एकेनास्य धनुष्मन्तं बाहुं देहादपातयत्। द्वितीयेन तु बाणेन भुजमन्यमपातयत्
एका बाणाने त्याचा धनुष्यधारी हात शरीरापासून वेगळा केला; दुसऱ्या बाणाने दुसरा हातही तोडला.
तृतीयेन तु बाणेन शितधारेण भास्वता। जहार सुनसं चापि शिरो ज्वलितकुण्डलम्
तिसऱ्या तेजस्वी आणि धारदार बाणाने, सुंदर नाक असलेले, ज्वलंत कुंडले घातलेले त्याचे डोके उडवले.
विनिकृत्तभुजस्कन्धः कबन्धाकृतिदर्शनः। `पपात वसुधायां तु छिन्नमूल इवद्रुमः
त्याचे हात आणि खांदे छाटले गेले, कबंधासारखा दिसणारा तो, मुळासकट कापलेल्या झाडासारखा जमिनीवर कोसळला.
तं हत्वासूतमप्यस्त्रैर्जघान बलिनंवरः। लङ्कां प्रवेशयामासुस्तं रथं वाजिनस्तदा
त्याला मारल्यानंतर, तो आधीच मरण पावलेला असतानाही, बलवान वीराने त्याच्यावर शस्त्रांनी प्रहार केला आणि मग त्या रथाला लंका मध्ये नेण्याची आज्ञा दिली.
ददर्श रावणस्तं च रथं पुत्रविनाकृतम्। स पुत्रं निहतं श्रुत्वा त्रासात्संभ्रान्तमानसः
रावणाने तो रथ पाहिला, जो आता त्याच्या पुत्राशिवाय होता; पुत्र मारला गेला हे ऐकून त्याचे मन भीती आणि गोंधळाने भरून गेले.
रावणः शोकमोहार्तो वैदेहीं हन्तुमुद्यतः ।। ङ्गमादाय दुष्टात्मा जवेनाभिपपात ह
शोक आणि मोहाने ग्रासलेला, दुष्ट मनाचा रावण, शस्त्र उचलून, वैदेहीला मारण्यासाठी वेगाने धावला.
तं दृष्ट्वातस्य दुर्बुद्देरविन्ध्यः पापनिश्चयम्। शमयामास संक्रुद्धं श्रूयतां येन हेतुना
त्याच्या पापी आणि वाईट मनस्थितीला पाहून, अविंध्याने संतप्त रावणाला थांबवले—हे का केले, ते ऐका.
महाराज्येस्थितो दीप्ते न स्त्रियं हन्तुमर्हसि। हतैवैषा यदा स्त्री च कबन्धनस्था च ते वशे
तू मोठ्या राज्याचा आणि तेजस्वी राजा आहेस, स्त्रीला मारणे तुला शोभत नाही; ती आधीच हरली आहे, बंदिवान आहे आणि तुझ्या ताब्यात आहे.
न चैषा दहभेदेन हतास्यादिति मे मतिः। जहि भर्तारमेवास्या हते तस्मिन्हता भवेत्
माझ्या मते, ती अग्नीने किंवा दुसऱ्या कोणत्याही प्रकारे मारली गेलेली नाही; तिच्या पतीला मार, कारण तो मेल्यावर तीही जणू मेलीच समज.
न हि ते विक्रमे तुल्यः साक्षादपि शतक्रतुः। असकृद्धि त्वया सन्द्रास्त्रासितास्त्रिदसा युधि
तुझ्या पराक्रमाशी प्रत्यक्ष इंद्रही तुला तोलू शकत नाही; युद्धात देवांना घाबरविणारे शस्त्र तू अनेकदा वापरले आहेस.
एवं बहुविधैर्वाक्यैरविन्ध्यो रावणं तदा। क्रुद्धं संशमयामास जगृहे च स तद्वचः
अविंध्याने अशा अनेक शब्दांनी संतप्त रावणाला शांत केले, आणि रावणाने त्याचा सल्ला मान्य केला.
निर्याणे स मतिं कृत्वा नियन्तारं क्षपाचरः। आज्ञापयामास तदारथो मे कल्प्यतामिति
निघायचे ठरवून, रात्रीचे स्वामी रथवानाला आज्ञा दिली, 'माझा रथ लगेच तयार कर.'
ततः क्रुद्धो दशग्रीवः प्रिये पुत्रे निपातिते। निर्ययौ रथमास्थाय हेमरत्नविभूषितम्
प्रिय पुत्र मारला गेल्यामुळे संतप्त झालेला दशग्रीव, सोन्या-रत्नांनी सजवलेला रथ चढून बाहेर पडला.
संवृतोराक्षसैर्घेरैर्विविधायुधपाणिभिः। अभिदुद्राव रामं स पोथयन्हरियूथपान्
प्रचंड आणि विविध शस्त्रांनी सज्ज असलेल्या राक्षसांनी वेढलेला रावण, रामावर तुटून पडला आणि वानरांच्या सेनापतींना मारू लागला.
तमाद्रवन्तं संक्रुद्ध मैन्दनीलनलाङ्गदाः। हनुमाञ्जाम्बवांश्चैव ससैन्याः पर्यवारयन्
मैंद, नील, अंगद, हनुमान, जांबवान आणि त्यांच्या सैन्यांनी संतप्त रावणाला पुढे येताना वेढले.
