ततस्ते हरयः सर्वे तच्छ्रुत्वा रामभाषितम्। गतासुकल्पा निश्चेष्टा बभूवुः सहलक्ष्मणाः
रामाचे ते शब्द ऐकून लक्ष्मणासह सगळे वानर जणू काही प्राणच गेलेले, हालचाल न करणारे झाले.
ततो देवो विशुद्धात्मा विमानेन चतुर्मुखः। पद्मयोनिर्जगत्स्रष्टा दर्शयामास राघवम्
मग शुद्ध अंतःकरण असलेला, कमळातून जन्मलेला, चार मुखांचा, सृष्टीचा कर्ता ब्रह्मदेव दिव्य विमानातून रामासमोर प्रकट झाला.
शक्रश्चाग्निश्च वायुश्चयमो वरुण एव च। यक्षाधिपश्च भगवांस्तथा सप्तर्षयोऽमलाः
इंद्र, अग्नी, वायू, यम, वरुण, यक्षांचा स्वामी आणि सात पवित्र ऋषीही तेथे आले.
राजा दशरथश्चैव दिव्यभास्वरमूर्तिमान्। विमानेन महार्हेण हंसयुक्तेन भास्वता
राजा दशरथही दिव्य तेजस्वी रूप धारण करून, हंसांनी ओढलेल्या सुंदर विमानातून तिथे आले.
ततोऽन्तरिक्षं तत्सर्वंदेवगन्धर्वसंकुलम्। शुशुभे तारकाचित्रं शरदीव नभस्तलम्
मग संपूर्ण आकाश देव आणि गंधर्वांनी भरून गेले, आणि ते शरद ऋतूच्या तारकांनी सजलेल्या आकाशासारखे शोभू लागले.
तत उत्थाय वैदेही तेषां मध्ययशस्विनी। उवाच वाक्यं कल्याणी रामं पृथुलवक्षसम्
मग त्या सर्वांच्या मध्ये प्रसिद्ध असलेली वैदेही उठली आणि तिने रामाला, रुंद छातीच्या वीराला, हे शब्द सांगितले.
राजपुत्र न ते कोपं करोमि विदिताहि मे। गतिः स्त्रीणां नराणां च शृणु चदं वचो मम
राजपुत्रा, मी तुला रागावू इच्छित नाही; स्त्रियांचे आणि पुरुषांचे नशीब मला माहीत आहे. आता माझे बोल ऐक.
अन्तश्चरतिभूतानां मातरिश्वा सदागतिः। स मे विमुञ्चतु प्राणान्यदि पापं चराम्यहम्
जी सर्व प्राण्यांमध्ये गुप्तपणे फिरते ती वायू साक्ष आहे; मी काही पाप केले असेल तर त्याने माझे प्राण घेऊ द्यावेत.
अग्निरापस्तथाऽऽकाशं पृथिवी वायुरेव च। विमुञ्चन्तु मम प्राणान्यदि पापं चराम्यहम्
अग्नी, पाणी, आकाश, पृथ्वी आणि वायू—यांनी माझे प्राण घेऊ द्यावेत, जर मी काही पाप केले असेल.
यथाऽहं त्वदृतेवीर नान्यंस्वप्नेऽप्यचिन्तयम्। तथा मे देव निर्दिष्टस्त्वमेव हि पतिर्भव
वीरा, मी स्वप्नातही तुझ्याशिवाय दुसऱ्या कोणाचा विचार केला नाही; म्हणून देवांनी साक्ष द्यावी की, तूच माझा पती आहेस.
ततोऽन्तरिक्षे वागारीत्सुभगा लोकसाक्षिणी। पुण्यासंहर्षणी तेषां वानराणां महात्मनाम्
मग आकाशात सर्व लोकांच्या साक्षीने, वानरांना आनंद देणारा, शुभ आणि पुण्यवान असा आवाज ऐकू आला.
बोभो राघव सत्यं वै वायुरस्मि सदागतिः। अपापा मैथिली राजन्संगच्छसहभार्यया
राघवा, मीच वायू आहे, नेहमी फिरणारा; मैथिली निर्दोष आहे, राजन—तू तुझ्या पत्नीबरोबर पुढे जा.
अहमन्तःशरीरस्थो भूतानां रघुनन्दन। सुसूक्ष्ममपि काकुत्स्थ मैथिलीनापराध्यति
रघुनंदना, मी सर्व प्राण्यांच्या शरीरात वास करतो; काकुत्स्थ, मैथिलीला अगदी सूक्ष्म दोषही नाही.
रसावै मत्प्रसूता हि भूतदेहेषु राघव। अहंवै त्वां प्रब्रवीमि मैथिली प्रतिगृह्यताम्
राघवा, सर्व प्राण्यांच्या शरीरातील रस माझ्यापासूनच निर्माण होतो; मी तुला खरे सांगतो—मैथिलीला स्वीकार.
धर्मोऽहमस्मि काकुत्स्थ साक्षी लोकस्य कर्मणाम्। शुभाशुभानां सीतेयमपापा प्रतिगृह्यताम्
काकुत्स्था, मीच धर्म आहे, जगातील सर्व कर्मांचा साक्षी आहे. सीता ही निष्पाप आहे, तिला स्वीकारा.
पुत्र नैतदिहाश्चर्यं त्वयि राजर्षिधर्मणि। साधो सद्वृत्त काकुत्स्थ शृणु चेदं वचो मम
माझ्या मुला, तुझ्यात हे काही आश्चर्य नाही, कारण तू राजर्षींच्या धर्मात कायम आहेस. सज्जन आणि उत्तम वर्तन असलेल्या काकुत्स्था, आता माझे बोल ऐक.
