नोकर, मित्र, नातेवाईक आणि मातांसोबत, आणि माझ्याशीही, तू योग्य रीतीने वागतेस.'
न ह्यतुष्टो जनोऽस्तीह पुरे चान्तःपुरे च ते। सम्यग्वृत्त्याऽनवद्याङ्गि तव भृत्यजनेष्वपि
'इथे, नगरात किंवा तुझ्या घरात, अगदी तुझ्या सेवकांमध्येही, तुझ्या योग्य वागणुकीमुळे कोणीही असमाधानी नाही.'
संदेष्टव्यां तु मन्ये त्वां द्विजातिं कोपनं प्रति। पृथे बालेति कृत्वा वै सुता चासिममेति च
'माझ्या मते, तुला क्रोधी ब्राह्मणांबद्दल सूचना द्यायला हवी. पृथेला अजून लहान असली तरी ती माझी कन्या आहे आणि माझ्याकडे आली आहे.'
वृष्णीनां च कुले जाता शूरस् दयिता सुता। दत्ता प्रीतिमता मह्यं पित्रा बाला पुरास्वयम्
'ती वृष्णिकुळात जन्मलेली, शूराची लाडकी मुलगी आहे. माझ्या वडिलांनी तिला लहानपणीच प्रेमाने मला दिले.'
वसुदेवस् भगिनी सुतानां प्रवरा मम। अग्र्यमग्रे प्रतिज्ञाय तेनासि दुहिता मम
वासुदेवाची बहीण, माझ्या मुलांमध्ये श्रेष्ठ, मला वचनबद्ध केली गेली होती; म्हणून, तू माझीच मुलगी आहेस.
तादृशे हि कुले जाता कुले मम विवर्धिता। सुखात्सुखमनुप्राप्ता ह्रदाद्ध्रदमिवापगा
अशा थोर घराण्यात जन्मलेली, माझ्याच घरात वाढलेली, तू एकामागून एक सुख मिळवलीस, जशी एखादी नदी एका तळ्यातून दुसऱ्या तळ्यात जाते.
दौष्कुलेया विशेषेण कथंचित्प्रग्रहं गताः। बालभावाद्विकुर्वन्ति प्रायशः प्रमदाः शुभे
कुचरित्र घरातील स्त्रिया, विशेषतः, कधी कधी चुकीच्या मार्गाला लागतात; बालिशपणामुळे त्या बहुतेक वेळी चुकीचे वागतात, शुभे.
पृथे राजकुले जन्म रूपं चापि तवाद्भुतम्। तेन तेनासि संपन्ना समुपेता च भामिनि
पृथे, तू राजघराण्यात जन्मलीस आणि तुझे रूपही अद्भुत आहे; म्हणूनच, सुंदर सखी, तू सर्व गुणांनी संपन्न आणि भाग्यवती झाली आहेस.
सा त्वं दर्पं परित्यज्य दम्भं मानं च भामिनि। आराध्यवरदं विप्रं श्रेयसा योक्ष्यसे पृथे
म्हणून, सुंदर सखी, अभिमान, दंभ आणि गर्व सोड; वर देणाऱ्या ब्राह्मणाची भक्ती कर, मग तुला खरे सुख लाभेल, पृथे.
एवं प्राप्स्यसि कल्याणि कल्याणमनघे ध्रुवम्। कोपिते च द्विजश्रेष्ठे कुत्स्नं दह्येत मे कुलम्
अशीच वागलीस तर, कल्याणी, नक्कीच तुला मंगल प्राप्त होईल; पण जर त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाचा राग आला, तर माझे संपूर्ण घराणे नष्ट होईल.
ब्राह्मणं यन्त्रिता राजन्नुपस्थास्यामि पूजया। यथाप्रतिज्ञं राजेन्द्रन च मिथ्या ब्रवीम्यहम्
राजा, मी ब्राह्मणाची सेवा आदराने करीन, जसे वचन दिले आहे; आणि राजाधिराज, मी कधीच खोटे बोलत नाही.
एष चैव स्वभावो मे पूजयेयं द्विजानिति। तव चैव प्रियं कार्यं श्रेयश्च परमं मम
ब्राह्मणांचा सन्मान करणे हेच माझे स्वभाव आहे; आणि तुझे मन जिंकावे, तुझे हित व्हावे, हेच माझ्यासाठी सर्वात मोठे आहे.