तदेव सर्वं सावित्र्या महाभाग्यं महर्षयः। द्युम्सेनाय नातृप्यन्कथयन्तः पुनः पुनः
ते महर्षी सतत सावित्रीच्या मोठ्या भाग्याची कथा द्युमत्सेनाला पुन्हा पुन्हा सांगत होते आणि त्यांना कधीच कंटाळा येत नव्हता.
ततः प्रकृतयः सर्वाः साल्वेभ्योऽभ्यागा नृपम्। आचख्युर्निहतं चैव स्वेनामात्येन तं द्विषम्
मग साल्व देशातील सर्व लोक राजाकडे आले आणि त्याच्या शत्रूला त्याच्या स्वतःच्या मंत्र्याने ठार केले आहे, असे सांगितले.
तं मन्त्रिणा हतं प्रोच्य ससहायं सबान्धवम्। न्यवेदयन्यथावृत्तं विद्रुतं च द्विषद्बलम्
मंत्र्याने शत्रू, त्याचे साथीदार आणि नातेवाईक यांना ठार केल्याचे सांगून, त्यांनी घडलेली सर्व हकीकत आणि शत्रूची सेना पळून गेल्याचे कळवले.
ऐकमत्यं च सर्वस्य जनस्य स्वं नृपं प्रति। सचक्षुर्वाऽप्यचक्षुर्वा स नो राजा भवत्विति
सर्व लोकांची एकमताने इच्छा राजापर्यंत पोहोचवली: 'त्याला डोळे असोत किंवा नसोत, तोच आमचा राजा असावा.'
अनेन निश्चयेनेह वयं प्रस्थापिता नृप। प्राप्तानीमानि यानानि चतुरङ्गं च ते बलम्
या निश्चयाने आम्ही येथे आलो आहोत, राजन; आता ही वाहने आणि तुझी चारही प्रकारची सेना येथे आली आहे.
प्रयाहि राजन्भद्रं ते घुष्टस्ते नगरे जयः। अध्यास्स्व चिररात्राय पितृपैतामहं पदम्
राजन, तू निघा, तुझ्यावर शुभ घडो; विजयाचा जयघोष नगरात होऊ दे; आणि पित्याच्या व आजोबांच्या गादीवर दीर्घकाळ बस.
चक्षुष्मन्तं च तं दृष्ट्वा राजानं वपुषाऽन्वितम्। मूर्ध्ना निपतिताः सर्वेविस्मयोत्फुल्ललोचनाः
राजाला डोळे आणि तेज मिळालेले पाहून, सर्वजण आश्चर्यचकित होऊन डोळे मोठे करून, मस्तक झुकवून वंदन करू लागले.
तोऽभिवाद्य तान्वृद्धान्द्विजानाश्रमवासिनः। तैश्चाभिपूजितः सर्वैः प्रययौ नगरं प्रति
त्याने वयोवृद्ध, ब्राह्मण आणि आश्रमवासी यांना वंदन केले; आणि सर्वांनी त्याचा सन्मान केला, मग तो नगराकडे निघाला.
शैव्या च सह सावित्र्या स्वास्तीर्णेन सुवर्चसा। नरयुक्तेन यानेन प्रययौ सेनया वृता
शैव्य आणि सावित्री सोबत, तेजस्वी आणि मंगलमय अशा रथात, उत्तम घोड्यांनी जुंपलेल्या, सैन्याने वेढलेला तो निघाला.
ततोऽभिषिषिचुः प्रीत्या द्युमत्सेनं पुरोहिताः। पुत्रं चास्य महात्मानं यौवराज्येऽभ्यषेचयन्
मग पुरोहितांनी आनंदाने द्युमत्सेनाचा राज्याभिषेक केला; आणि त्याच्या थोर मुलाचा युवराज म्हणून अभिषेक केला.
ततः कालेन महता सावित्र्याः कीर्तिवर्धनम्। तद्वै पुत्रशतं जज्ञे शूराणामनिवर्तिनाम्
नंतर काळानुसार सावित्रीला शंभर पुत्र झाले, जे तिच्या कीर्तीला वाढवणारे, शूर आणि कधीही मागे न हटणारे होते.
भ्रातृणां सोदराणां च तथैवास्याभवच्छतम्। मद्राधिपस्याश्वपतेर्मालव्यां सुमहाबलम्
त्याचप्रमाणे, मद्रराज अश्वपतीला मालव देशात शंभर भाऊ आणि बहिणी झाले, सगळे अतिशय बलवान.
एवमात्मा पिता माता श्वश्रूः श्वशुर एव च। भर्तुः कुलं च सावित्र्या सर्वं कृच्छ्रात्समुद्धृतं
अशा प्रकारे सावित्रीने मोठ्या कष्टाने स्वतः, वडील, आई, सासू, सासरे आणि पतीचे घराणे सर्वांचे रक्षण केले.
तथैवैषा हि कल्याणी द्रौपदी शीलसंमता। तारयिष्यति वः सर्वान्सावित्रीव कुलाङ्गना
त्याचप्रमाणे, ही पुण्यवती द्रौपदी, तिच्या सद्गुणामुळे सर्वांची मान्यता मिळवेल आणि सावित्रीप्रमाणे तुम्हा सर्वांना तारून नेईल.
एवं स पाण्डवस्तेन अनुनीतो महात्मना। विशोको विज्वरो राजन्काम्यके न्यवसत्तदा
त्या महान आत्म्याने दिलेल्या धीरामुळे पांडवपुत्र दुःख आणि चिंता सोडून काम्यक वनात निवांत राहिला.
