ततो हताश्वात्प्रस्कन्द्य रथात्स हतसारथिः। तत्रैवान्तर्दधे राजन्मायया रावणात्मजः
मग घोडे आणि सारथी मारले गेल्यावर, रावणाचा मुलगा रथातून उडी मारून बाहेर पडला आणि तेथेच आपल्या मायेमुळे अदृश्य झाला.
अन्तर्हितं विदित्वा तं बहुमायं च राक्षसम्। रामस्तं देशमागम्य तत्सैन्यं पर्यरक्षत
तो राक्षस अनेक मायेतील आहे आणि अदृश्य झाला हे समजून, राम त्या ठिकाणी आला आणि आपल्या सैन्याचं रक्षण करू लागला.
स राममुद्दिश्य शरैस्ततो दत्तवरैस्तदा। विव्याध सर्वगात्रेषु लक्ष्मणं च महाबलम्
मग इंद्रजिताने वरदानाने मिळालेल्या बाणांनी राम आणि बलाढ्य लक्ष्मण यांच्या सर्व अंगांमध्ये जखमा केल्या.
तमदृश्यंशरैः शूरौ माययाऽन्तर्हितं तदा। योधयामासतुरुभौ रावणिं रामलक्ष्मणौ
मायेने अदृश्य झालेल्या इंद्रजिताने, दोन्ही शूरवीर राम आणि लक्ष्मण यांच्याशी बाणांनी युद्ध केलं.
स रुषा सर्वगात्रेषु तयोः पुरुषसिंहयोः। व्यसृजत्सायकान्भूयः शतशोऽथ सहस्रशः
मग रागाने, त्या दोन नरसिंहांच्या सर्व अंगांवर शेकडो-हजारो बाणांचा वर्षाव त्याने केला.
तमदृश्यं विचिन्वन्तः सृजन्तमनिशं शरान्। हरयो विविशुर्व्योम प्रगृह्य महतीः शिलाः
अदृश्य आणि सतत बाण सोडणाऱ्या इंद्रजिताचा शोध घेत, वानर मोठमोठ्या दगडं उचलून आकाशात गेले.
तांश्च तौ चाप्यदृश्यः सशरैर्विव्याध राक्षसः। स भृशं ताडयामास रावणिर्मायया वृतः
तो अदृश्य राक्षस बाणांनी त्या वानरांना मारू लागला, आणि मायेने झाकलेला रावणी त्यांच्यावर प्रचंड हल्ला करू लागला.
तौ शरैरर्दितौ वीरौ भ्रारौ रामलक्ष्मणौ। पेततुर्गगनाद्भूमिं सूर्याचन्द्रमसाविव
त्या दोन शूरवीर राम आणि लक्ष्मण बाणांनी छिन्नभिन्न होऊन, सूर्य-चंद्रासारखे आकाशातून जमिनीवर कोसळले.
तावुभौ पतितौ दृष्ट्वा भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ। बबन्ध रावणिर्भूयः शरैर्दत्तवरैस्तदा
राम आणि लक्ष्मण हे दोन्ही भाऊ पडलेले पाहून, रावणीने पुन्हा वरदानाने मिळालेल्या बाणांनी त्यांना बांधून टाकलं.
तौ वीरौ शरजालेन बद्धाविन्द्रजिता रणे। रेजतुः पुरुषव्याघ्रौ शकुन्ताविव पञ्जरे
रणभूमीत इंद्रजिताच्या बाणांच्या जाळ्यात अडकलेले ते दोन नरसिंह, पिंजऱ्यातील पक्ष्यांसारखे चमकत होते.
दृष्ट्वा निपतितौ भूमौ सर्वाङ्गेषु शराचितौ। सुग्रीवः कपिभिः सार्धं परिवार्योपतस्तिवान्
त्यांना जमिनीवर पडलेले आणि सर्व अंगांत बाणांनी भरलेले पाहून, सुग्रीव वानरांसह त्यांच्याजवळ गेला आणि त्यांना घेरून उभा राहिला.
सुषेणमैन्दद्विविदैः कुमुदेनाङ्गदेन च। हनुमननीलतारैश्च नलेन च कपीश्वरः
सुसेण, मैंद, द्विविद, कुमुद, अंगद, हनुमान, नील, तारा आणि नल या सर्वांसह वानरांचा राजा तिथे उभा राहिला.
ततस्तं देशमागम्य कृतकर्मा विभीषणः। बोधयामास तौ वीरौ प्रज्ञास्त्रेण प्रमोहितौ
मग कर्तृत्ववान विभीषण त्या ठिकाणी आला आणि मोहास्त्रामुळे गोंधळलेल्या त्या दोन शूरांना जागं केलं.
विशल्यौ चापि सुग्रीवः क्षणेनैतौ चकार ह। विशल्यया महौषध्या दिव्यमन्त्रप्रयुक्तया
आणि सुग्रीवाने दिव्य मंत्रांनी सिद्ध केलेल्या मोठ्या औषधीने, क्षणार्धात त्यांना बाणमुक्त केलं.
तौ लब्धसंज्ञौ नृवरौ विशल्यावुदतिष्ठताम्। उभौ गतक्लमौ चास्तां णेनैतौ महारथौ
ते दोन्ही राजे, शुद्धीवर आलेले आणि बाणांपासून मुक्त झालेले, एकत्र उभे राहिले. दोघांचेही थकवा गेला होता; हे दोघेही पराक्रमी रथी पुन्हा ताजेतवाने झाले.
