सहायवति सर्वार्थाः सतिष्ठन्तीह सर्वशः। किंनु तस्याजितं सङ्ख्ये यस् भ्राता धनंजयः
मित्र सोबत असतील तर सर्व कामे पूर्ण होतात; ज्याचा भाऊ धनंजय आहे, त्याला युद्धात काय अपयश येईल?
अयं च बलिनांश्रेष्ठो भीमो भीमपराक्रमाः। युवानौ च महेष्वासौ वीरौ माद्रवतीसुतौ
इथे भिमसुद्धा आहे, बलवानांमध्ये श्रेष्ठ, प्रचंड पराक्रमी, आणि दोन तरुण, मोठ्या धनुष्यबाणांचे वीर, माद्रीचे पुत्र आहेत.
एभिः सहायैः कस्मात्त्वं विषीदसि परंतप। य इमे वज्रिणः सेनां जयेयुः समरुद्गणाम्
अशा सोबतींनी तुला शत्रूंचा नाश करण्याऱ्या योद्ध्या, तू का निराश होतोस? हेच वज्रधारी आणि मरुतांच्या सैन्यालाही हरवू शकतात.
त्वमप्येभिर्महेष्वासैः सहायैर्देवरूपिभिः। विजेष्यसि रणे सर्वानमित्रान्भरतर्षभ
तूही या देवतुल्य, मोठ्या धनुष्यबाणांच्या सोबतींसह, युद्धात सर्व शत्रूंना जिंकशील, हे भरतश्रेष्ठ.
इतश्च त्वमिमां पश्यसैन्धवेन दुरात्मना। बलिना वीर्यमत्तेन हृतामेभिर्महात्मभिः
आणि बघ, या दुष्ट बुद्धीच्या, बळावर गर्व करणाऱ्या सिंधुराजालाही या महान आत्म्यांनी जिंकून दाखवलं.
आनीतां द्रौपदीं कृष्णां कृत्वा कर्म सुदुष्करम्। जयद्रथं च राजानं विजितं वशमागतम्
कृष्णा द्रौपदीला, अतिशय कठीण कार्य करून, परत आणलं गेलं आणि जयद्रथ राजालाही जिंकून वश करण्यात आलं.
असहायेन रामेण वैदेही पुनराहृता। हत्वासङ्ख्ये दशग्रीवं राक्षसं भीमविक्रमम्
रामाने एकट्यानेच, कोणतीही मदत नसताना, युद्धात भीषण पराक्रमी, दहा डोकी असलेल्या राक्षसाचा वध करून, वैदेहीला परत आणलं.
यस् शाखामृगामित्राण्यृक्षाः कालमुखास्तथा। जात्यन्तरगता राजन्नेतद्बुद्ध्याऽनुचिन्तय
जे शाखामृग, अस्वल, काळमुख आणि इतर जातीचे शत्रू होते, हे राजन, हे सर्व तुझ्या बुद्धीने नीट विचार कर.
तस्मात्सर्वं कुरुश्रेष्ठ मा शुचो भरतर्षभ। त्वद्विधा हि महात्मानो न शोचन्ति परंतप
म्हणून, कुरूंच्या श्रेष्ठा, तू दुःखी होऊ नकोस, भरतवंशातील पराक्रमी योद्ध्या. तुझ्यासारख्या मोठ्या मनाच्या आणि शत्रूंना घाम फोडणाऱ्या पुरुषांना कधीच शोक वाटत नाही.
एवमाश्वासितो राजामार्कण्डेयेन धीमता। त्यक्त्वा दुःखमदीनात्मा पुनरप्येनमब्रवीत्
अशा प्रकारे बुद्धिमान मार्कंडेयांनी दिलेल्या धीरामुळे, राजा आपल्या दुःखावर ताबा मिळवून, पुन्हा एकदा त्यांच्याशी बोलू लागला.
नात्मानमनुशोचामि नेमान्भ्रातॄन्महामुने। हरणं चापि राज्यस् यथेमां द्रुपदात्मजाम्
महामुने, मला स्वतःसाठी, या माझ्या भावांसाठी, राज्य गमावल्यामुळे किंवा द्रुपदाच्या कन्येसाठीही शोक वाटत नाही.
द्यूते दुरात्मभिः क्लिष्टाः कृष्णया तारिता वयम्। जयद्रथेन चपुनर्वनाच्चापि हृता बलात्
फसवणूक करणाऱ्या दुष्ट लोकांनी आम्हाला जुगारात त्रास दिला, तेव्हा कृष्णेने आम्हाला वाचवले; आणि नंतर जयद्रथाने व राक्षसानेही आम्हाला जबरदस्तीने पकडले.
अस्ति सीमन्तिनी काचिद्दृष्टपूर्वाऽपिवा श्रुता। पतिव्रता महाभागा यथेयं द्रुपदात्मजा
द्रुपदाच्या कन्येसारखी पतीपरायण आणि भाग्यवती स्त्री पूर्वी कधी पाहिली किंवा ऐकली आहे का?
शृणु राजन्कुलस्त्रीणां महाभाग्यं युधिष्ठिर। सर्वमेतद्यथाप्राप्तं सावित्र्या राजकन्यया
राजा युधिष्ठिरा, कुलीन स्त्रियांचे मोठे भाग्य ऐक. हे सर्व पूर्वीही घडले आहे, जसे राजकन्या सावित्रीच्या बाबतीत घडले.
