रूपिणी तु तदा राजन्दर्शयामास तं नृपम्। अग्निहोत्रात्समुत्थाय हर्षेण महताऽन्विता
मग, राजा, तेजस्वी रूप धारण करून ती सावित्री मोठ्या आनंदाने, अग्निहोत्रातून बाहेर येऊन त्या राजाला प्रकट झाली.
उवाच चैनं वरदा वचनं पार्थिवं तदा। सा तमश्वपतिं राजन्सावित्री नियमे स्थितम्
वर देणारी ती सावित्री त्या वेळी व्रतस्थ अश्वपतिला म्हणाली, 'राजा, मी तुझ्यावर प्रसन्न आहे.'
ब्रह्मचर्येण शुद्धेन दमेन नियमेन रच। सर्वात्मना च भक्त्या च तुष्टाऽस्मि तव पार्थिवाः
राजा, तुझ्या शुद्ध ब्रह्मचर्य, संयम, व्रत आणि पूर्ण भक्तीमुळे मी तुझ्यावर तृप्त झाले आहे.
वरं वृणीष्वाश्वपते मद्रराज यदीप्सितम्। न प्रामादश्च धर्मेषु कर्तव्यस्ते कथंचन
मद्रराज अश्वपति, तुला जे हवे ते वर माग. आणि कधीही धर्माचा त्याग करू नकोस.
अपत्यार्थः समारम्भः कृतो धर्मेप्सया मया। पुत्रा मे बहवो देवि भवेयुः कुलभावनाः
संततीसाठी मी हा प्रयत्न केला, कारण मला धर्माची इच्छा आहे. देवी, माझ्या वंशाचा वाढ करणारे अनेक पुत्र मला मिळू देत.
तुष्टाऽसि यदि मे देवि वरमेतं वृणोम्यहम्। संतां परमो धर्म इत्याहुर्मां द्विजातयः
देवी, जर तू माझ्यावर प्रसन्न असशील तर मी हा वर मागतो — मला संतती मिळू दे. कारण द्विज लोक म्हणतात, वंश चालू ठेवणे हेच श्रेष्ठ धर्म आहे.
पूर्वमेव मया राजन्नभिप्रायमिमं तव। ज्ञात्वा पुत्रार्थमुक्तो वै भगवांस्ते पितामहः
राजा, मी तुझा हेतू आधीच ओळखला होता; तुझ्या मुलासाठी तुझ्या पितामहांनी असे सांगितले.
प्रसादाच्चैव तस्मात्ते स्वयं विहितवत्यहम्। कन्या तेजस्विनी सौम्य क्षिप्रमेव भविष्यति
त्यांच्या कृपेने मी स्वतःच हे सर्व ठरवले आहे; सौम्य राजा, एक तेजस्वी कन्या लवकरच तुझ्या घरी जन्म घेईल.
उत्तरं च न ते किंचिद्व्याहर्तव्यं कथंचन। पितामहनियोगेन तुष्टा ह्येतद्ब्रवीमि ते
आता तुला यावर काहीही बोलायचे नाही; पितामहांच्या आज्ञेने आणि समाधानाने मी तुला हे सांगितले.
स तथेति प्रतिज्ञाय सावित्र्या वचनं नृपः। प्रसादयामास पुनः क्षिप्रमेतद्भविष्यति
राजाने सावित्रीच्या शब्दांना 'तसेच होवो' असे मान्य केले आणि पुन्हा तिचे आशीर्वाद मागितले; आणि लवकरच हे घडून आले.
अन्तर्हितायां सावित्र्यां जगाम स्वपुरं नृपः। स्वराज्ये चावसद्बीरः प्रजा धर्मेण पालयन्
सावित्री अदृश्य झाल्यावर राजा आपल्या नगरात परतला; तो धैर्याने राज्य करत प्रजेला धर्माने वागवत राहिला.
कस्मिंश्चित्तु गते काले स राजा नियतब्रतः। ज्येष्ठायां धर्मचारिण्यां महिष्यां कगर्भमादधे
काही काळ गेल्यावर, त्या निश्चयी राजाने आपल्या ज्येष्ठ, धर्मनिष्ठ राणीला गर्भधारणा केली.
राजपुत्र्यास्तु गर्भः स मानव्या भरतर्षभ। व्यर्धतं तदा शुक्ले तारापतिरिवाम्बरे
भरतश्रेष्ठा, त्या राजकन्येच्या गर्भाचा विकास झाला आणि तो आकाशातील तारकाधिपतीसारखा तेजस्वी दिसू लागला.
प्राप्ते काले तु सुषुवे कन्यां राजीवलोचनाम्। क्रियाश्च तस्या मुदितश्चक्रे च नृपसत्तमः
योग्य वेळी तिने कमळासारख्या डोळ्यांची कन्या जन्माला घातली; आणि उत्तम राजा आनंदाने तिचे संस्कार केले.
सावित्र्या प्रीतया दत्ता साव्त्र्या द्दुतया ह्यपि। सावित्रीत्येव नामास्याश्चक्रुर्विप्रास्तथा पिता
सावित्रीने प्रेमाने आणि आनंदाने दिलेली ही कन्या, ब्राह्मणांनी आणि तिच्या वडिलांनी 'सावित्री' हे नाव ठेवले.