ततो विभीषणः पार्थ राममिक्ष्वाकुनन्दनम्। उवाच विज्वरं दृष्ट्वा कृताञ्जलिरिदं वचः
मग विभीषणाने, हे पार्था, इक्ष्वाकू वंशाचा आनंद राम याला तापमुक्त पाहून, हात जोडून असे बोलले.
अयमम्भो गृहीत्वातु राजराजस् शासनात्। गुह्कोऽभ्यागतः श्लेतात्त्वत्सकाशमरिंदम
हे राजाधिराज, या पाण्याचा घड दिला आहे, गूहकाने तुझ्या आज्ञेने आणले आहे; हा शत्रूंचा नाश करणारा, तुझ्या भेटीस आला आहे.
इदमम्भः कुबेरस्ते महाराज प्रयच्छति। अन्तर्हितानां भूतानां दर्शनार्थं परंतप
हे महान राजा, हे पाणी कुबेराने तुला दिले आहे; अदृश्य जीवांचे दर्शन व्हावे म्हणून, हे शत्रूंना जाळणारा.
अनेन मृष्टनयनो भूतान्यन्तर्हितान्युत। भवान्द्रक्ष्यति यस्मै च भवानेतत्प्रदास्यति
या पाण्याने डोळे धुतल्यावर, अदृश्य जीव तुला दिसतील; आणि ज्याला तू हे पाणी देशील, त्यालाही ते दिसतील.
तथेति रामस्तद्वारि प्रतिगृह्याभिसंस्कृतम्। चकार नेत्रयोः शौचं लक्ष्मणश्च महामनाः
‘तसेच होईल’ असे म्हणून रामाने ते पाणी स्वीकारले आणि डोळे स्वच्छ केले; लक्ष्मणानेही, विशाल मनाचा, तसेच केले.
सुग्रीवजाम्बवन्तौ चहनुमानङ्गदस्तथा। मैन्दद्विविदनीलाश्च प्रायः प्लवगसत्तमाः
सुग्रीव, जांबुवंत, हनुमान, अंगद, मैंद, द्विविद आणि नील हे सर्व वानरांतील श्रेष्ठही तसेच करीत होते.
तथासमभवच्चापि यदुवाच विभीषणः। क्षणेनातीन्द्रियाण्येषां चक्षुंष्यासन्युधिष्ठिर
जसे विभीषणाने सांगितले तसेच घडले; क्षणातच त्यांची दृष्टी अलौकिक झाली, हे युधिष्ठिरा.
इन्द्रजित्कृतकर्मा तु पित्रे कर्म तदाऽऽत्मनः। निवेद्य पुनरागच्छत्त्वरयाऽऽजिशिरःप्रति
इंद्रजिताने आपले कार्य पूर्ण करून, ते वडिलांना सांगितले आणि मग तो झपाट्याने पुन्हा रणभूमीकडे गेला.
तमागतं तु संक्रुद्धं पुनरेव युयुत्सया। अभिदुद्राव सौमित्रिर्विभीषणमते स्थितः
तो परत येताना, रागाने पेटलेला आणि युद्धासाठी उत्सुक असताना, सौमित्राने विभीषणाच्या सल्ल्याने त्याच्यावर धाव घेतली.
अकृताह्निकमेवैनं जिघांसुर्जितकाशिनम्। शरैर्जघान संक्रुद्धः कृतसंज्ञोऽथ लक्ष्मणः
दैनंदिन कृत्ये न करता, विजयी शत्रूला मारण्याच्या उद्देशाने, क्रुद्ध लक्ष्मणाने, शुद्धीवर येऊन, त्याच्यावर बाणांचा मारा केला.
तयोः समभवद्युद्धं तदाऽन्योन्यं जीगीषतोः। अतीव चित्रमाश्चर्यं शक्रप्रह्लादयोरिव
त्यांच्यात विजयासाठी दोघेही झगडत असताना, एक अद्भुत आणि आश्चर्यकारक युद्ध झाले, जणू इंद्र आणि प्रह्लाद यांच्यातील लढाईसारखे.
अविध्यदिन्द्रजित्तीक्ष्णैः सौमित्रिं मर्मभेदिभिः। सौमित्रिश्चानलस्पर्शैरविध्यद्रावणिं शरैः
इंद्रजिताने धारदार आणि शरीर भेदणाऱ्या बाणांनी सौमित्राला जखमी केले; आणि सौमित्रानेही अग्निसारख्या ज्वलंत बाणांनी रावणपुत्रावर प्रहार केला.
सौमित्रिशरसंस्पर्शाद्रावणिः क्रोधमूर्च्छितः। असृजल्लक्ष्मणायाष्टौ शरानाशीविषोपमान्
सौमित्राच्या बाणांच्या आघाताने, रावणपुत्र संतापाने भरून, लक्ष्मणावर आठ विषारी सर्पांसारखे बाण सोडले.
तस्येषून्पावकस्पर्शैः सौमित्रिः पत्रिभिस्त्रिभिः। `वारयामास नाराचैः सौमित्रिर्मित्रनन्दनः
मित्रांना आनंद देणाऱ्या सौमित्राने, अग्निस्पर्श असलेल्या त्या बाणांना, तीन पिसांच्या लोखंडी बाणांनी रोखले.
असृजल्लक्ष्मणश्चाष्टौ राक्षसाय शरान्पुनः'। तथा तं न्यहनद्वीरस्तन्मे निगदतः शृणु
लक्ष्मणाने पुन्हा त्या राक्षसावर आठ बाण सोडले; अशा रीतीने त्या वीराने त्याच्यावर प्रहार केला—हे मी सांगतो, ऐक.