आसीन्मद्रेषु धर्मात्मा राजा परमधार्मिकः। ब्रह्मण्यश्चमहात्मा च सत्यसन्धो जितेन्द्रियः
मद्र देशात एक धर्मनिष्ठ, अत्यंत सद्गुणी, ब्राह्मणांना मानणारा, मोठ्या मनाचा, सत्यवचन पाळणारा आणि इंद्रियांवर विजय मिळवलेला राजा होता.
यज्वा दानपतिर्दक्षः पौरजानपदप्रियः। पार्थिवोऽश्वपतिर्नाम सर्वभूतहिते रतः
तो यज्ञ करणारा, दानशूर, कुशल, नगर आणि गावातील लोकांचा लाडका, सर्व प्राण्यांच्या हितासाठी झटणारा अश्वपति नावाचा राजा होता.
क्षमावाननपत्यश्च सत्यवाग्विजितेन्द्रियः। अतिक्रान्तेन वयसा संतापमुपजग्मिवान्
तो क्षमाशील, संतान नसलेला, सत्य बोलणारा आणि इंद्रियांवर ताबा असलेला होता. वय वाढल्यावर त्याला दुःखाने ग्रासले.
अपत्योत्पादनार्थं च तीव्रं नियममास्थितः। काले परिमिताहारो ब्रहमचारी जितेन्द्रियः
संततीसाठी त्याने कठोर व्रत स्वीकारले, योग्य वेळी थोडेच अन्न घेतले, ब्रह्मचर्य पाळले आणि इंद्रियांवर ताबा ठेवला.
हुत्वा शतसहस्रं स सावित्र्या राजसत्तम। षष्ठेषष्ठे तदाकाले बभूव मितमोजनः
त्या श्रेष्ठ राजाने सावित्रीसह एक लाख होम केले; दर सहाव्या महिन्याला तो फारच थोडे अन्न घेत असे.
एतेन नियमेनासीद्वर्षाण्यष्टादशैव तु। पूर्णे त्वष्टादशे वर्षे सावित्री तुष्टिमभ्यगात्
अशा प्रकारे अठरा वर्षे गेली; अठरावे वर्ष पूर्ण होताच सावित्री तृप्त झाली.
रूपिणी तु तदा राजन्दर्शयामास तं नृपम्। अग्निहोत्रात्समुत्थाय हर्षेण महताऽन्विता
मग, राजा, तेजस्वी रूप धारण करून ती सावित्री मोठ्या आनंदाने, अग्निहोत्रातून बाहेर येऊन त्या राजाला प्रकट झाली.
उवाच चैनं वरदा वचनं पार्थिवं तदा। सा तमश्वपतिं राजन्सावित्री नियमे स्थितम्
वर देणारी ती सावित्री त्या वेळी व्रतस्थ अश्वपतिला म्हणाली, 'राजा, मी तुझ्यावर प्रसन्न आहे.'
ब्रह्मचर्येण शुद्धेन दमेन नियमेन रच। सर्वात्मना च भक्त्या च तुष्टाऽस्मि तव पार्थिवाः
राजा, तुझ्या शुद्ध ब्रह्मचर्य, संयम, व्रत आणि पूर्ण भक्तीमुळे मी तुझ्यावर तृप्त झाले आहे.
वरं वृणीष्वाश्वपते मद्रराज यदीप्सितम्। न प्रामादश्च धर्मेषु कर्तव्यस्ते कथंचन
मद्रराज अश्वपति, तुला जे हवे ते वर माग. आणि कधीही धर्माचा त्याग करू नकोस.
अपत्यार्थः समारम्भः कृतो धर्मेप्सया मया। पुत्रा मे बहवो देवि भवेयुः कुलभावनाः
संततीसाठी मी हा प्रयत्न केला, कारण मला धर्माची इच्छा आहे. देवी, माझ्या वंशाचा वाढ करणारे अनेक पुत्र मला मिळू देत.
तुष्टाऽसि यदि मे देवि वरमेतं वृणोम्यहम्। संतां परमो धर्म इत्याहुर्मां द्विजातयः
देवी, जर तू माझ्यावर प्रसन्न असशील तर मी हा वर मागतो — मला संतती मिळू दे. कारण द्विज लोक म्हणतात, वंश चालू ठेवणे हेच श्रेष्ठ धर्म आहे.
पूर्वमेव मया राजन्नभिप्रायमिमं तव। ज्ञात्वा पुत्रार्थमुक्तो वै भगवांस्ते पितामहः
राजा, मी तुझा हेतू आधीच ओळखला होता; तुझ्या मुलासाठी तुझ्या पितामहांनी असे सांगितले.
प्रसादाच्चैव तस्मात्ते स्वयं विहितवत्यहम्। कन्या तेजस्विनी सौम्य क्षिप्रमेव भविष्यति
त्यांच्या कृपेने मी स्वतःच हे सर्व ठरवले आहे; सौम्य राजा, एक तेजस्वी कन्या लवकरच तुझ्या घरी जन्म घेईल.
उत्तरं च न ते किंचिद्व्याहर्तव्यं कथंचन। पितामहनियोगेन तुष्टा ह्येतद्ब्रवीमि ते
आता तुला यावर काहीही बोलायचे नाही; पितामहांच्या आज्ञेने आणि समाधानाने मी तुला हे सांगितले.
स तथेति प्रतिज्ञाय सावित्र्या वचनं नृपः। प्रसादयामास पुनः क्षिप्रमेतद्भविष्यति
राजाने सावित्रीच्या शब्दांना 'तसेच होवो' असे मान्य केले आणि पुन्हा तिचे आशीर्वाद मागितले; आणि लवकरच हे घडून आले.