ते दशग्रीवसैन्यं तदृक्षवानरपुङ्गवाः। द्रुमैर्विध्वंसयांचक्रुर्दशग्रीवस्य पश्यतः
भालू आणि वानरांमधील श्रेष्ठ वीरांनी झाडांनी रावणाच्या सैन्याचा नाश करायला सुरुवात केली, आणि हे सर्व दशग्रीव पाहत होता.
ततः स्वसैन्यमालोक्य वध्यमानमरातिभिः। मायावी चासृजन्मायां रावणो राक्षसाधिपः
आपली सेना शत्रूंकडून मारली जात आहे हे पाहून, मायावी आणि राक्षसांचा स्वामी रावणाने आपली माया सोडली.
तस्य देहविनिष्क्रान्ताः शतशोऽथ सहस्रशः। राक्षसाः प्रत्यदृश्यन्त शरशक्त्यृष्टिपाणयः
त्याच्या शरीरातून शेकडो-हजारो राक्षस बाहेर पडले, जे बाण, भाले आणि शूल घेऊन उभे होते.
तान्रामो जघ्निवान्सर्वान्दिव्येनास्त्रेण राक्षसान्। अथ भूयोपि मायां स व्यदधाद्राक्षसाधिपः
रामाने त्या सर्व राक्षसांना दिव्य अस्त्राने मारले; मग राक्षसांचा स्वामी रावणाने पुन्हा एकदा नवी माया केली.
कृत्वा रामस् रूपाणि लक्ष्मणस्य च भारत। अभिदुद्राव रामं च लक्ष्मणं च दशाननः
राम आणि लक्ष्मण यांचे रूप घेऊन, दशानन रावण राम आणि लक्ष्मण यांच्यावर तुटून पडला.
ततस्ते राममर्च्छन्तो लक्ष्मणं च क्षपाचराः। अभिपेतुस्तदा रामं प्रगृहीतशरासनाः
तेव्हा रात्री हिंडणारे राक्षस राम आणि लक्ष्मण यांची पूजा करत असताना, हातात धनुष्य आणि बाण घेऊन रामावर तुटून पडले.
तां दृष्ट्वाराक्षसेन्द्रस् मायामिक्ष्वाकुनन्दनः। उवाच रामः सौमित्रिमसंभ्रान्तो बृहद्वचः
राक्षसांचा राजा केलेली मायावी लीला पाहून, इक्ष्वाकू कुळातील राम घाबरला नाही. त्याने मोठ्या धीराने सौमित्र लक्ष्मणाला सांगितले.
जहीमान्राक्षसान्पापानात्मनः प्रतिरूपकान्। इत्युक्त्वाऽभ्यहनद्रामो लक्ष्मणश्चात्मरूपकान्
हे पापी, आमच्या रुपात भासणारे राक्षस मारून टाक, असे म्हणून रामाने त्या खोट्या राक्षसांना ठार केले आणि लक्ष्मणानेही आपल्या रूपातील राक्षसांचा नाश केला.
ततो हर्यश्वयुक्तेन रथेनादित्यवर्चसा। उपतस्थे रणे रामं मातलिः शक्रसारथिः
मग सूर्याप्रमाणे तेजस्वी आणि हिरव्या रंगाच्या घोड्यांनी जोडलेल्या रथावर बसून, शक्राचा सारथी मातली रणांगणात रामाजवळ आला.
अयं हर्यश्वयुग्जैत्रो मघोनः स्यन्दनोत्तमः। `त्वदर्थमिह संप्राप्तः संदेशाद्वै शतक्रतोः
हा हिरव्या घोड्यांनी जोडलेला, विजयी आणि उत्तम असा रथ, इंद्राच्या आज्ञेने तुझ्यासाठी येथे आला आहे.
अनेन शक्रः काकुत्स्थ समरे दैत्यदानवान्। शतशः पुरुषव्याघ्र रथोदारेण जघ्निवान्
या रथावर बसून, काकुत्स्था, इंद्राने या रणभूमीत शेकडो दैत्य आणि दानवांचा संहार केला आहे, हे पुरुषसिंहा.
तदनन नरव्याघ्र मया यत्तेन संयुगे। स्यन्दनेन जहिक्षिप्रं रावणं मा चिरं कृथाः
म्हणून, पुरुषसिंहा, माझ्या कुशल मार्गदर्शनाने या रथावर बसून त्वरेने रावणाचा वध कर, वेळ दवडू नकोस.
इत्युक्तो राघवस्तथ्यं वचोऽशङ्कत मातलेः। मायैषाराक्षसस्येति तमुवाच विबीषणः
मातलीचे सत्य वचन ऐकून राघवाने त्यावर विश्वास ठेवला. त्यावर विभीषण म्हणाला, 'ही राक्षसाची माया आहे.'
नेयं माया नरव्याघ्ररावणस् दुरात्मनः। तदातिष्ठ रथंशीघ्रमिमसैन्द्रं महाद्युते
हे पुरुषसिंहा, ही दुष्ट रावणाची माया नाही. म्हणून, या इंद्राच्या दिव्य रथावर पटकन चढ, हे महातेजस्वी.
ततः प्रहृष्टः काकुत्स्थस्तथेत्युक्त्वा विभीषणम्। रथेनाभिपपाताथ दशग्रीवं रुषाऽन्वितः
तेव्हा काकुत्स्थ राम आनंदित होऊन 'तसेच होवो' असे विभीषणाला म्हणाला आणि रथावर बसून रागाने दहा डोके असलेल्या रावणावर झेपावला.