यश्चेदं शृणुयाद्भक्त्या सावित्र्याख्यानमुत्तमम्। स सुखी सर्वसिद्धार्थो न दुःखं प्राप्नुयान्नरः
जो कोणी भक्तीभावाने सावित्रीची ही उत्तम कथा ऐकतो, त्याला सर्व सुख आणि सिद्धी मिळते, आणि त्याला कधीच दुःख भोगावे लागत नाही.
यत्तत्तदा महद्ब्रह्मँल्लोमशो वाक्यमब्रवीत्। इन्द्रस्य वचनादेव पाण्डुपुत्रं युधिष्ठिरम्
त्या वेळी लोमश ऋषींनी इंद्राच्या सांगण्यावरून युधिष्ठिराला जे मोठे ब्रह्मविद्या सांगितले, तेच खरे ज्ञान होते.
यच्चापि ते भयं तीव्रं न च कीर्तयसे क्वचित्। तच्चाप्यपहरिष्यामि धनंजय इतो गते
तुला जे तीव्र भीती आहे आणि जी तू कुठेही कधीच बोलत नाहीस, ती भीती मी धनंजय इथून गेल्यावर दूर करीन.
किंनु रतज्जपतांश्रेष्ठ कर्णं प्रति महद्भयम्। आसीन्न च स धर्मात्मा कथयामास कस्यचित्
मंत्र जपणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या तुला कर्णाबद्दल नेमकी कोणती मोठी भीती होती, जी त्या धर्मात्म्याने कुणालाही कधी सांगितली नाही?
अहं ते राजशार्दूल कथयामि कथामिमाम्। पृच्छतो भरतश्रेष्ठ शुश्रूषस्व गिरं मम
राजसिंहा, तू विचारल्यावर मी ही कथा तुला सांगतो, भरतवंशातील श्रेष्ठा, माझे शब्द लक्षपूर्वक ऐक.
द्वादशे समतिक्रान्ते वर्षे प्राप्ते त्रयोदशे। पाण्डूनां हितकृच्छक्रः कर्णं भिक्षितुमुद्यतः
बारा वर्षे संपून तेरावे वर्ष सुरू झाले तेव्हा, पांडवांच्या हितासाठी शक्र कर्णाकडे भीक मागायला निघाला.
अभिप्रायमथो ज्ञात्वा महेन्द्रस्य विभावसुः। कुण्डलार्थे महाराज सूर्यः कर्णमुपागतः
महेंद्राचा हेतू ओळखून, तेजस्वी सूर्यराजा, कर्णाच्या कुंडलांसाठी त्याच्याकडे गेला.
महार्हे शयने वीरं स्पर्द्ध्यास्तरणसंवृते। शयानमतिविश्वस्तं ब्रह्मण्यं सत्यवादिनम्
मोलाच्या पलंगावर, सुंदर चादरीने झाकलेल्या, तो वीर, पूर्ण विश्वासाने, ब्रह्मनिष्ठ आणि सत्य बोलणारा झोपलेला होता.
स्वप्नान्ते निशि राजेन्द्र दर्शयामास रश्मिवान्। कृपया परयाऽऽविष्टः पुत्रस्नेहाच्च भारत
रात्रीच्या शेवटी, तेजस्वी सूर्याने, भरतवंशीय राजा, करुणेने आणि पित्याच्या मायेने भारावून, कर्णाला स्वप्नात दर्शन दिले.
ब्राह्मणो वेदविद्भूत्वा सूर्यो योगर्द्धिरूपवान्। हितार्थमब्रवीत्कर्णं सान्त्वपूर्वमिदं वचः
सूर्याने वेदपारंगत ब्राह्मणाचा रूप घेऊन, योगशक्तीने युक्त होऊन, कर्णाच्या हितासाठी प्रेमळ शब्द सांगितले.
कर्ण मद्वचनं तात शृणु सत्यभृतांवर। ब्रुवतोऽद्य महाबाहो सौहृदात्परमं हितम्
कर्णा, सत्यप्रियांमध्ये श्रेष्ठ, माझे हे हितकारक बोल आज तू लक्षपूर्वक ऐक, कारण मी मैत्रीपोटी तुला सांगतोय.
उपायास्यति शक्रस्त्वां पाण्डवानां हितेप्सया। ब्राह्मणच्छद्मना कर्ण कुण्डलोपजिहीर्षया
कर्णा, पांडवांच्या भल्यासाठी आणि तुझे कुंडल मिळवण्यासाठी शक्र ब्राह्मणाचा वेष घेऊन तुझ्याकडे येईल.
विदितं तेन शीलं ते सर्वस्य जगतस्तथा। यथा त्वं भिक्षितः सद्भिर्ददास्येव न याचसे
त्याला आणि साऱ्या जगाला तुझा स्वभाव माहीत आहे—सज्जनांनी काही मागितले की, तू कधीच नकार देत नाहीस.
त्वं हि तात ददास्येव ब्राह्मणेभ्यः प्रयाचितम्। वित्तं यच्चान्यदप्याहुर्न प्रत्याख्यासि कस्यचित्
माझ्या मुला, ब्राह्मणांनी जे काही मागितले, ते तू नेहमी देतोस, आणि इतर कुणी काही मागितले तरी तू कधीच नकार देत नाहीस.
त्वां तु चैवंविधं ज्ञात्वा स्वयं वै पाकशासनः। आगन्ता रकुण्डलार्थाय कवचं चैव भिक्षितुम्
तुझा असा स्वभाव ओळखून, देवांचा स्वामी स्वतःच तुझ्याकडे कुंडल आणि कवच मागायला येईल.