गत्वा सुमहदध्वानमादित्यस् प्रभां ततः। दृष्टवन्तः स्म तत्रैवभवनं दिव्यमन्तरा
आम्ही खूप मोठा प्रवास करून, सूर्याची तेजस्वी प्रभा पाहिली आणि तिथेच आम्हाला एक दिव्य निवासस्थान दिसले.
गयस् किल दैत्यस् तदा सद्वेश्म राघव। तत्रप्रभावती नाम तपोऽतप्यत तापसी
राघवा, असं म्हणतात की त्या काळी गाय नावाच्या दैत्याचं ते सुंदर घर होतं; आणि तिथे प्रभावती नावाची एक तापस्विनी तप करत होती.
तया दत्तानि भोज्यानिपानानिविविधानि च। भुकत्वा लब्धबलाः सन्तस्तयोक्तेन पथा ततः
तिने आम्हाला वेगवेगळ्या प्रकारचे खाण्याचे आणि पिण्याचे पदार्थ दिले; ते खाऊन आणि बळ मिळवून, आम्ही तिच्या सांगितलेल्या वाटेने पुढे गेलो.
निर्याय तस्मादुद्देशात्पश्यामो लवणाम्भसः। समीपे सह्यमलयौ दर्दुरं च महागिरिम्
त्या जागेतून बाहेर पडल्यावर, आम्ही खारट पाण्याजवळ सह्याद्री, मलय आणि मोठा दर्डुर पर्वत पाहिला.
ततो मलयमारुह्य पश्यन्तो वरुणालयम्। कविषण्णा व्यथिताः खिन्ना निराशा जीविते भृशम्
मग आम्ही मलय पर्वतावर चढून वरुणाचं निवासस्थान पाहिलं; पण आम्ही खूपच निराश, थकलेले आणि जीवाची आशा सोडून बसलो.
अनेकशतविस्तीर्णं योजनानां महोदधिम्। तिमिनक्रझषावासं चिन्तयन्तः सुदुःखिताः
शेकडो योजन विस्तारलेला, मोठे मासे, मगर आणि इतर जलचर राहणारा तो विशाल समुद्र पाहून आम्ही फारच दुःखी झालो.
तत्रानशनसंकल्पं कृत्वाऽऽसीना वयं तदा। ततः कथान्ते गृध्रस्य जटायोरभवत्कथा
तिथे आम्ही उपवासाचा संकल्प करून बसलो; आणि आमच्या बोलण्यात शेवटी जटायू या गृध्राची गोष्ट निघाली.
ततः पर्वतशृङ्गाभं घोररूपं भयावहम्। पक्षिणं दृष्टवन्तः स्म वैनतियेमिवापरम्
मग आम्ही पर्वतशिखरासारखा, भयंकर आणि भीतीदायक, गरुडासारखा दुसरा एक मोठा पक्षी पाहिला.
सोऽस्मानतर्कयद्भोक्तुमथाभ्येत्य वचोऽब्रवीत्। भोः क एष मम भ्रातुर्जटायोः कुरुते कथाम्
तो आमच्याकडे खायला येत होता आणि म्हणाला, 'माझ्या भाऊ जटायूची गोष्ट कोण सांगतोय?'
संपातिर्नाम तस्याहं ज्येष्ठो भ्राता खगाधिपः। अन्योन्यस्पर्धया रूढावावामदित्यसत्पदम्
मी संपाती, जटायूचा मोठा भाऊ आणि पक्ष्यांचा राजा आहे; आम्ही दोघे एकमेकांशी स्पर्धा करत सूर्याच्या जवळ गेलो होतो.
ततो दग्धाविमौ पक्षौ न दग्धौ तु जटायुषः। तस्मान्मे चिरदृष्टः स भ्राता गृध्रपतः प्रियः
मग माझे पंख जळाले, पण जटायूचे नाही; म्हणून मला तो प्रिय भाऊ, गृध्रांचा राजा, खूप दिवस झाले दिसला नाही.
निर्दग्धपक्षः पतितो ह्यहमस्मिन्महागिरौ। `द्रष्टुं वीरं न शक्नोमि भ्रातरं वै जटायुषम्
माझे पंख जळून मी या मोठ्या पर्वतावर पडलो; आणि आता मी माझा शूर भाऊ जटायूला पाहू शकत नाही.
तस्यैवं वदतोऽस्माभिर्हतो भ्राता निवेदितः। व्यसनं भवतश्चेदं संक्षेपाद्वै निवेदितम्
तो असं बोलत असताना, आम्ही त्याला सांगितलं की त्याचा भाऊ मारला गेला आहे; त्याचं दु:ख आम्ही थोडक्यात सांगितलं.
स सम्पातिस्तदा राजञ्श्रुत्वासुमहदप्रियम्। विषण्णचेताः पप्रच्छ पुनरस्मानरिंदम
राजा, ते दुःखद ऐकून संपातीचं मन खूपच उदास झालं आणि त्याने पुन्हा आम्हाला विचारलं.
कः सरामः कथं सीता जटायुश्च कथं हतः। इच्छामि सर्वमेवैतच्छ्रोतुं प्लवगसत्तमाः
'राम कोण आहे? सीतेला कसं नेलं? आणि जटायू कसा मारला गेला?' मला हे सगळं ऐकायचं आहे, वानरांमध्ये श्रेष्ठांनो.
