जयः सत्यव्रतश्चैव पुरुमित्रश्च भारत। वैश्यापुत्रो युयुत्सुश्च एकादश महारथाः
जय, सत्यव्रत, पुरुमित्र आणि वैश्यपुत्र युयुत्सु हेही एकूण अकरा मोठे रथी म्हणून ओळखले जात.
अभिमन्युः सुभद्रायामर्जुनादभ्यजायत। स्वस्रीयो वासुदेवस्य पौत्रः पाण्डोर्महात्मनः
सुभद्रेला अर्जुनापासून अभिमन्यू जन्मला; तो वासुदेवाचा भाचा आणि पांडू या महात्म्याचा नातू होता.
पाण्डवेभ्यो हि पाञ्चाल्यां द्रौपद्यां पञ्च जज्ञिरे। कुमारा रूपसंपन्नाः सर्वशास्त्रविशारदाः
पांडवांना द्रौपदीपासून पाच सुंदर, सर्व शास्त्रात निपुण पुत्र झाले.
प्रतिविन्ध्यो युधिष्ठिरात्सुतसोमो वृकोदरात्। अर्जुनाच्छ्रुतकीर्तिस्तु शतानीकस्तु नाकुलिः
युधिष्ठिरापासून प्रतिविंध्य, भीमापासून सुतसोम, अर्जुनापासून श्रुतकीर्ती आणि नकुलापासून शतानिक यांचा जन्म झाला.
तथैव सहदेवाच्च श्रुतसेनः प्रतापवान्। हिडिम्बायां च भीमेन वने जज्ञे घटोत्कचः
तसेच, सहदेवापासून प्रतापी श्रुतसेन आणि भीम व हिडिंबा यांच्या वनातील संगमातून घटोत्कच जन्मला.
शिखण्डी द्रुपदाज्जज्ञे कन्या पुत्रत्वभागता। यां यक्षः पुरुषं चक्रे स्थूमः प्रियचिकीर्षया
द्रुपदाला कन्या झाली, जिला पुत्रत्व मिळाले; त्या शिखंडीला यक्षाने आपुलकीने पुरुषरूप दिले.
कुरूणां विग्रहे तस्मिन्समागच्छन्बहून्यथ। राज्ञां शतसहस्राणि योत्स्यमानानि संयुगे
त्या कुरुंच्या युद्धात असंख्य राजे एकत्र आले, जे युद्धासाठी सज्ज होते.
तेषामपरिमेयानां नामधेयानि सर्वशः। न शक्यानि समाख्यातुं वर्षाणामयुतैरपि। एते तु कीर्तिता मुख्या यैराख्यानमिदं ततम्
त्या अनंत योद्ध्यांची सर्व नावे सांगता येणार नाहीत, कित्येक हजारो वर्षे लागली असती; पण या मुख्यांची नावे सांगितली, ज्यांच्यामुळे ही कथा प्रसिद्ध झाली.
य एते कीर्तिता ब्रह्मन्ये चान्ये नानुकीर्तिताः। सम्यक्ताञ्श्रोतुमिच्छामिराज्ञश्चान्यान्सहस्रशः।। 1
हे ब्राह्मण, येथे ज्या राजांची नावे सांगितली आणि जी बाकी आहेत, तसेच हजारो इतर राजांची माहिती मला पूर्णपणे ऐकायची आहे.
यदर्थमिह संभूता देवकल्पा महारथाः। भुवि तन्मे महाभाग सम्यगाख्यातुमर्हसि
हे महाभाग, हे देवांसारखे महान रथी पृथ्वीवर कशासाठी आले, हे तू मला नीट सांग.
रहस्यं खल्विदं राजन्देवानामिति नः श्रुतम्। तत्तु ते कथयिष्यामि नमस्कृत्वा स्वयंभुवे
हे राजा, आमच्यात असे ऐकले आहे की हे देवतांचे गुपित आहे; तरी मी स्वयंभूला नमस्कार करून तुला ते सांगतो.
त्रिःसप्तकृत्वः पृथिवीं कृत्वा निःक्षित्रयां पुरा। जामदग्न्यस्तपस्तेपे महेन्द्रे पर्वतोत्तमे
पूर्वी जमदग्नीपुत्र परशुरामाने पृथ्वी सात वेळा क्षत्रियशून्य केली आणि मग महेंद्र पर्वतावर तपस्या केली.
तदा निःक्षत्रिये लोके भार्गवेण कृते सति। ब्राह्मणान्क्षत्रिया राजन्सुतार्थिन्योऽभिचक्रमुः
त्या वेळी, भृगुपुत्राने पृथ्वीवर क्षत्रियांचा नाश केल्यावर, पुत्राची इच्छा असलेल्या स्त्रिया ब्राह्मणांकडे गेल्या.
ताभिः सह समापेतुर्ब्राह्मणाः संशितव्रताः। ऋतावृतौ नरव्याघ्र न कामान्नानृतौ तथा
त्या स्त्रियांबरोबर संकल्प पाळणारे ब्राह्मण योग्य वेळी एकत्र आले, हे नरव्याघ्र, पण वासनावश किंवा अयोग्य वेळी नाही.
तेभ्यश्च तेभिरे गर्भं क्षत्रियास्ताः सहस्रशः। ततः सुषुविरे राजन्क्षत्रियान्वीर्यवत्तरान्
त्या क्षत्रिय स्त्रियांना त्या पुरुषांपासून गर्भ राहिले आणि त्यांनी हजारो क्षत्रिय मुलांना जन्म दिला, जे पूर्वीच्या क्षत्रियांपेक्षा अधिक बलवान होते.