सा विग्रहवतीव श्रीव्यवर्धत नृपात्मजा। कालेन चापि सा कन्या यौवनस्ता बभूव ह
ती राजकन्या सौंदर्य आणि तेजाने वाढू लागली; आणि काळानुसार ती युवावस्थेला पोहोचली.
तां सुमध्यां पृथुश्रोणीं प्रतिमां काञ्चनीमिव। प्राप्तेयं रदेवकन्येति दृष्ट्वा संमेनिरे जनाः
ती कमनीय बांध्याची, रुंद कंबरेची आणि सोन्यासारखी झळाळणारी दिसत होती; तिला पाहून लोकांना वाटे की एखादी देवकन्या पृथ्वीवर आली आहे.
तां तु पद्मपलाशाक्षीं ज्वलन्तीमिव तेजसा। न कश्चिद्वरयामास तेजसा प्रतिवारितः
पण तिच्या कमळपलाशासारख्या डोळ्यांमुळे आणि तेजामुळे कोणीही तिचा विवाह मागितला नाही; तिच्या तेजाने सर्वजण थांबले.
अथोपोष्य शिरःस्नाता देवतामभिगम्य सा। हुत्वाग्निं विधिवद्विप्रान्वाचयामास पर्वणि
नंतर, उपवास करून आणि स्नान करून, तिने देवतेची पूजा केली; विधिपूर्वक अग्नीला होम करून, सणाच्या दिवशी तिने ब्राह्मणांना बोलावले.
साऽभिवाद्य पितुः पादौ शेषाः पूर्वं निवेद्य च। कृताञ्जलिर्वरारोहा नृपतेः पार्श्वमास्थिता
तिने वडिलांना वंदन केले, बाकीचे सर्व आधी सांगितले आणि हात जोडून ती राजाच्या जवळ उभी राहिली.
यौवनस्थां तु तां दृष्ट्वा स्वां सुतां देवरूपिणीम्। अयाच्यमानां च वरैर्नृपतिर्दुःखितोऽभवत्
आपली कन्या युवावस्थेत, देवतेसारखी रूपवान असूनही, कोणीही तिचा विवाह मागत नाही हे पाहून राजा दुःखी झाला.
पुत्रि प्रदानकालस्ते न च कश्चिद्वृणोति माम्। स्वयमन्विच्छ भर्तारं गुणैः सदृशमात्मनः
मुली, तुझ्या विवाहाचा काळ आला आहे, पण कोणीही माझ्याकडे मागणी करत नाही; तू स्वतः आपल्या गुणांना साजेसा वर शोध.
प्रार्थितः पुरुषो यश्च स निवेद्यस्त्वया मम। विमृश्याहं प्रदास्यामि वरय त्वं यथेप्सितम्
तुला जो पुरुष आवडेल, तो मला सांग; मी विचार करून तुला त्याच्याशी विवाह देईन—तू जसा हवा तसा वर निवड.
श्रुतं हि धर्मशास्त्रेषु पठ्यमानं द्विजातिभिः। तथा त्वमपिकल्याणि गदतो मे वचः शृणु
कारण धर्मशास्त्रात, ब्राह्मणांनी वाचलेले असे ऐकले आहे; म्हणून, कल्याणी, मी जे सांगतो ते तू ऐक.
अप्रदाता पिता वाच्यो वाच्यश्चानुपयन्पतिः। मृते पितरि पुत्रश्च वाच्यो मातुररक्षिता
आपली मुलगी दुसऱ्याला देत नाही असा वडील निंदेला पात्र असतो, आणि जिचा स्वीकार करत नाही असा नवरा देखील दोषी ठरतो. वडील मरण पावल्यावर, आईचे रक्षण न करणारा मुलगाही निंदेला पात्र असतो.
इदं मे वचनं क्षुत्वा भर्तुरन्वेषणे न्वर। देवतानां यथा याच्यो न भवेयं तथा कुरु
हे माझे बोल ऐक, नवऱ्याच्या शोधात मला देवांकडून काही मागावे लागते तसे मागावे लागू नये, असेच करून दे.
एवमुक्त्वा दुहितरं तथा वृद्धांश्च मन्त्रिणः। व्यादिदेशानुयात्रं च गम्यतां चेत्यचोदयत्
अशी आपली मुलगी आणि वयोवृद्ध मंत्र्यांना सांगून, त्याने सोबत जाण्याची आणि निघण्याची आज्ञा दिली.
साऽभिवाद्य पितुः पादौ व्रीडितेव मनस्विनी। पितुर्वचनमाज्ञाय निर्जगामाविचारितम्
ती मनाने लाजरी आणि उच्च विचारांची, वडिलांच्या पायांना वंदन करून, त्यांची आज्ञा ऐकून, कुठलीही शंका न ठेवता निघून गेली.
सा हैमं रथमास्थाय स्थविरैः सचिवैर्वृता। तपोवनानिरम्याणि राजर्षीणां जगाम ह
ती सोन्याच्या रथात बसून, वयोवृद्ध मंत्र्यांच्या सोबतीने, राजर्षींच्या तपोवनांकडे गेली.
मान्यानां तत्र वृद्धानां कृत्वा पादाभिवादनम्। वनानि क्रमशस्तात सर्वाण्येवाभ्यगच्छत
तेथे तिने मान्य वयोवृद्धांना पायांवर वाकून नमस्कार केला आणि मग सर्व वनांना एकामागून एक भेट दिली.