तस्याहं सर्वमेवैतद्भवतो व्यसनागमम्। प्रायोपवेशने चैवहेतुं विस्तरशोऽब्रुवम्
त्याला मी तुमचं सगळं दु:ख आणि आम्ही प्रायोपवेशनाचा संकल्प का केला, हे सविस्तर सांगितलं.
सोऽस्मानाश्वासयामास वाक्येनानेन पक्षिराट्। रावणो विदितो मह्यं लङ्का चास्य महापुरी
पक्ष्यांचा राजा आम्हाला या शब्दांनी धीर दिला: 'मला रावण आणि त्याचं मोठं लंका नगरी माहिती आहे.'
दृष्टापारे समुद्रस्य त्रिकूटगिरिकन्दरे। भवित्री तत्र वैदेही न रमेऽस्त्यत्रविचारणा
मी समुद्राच्या पलीकडे त्रिकूट पर्वताच्या गुहेत वैदेहीला पाहिलं आहे; ती तिथेच आहे, यात काहीच शंका नाही.
इतितस्य वचः श्रुत्वा वयमुत्थाय सत्वराः। सागरक्रमणे मन्त्रं मन्त्रयामः परंतप
ही वचने ऐकून आम्ही पटकन उठलो आणि समुद्र पार करण्याचा उपाय काय करता येईल याचा विचार करू लागलो, शत्रूंना त्रास देणाऱ्या राजा.
नाध्यवास्यद्यदा कश्चित्सागरस्य विलङ्घनम्। ततः पितरमाविश्य पुप्लुवेऽहंमहार्णवम्। शतयोजनविस्तीर्णं निहत्य जलराक्षसीम्
कोणीही समुद्र पार करण्याचे धाडस दाखवले नाही, तेव्हा मी वडिलांच्या इच्छेने त्या महासागरात उडी मारली, शंभर योजन रुंद समुद्र ओलांडला आणि पाण्यातील राक्षसींना हरवले.
उपवासतपःशीला भर्तृदर्शनलालसा। जटिला मलदिग्धाङ्गीकृश दीना तपस्विन
ती उपवास करत, तपश्चर्या करत होती, पतीला पाहण्याची तीव्र इच्छा होती, तिचे केस जटांमध्ये गुंतलेले, अंगावर मळ, शरीर कृश झालेले, दुःखी आणि तपस्विनी होती.
निमित्तैस्तामहं सीतामुपलभ्य पृथग्विधैः। उपसृत्याब्रवं चार्यामभिगम्य रहोगताम्
विविध चिन्हांवरून मी सीतेला ओळखले आणि एकांतात तिच्याजवळ जाऊन त्या पुण्यवतीला नम्रपणे बोललो.
सीते रामस्य दूतोऽहंवानरोमारुतात्मजः। त्वद्दर्शनमभिप्रप्सुरिह प्राप्तो विहायसा
सीते, मी रामाचा दूत आहे, वानर आहे, वायुपुत्र आहे; तुझी भेट घ्यायची इच्छा होती म्हणून मी आकाशातून इथे आलो आहे.
राजपुत्रौ कुशलिनौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ। सर्वशाखामृगेन्द्रेण सुग्रीवेणाभिपालितौ
राजपुत्र राम आणि लक्ष्मण दोघेही सुखरूप आहेत; सर्व वानरांचा राजा सुग्रीव त्यांचे रक्षण करतो.
कुशलंत्वाब्रवीद्रामःसीते सौमित्रिणा सह। सखिभावाच् सुग्रीवः कुशलं त्वाऽनुपृच्छति
राम आणि सौमित्र दोघे मिळून तुझी कुशल विचारतात, सीते; मित्रत्वामुळे सुग्रीवही तुझी चौकशी करतो.
क्षिप्रमेष्यति ते भर्ता सर्वशाखामृगैः सह। प्रत्ययं कुरु मे देवि वानरोऽस्मि न राक्षसः
तुझा पती सर्व वानरांसह लवकरच तुझ्याकडे येईल; देवी, माझ्यावर विश्वास ठेव, मी वानर आहे, राक्षस नाही.
मुहूर्तमिवच ध्यात्वा सीता मां प्रत्युवाच ह। अवैमि त्वांहनूमन्तमविन्ध्यवचनादहम्
थोडा वेळ विचार करून सीता म्हणाली, 'मी तुला ओळखले आहे, हनुमान, अविंध्याने सांगितलेल्या गोष्टींवरून.'
अविन्ध्यो हि महाबाहो राक्षसो वृद्धसंमतः। कथितस्तेन सुग्रीवस्त्वद्विधैः सचिवैर्वृतः
अविंध्य हा बलाढ्य आणि वयोवृद्धांच्या मते मान्यताप्राप्त राक्षस आहे; त्याने सांगितले की, सुग्रीव तुझ्यासारख्या मंत्र्यांनी वेढलेला आहे.
गम्यतामिति चोक्त्वा मां सीता पादादिमं मणिम्। घारिता येन वैदेही कालमेतमनिन्दिता
'जा' असे म्हणून सीतेने मला तिच्या पायातील तो मणी दिला, ज्यामुळे वैदेहीने, निष्कलंक असलेल्या, या वेळेची खूण दिली.
प्रत्ययार्थं कथां चेमां कथयामास जानकी। क्षिप्तामिषीकां काकाय चित्रकूटे महागिरौ
विश्वासासाठी जानकीने ही गोष्ट सांगितली: तिने चित्रकूट या मोठ्या डोंगरावर कावळ्यावर गवताची काडी फेकली होती.