शत्रुरेष त्वया वीर देवगनधर्वभोगिनाम्। यक्षाणां दानवानां च महर्षीणां च पातितः
वीरा, देव, गंधर्व, सर्प, यक्ष, दानव आणि महर्षी यांचा शत्रू असलेल्या याचा तू संहार केला आहेस.
अवध्यः सर्वभूतानां मत्प्रसादात्पुराऽभवत्। कस्माच्चित्कारणात्पापः कंचित्कालमुपेक्षितः
माझ्या कृपेने तो पूर्वी सर्व प्राण्यांना अभेद्य झाला होता. काही कारणाने हा पापी काही काळ दुर्लक्षित राहिला.
वधार्थमात्मनस्तेन हृता सीता दुरात्मना। नलकूबरशापेन रक्षा चास्याः कृता मया
स्वतःच्या विनाशासाठी त्या दुष्टाने सीतेचे अपहरण केले. नलकूबराच्या शापामुळे मी तिचे रक्षण केले.
यदि ह्यकामामासेवेत्स्तरियमन्यामपि ध्रुवम्। शतधाऽस्य फलेन्मूर्धा इत्युक्तः सोभवत्पुरा
जर त्याने तिच्या इच्छेविरुद्ध किंवा दुसऱ्या कुठल्याही स्त्रीकडे वाईट दृष्टीने पाहिले असते, तर त्याचे डोके शंभर तुकड्यांत फुटले असते, असे पूर्वी सांगितले होते.
नात्रशङ्का त्वया कार्या प्रतीच्छेमां महामते। कृतं त्वया महत्कार्यं देवानाममितप्रभ
महामना, तुला येथे काही शंका ठेवायची गरज नाही. तिला स्वीकार. अमाप तेज असलेल्या, देवांसाठी तू मोठे कार्य केले आहेस.
प्रीतोस्मि वत्स भद्रं ते पिता दशरथोस्मि ते। अनुजानामि राज्यं च प्रशाधि पुरुषोत्तम
माझ्या मुला, मी तुझ्यावर अत्यंत प्रसन्न आहे, तुला शुभेच्छा असो. मी तुझा वडील दशरथ आहे. मी तुला राज्य देतो—हे पुरुषश्रेष्ठा, राज्य कर.
अभिवादयेत्वां राजेन्द्र यदि त्वं जनको मम। गमिष्यामि पुरीं रम्यामयोध्यां शासनात्तव
राजेंद्र, जर तुम्ही जनक, माझे सासरे, मला परवानगी दिलीत, तर मी तुमच्या आज्ञेने रम्य अयोध्या नगरीत परत जाईन.
तमुवाच पिता भूयः प्रहृष्टो भरतर्षभ। गच्छायोध्यां प्रशाधि त्वंराम रक्तान्तलोचन। संपूर्णानीहवर्षाणि चतुर्दश महाद्युते
तेव्हा त्याचे वडील अत्यंत आनंदित होऊन म्हणाले, 'भरतश्रेष्ठा, तू अयोध्येला जा आणि राज्य कर, रक्तवर्ण डोळ्यांच्या राम, पूर्ण चौदा वर्षे.'
ततो देवान्नमस्कृत्य मुहृद्भिरभिनन्दितः। महेन्द्रइव पौलोम्या भार्यया स समेयिवान्
मग त्याने देवांना वंदन केले आणि थोडा वेळ त्यांचा सन्मान मिळवला. नंतर तो महेंद्रासारखा आपल्या पत्नी पौलोमीसह परत गेला.
ततो वरं ददौ तस्मै ह्यविन्ध्याय परंतपः। त्रिजटां चार्थमानाभ्यां योजयामास राक्षसीम्
नंतर शत्रूंचा संहार करणाऱ्याने अविंध्याला वर दिला आणि इच्छुक दोघांबरोबर राक्षसी त्रिजटाचे मिलन घडवून आणले.
तमुवाच ततो ब्रह्मा देवैः शक्रषुरोगमैः। कौसल्यामातरिष्टांस्ते वरानद्य ददानि कान्
मग ब्रह्मा, देव, इंद्र आणि अमरांच्या सैन्यासह म्हणाले, 'कौसल्येच्या पुत्रा, तू ज्या वरांची इच्छा करतोस, ते मी आज देतो.'
वव्रेरामः स्थितिं धर्मे शत्रुभिश्चापराजयम्। राक्षसैर्निहतानां च वानराणां समुद्भवम्
रामाने धर्मात स्थिती, शत्रूंवर अपराजेयता आणि राक्षसांनी मारलेल्या वानरांचा पुन्हा जन्म होणे हे वर मागितले.
ततस्ते ब्रह्मणा प्रोक्ते तथेतिवचने तदा। समुत्तस्थुर्महाराज वानरा लब्धचेतसः
मग ब्रह्मदेवाने तसेच सांगितल्यावर आणि 'तसेच होवो' असे उत्तर दिल्यावर, राजन, वानरांची चित्तशुद्धी झाली आणि ते उठले.
सीता चापि महाभागा वरं हनुमते ददौ। रामकीर्त्या समं पुत्र जीवितं ते भविष्यति
महाभाग्यवती सीतेने हनुमानाला वर दिला, 'माझ्या पुत्रा, रामाची कीर्ती जिथपर्यंत राहील, तिथपर्यंत तुझे आयुष्य राहील.'