कुमारांश्च कुमारीश्च पुनः क्षत्राभिवृद्धये। एवं तद्ब्राह्मणैः क्षत्रं क्षत्रियासु तपस्विभिः
मुलगे आणि मुली पुन्हा जन्माला आले, क्षत्रिय वंश वाढावा म्हणून. अशा प्रकारे, तपस्वी ब्राह्मणांनी क्षत्रिय स्त्रियांमध्ये क्षत्रिय वंशाची वाढ केली.
जातं वृद्धं च धर्मेण सुदीर्गेणायुषान्वितम्। चत्वारोऽपि ततो वर्णा बभूवुर्ब्राह्मणोत्तराः
ते सर्व धर्माने वाढले आणि दीर्घायुष्य लाभले. त्यांच्यापासून चारही वर्ण निर्माण झाले, त्यात ब्राह्मण सर्वात श्रेष्ठ होते.
अभ्यगच्छन्नृतौ नारीं न कामान्नानृतौ तथा। तथैवान्यानि भूतानि तिर्यग्योनिगतान्यपि
स्त्रिया योग्य काळातच आपल्या पतीकडे जात असत, वासनेपोटी अयोग्य वेळी नाही. तसेच, इतर प्राणी आणि पशुपक्षीही हेच करीत.
ऋतौ दारांश्च गच्छन्ति तत्तथा भरतर्षभ। ततोऽवर्धन्त धर्मेण सहस्रशतजीविनः
भरतवंशातील श्रेष्ठा, त्या काळी स्त्रियांना योग्य ऋतूतच जवळ केले जाई. त्यामुळे धर्माने जगणारे लोक शेकडो-हजारो वर्षे जगत होते.
ताः प्रजाः पृथिवीपाल धर्मव्रतपरायणाः। आधिभिर्व्याधिभिश्चैव विमुक्ताः सर्वशो नराः
हे पृथ्वीचे रक्षक, त्या काळातील लोक धर्म आणि व्रत यांना समर्पित होते. सर्व माणसे दुःख आणि आजार यांपासून पूर्णपणे मुक्त होती.
अथेमां सागरोपान्तां गां गजेन्द्रगताखिलाम्। अध्यतिष्ठत्पुनः क्षत्रं सशैलवनपत्तनाम्
नंतर पुन्हा क्षत्रियांनी समुद्राने वेढलेल्या या पृथ्वीवर, जिथे हत्ती, डोंगर, वन आणि नगरे होती, आपले राज्य प्रस्थापित केले.
प्रशासति पुनः क्षत्रे धर्मेणेमां वसुन्धराम्। ब्राह्मणाद्यास्ततो वर्णा लेभिरे मुदमुत्तमाम्
जेव्हा क्षत्रियांनी धर्माने या पृथ्वीचे राज्य केले, तेव्हा ब्राह्मण आणि इतर सर्व वर्णांना अत्यंत आनंद मिळाला.
कामक्रोधोद्भवान्दोषान्निरस्य च नराधिपाः। धर्मेण दण्डं दण्डेषु प्रणयन्तोऽन्वपालयन्
राजे, इच्छा आणि रागातून निर्माण होणारे दोष दूर करून, योग्य त्या लोकांना योग्य शिक्षेने वागवत आणि धर्माने प्रजा रक्षण करीत.
तथा धर्मपरे क्षत्रे सहस्राक्षः शतक्रतुः। स्वादु देशे च काले च ववर्षाप्याययन्प्रजाः
त्या काळी क्षत्रिय धर्मनिष्ठ होते, तेव्हा सहस्र नेत्रांचा इंद्र योग्य वेळी आणि योग्य ठिकाणी पाऊस पाडून प्रजेला समृद्ध करीत असे.
न बाल एव म्रियते तदा कश्चिज्जनाधिप। न च स्त्रियं प्रजानाति कश्चिदप्राप्तयौवनाम्
त्या काळी, राजन, कोणतेही मूल लहानपणी मरत नसे आणि कुणीही युवावस्थेला न पोहोचलेल्या स्त्रीकडे जाई नसे.
एवमायुष्मतीभिस्तु प्रजाभिर्भरतर्षभ। इयं सागरपर्यन्ता ससापूर्यत मेदिनी
भरतवंशातील श्रेष्ठा, दीर्घायुष्य लाभलेल्या लोकांनी समुद्राने वेढलेली ही पृथ्वी पूर्णपणे भरून गेली.
ईजिरे च महायज्ञैः क्षत्रिया बहुदक्षिणैः। साङ्गोपनिषदान्वेदान्विप्राश्चाधीयते तदा
त्या काळी क्षत्रियांनी मोठमोठ्या यज्ञांत भरपूर दान दिले आणि ब्राह्मणांनी सर्व अंगोपांगांसह वेद आणि उपनिषदे शिकल्या.
न च विक्रीणते ब्र्हम ब्राह्मणाश्च तदा नृप। न च शूद्रसमभ्याशे वेदानुच्चारयन्त्युत
त्या काळी, राजन, ब्राह्मण वेद विकत नसत आणि शूद्रांच्या उपस्थितीत वेदांचे पठण करत नसत.
कारयन्तः कृषिं गोभिस्तथा वैश्याः क्षिताविह। युञ्जते धुरि नो गाश्च कृशाङ्गांश्चाप्यजीवयन्
पृथ्वीच्या राजांनो, वैश्य लोक बैलांच्या मदतीने शेती करत आणि फक्त निरोगी गायी नांगराला जुंपत, तर अशक्त गायींची काळजी घेत.
फेनपांश्च तथा वत्सान्न दुहन्ति स्म मानवाः। न कूटमानैर्वणिजः पण्यं विक्रीणते तदा
त्या काळी माणसे गायींना केवळ फेस किंवा वासरांसाठी दूध काढत नसत. व्यापारी बनावट मापांनी वस्तू विकत नसत.