स तद्रामाय मेधावी शशंस प्लवगर्षभः। रामश्चाप्यनुमानेन मेने दृष्टां तु मैथिलीम्
तो बुद्धिमान वानरांचा प्रमुख रामाला ही गोष्ट सांगतो आणि रामानेही अंदाजाने विश्वास ठेवला की सीता सापडली आहे.
हनुमत्प्रमुखाश्चापि विश्रान्तास्ते प्लवङ्गमाः। अभिजग्मुर्हरीन्द्रं तं रामलक्ष्मणसन्निधौ
हनुमानाच्या नेतृत्वाखालील ते वानर, विश्रांती घेतल्यानंतर, राम आणि लक्ष्मण यांच्या उपस्थितीत वानरराजाजवळ आले.
गतिं च मुखवर्णं च दृष्ट्वारामो हनूमतः। अगमत्प्रत्ययं भूयो दृष्टा सीतेति भारत
हनुमानाची चाल आणि चेहऱ्यावरचं भाव पाहून, रामाला पुन्हा खात्री वाटली की सीता सापडली आहे.
हनूमत्प्रमुखास्ते तु वानराः पूर्णमानसाः। प्रणेमुर्विधिवद्रामं सुग्रीवं लक्ष्मणं तथा
हनुमानाच्या नेतृत्वाखालील ते वानर, मन आनंदाने भरलेले, त्यांनी राम, सुग्रीव आणि लक्ष्मण यांना नीट वंदन केलं.
तानुवाचानतान्रामः प्रगृह्य सशरं धनुः। अपि मां जीवयिष्यध्वमपि वः कृतकृत्यता
रामाने धनुष्य आणि बाण हातात घेत, वाकून नमस्कार करणाऱ्यांना विचारलं, 'तुम्ही मला जगू द्याल का? तुमचं काम पूर्ण झालं का?'
अपि राज्यमयोध्यायां कारयिष्याम्यहं पुनः। निहत्यसमरे शत्रूनाहृत्यजनकात्मजाम्
'मी युद्धात शत्रूंचा नाश करून आणि जनककन्येला परत आणून, पुन्हा अयोध्येचं राज्य मिळवू शकेन का?'
अमोक्षयित्वावैदेहीमहत्वा च रणे रिपून्। हृतदारोऽवधूतश्चनाहं जीवितुमुत्सहे
'मी वैदेहीला सोडवल्याशिवाय आणि शत्रूंचा पराभव केल्याशिवाय, पत्नीपासून दूर आणि अपमानित होऊन, मी कसा जगू शकेन?'
इत्युक्तवचनं रामं प्रत्युवाचानिलात्मजः। प्रियमाख्यामि ते राम दृष्टा सा जानकी मया
रामाने असं बोलल्यावर, वायुपुत्र हनुमान म्हणाला, 'राम, मी तुला आनंदाची बातमी देतो—माझ्या डोळ्यांनी जानकीला पाहिलं आहे.'
विचित्य दक्षिणामाशां सपर्वतवनाकराम्। श्रान्ताः काले व्यतीते स्म दृष्टवन्तो महागुहां
'आम्ही दक्षिण दिशा, तिचे पर्वत, वनं आणि गुहा शोधून काढल्या. खूप वेळ गेला, आम्ही थकलो, आणि मग एक मोठी गुहा सापडली.'
प्रविशामो वयं तां तु बहुयोजनमायताम्। अन्धकारां सुविपिनां गहनां कीटसेविताम्
'आम्ही त्या गुहेत शिरलो, ती खूप मोठी, अंधारलेली, दाट झाडांनी भरलेली आणि कीटकांनी वावरलेली होती.'
गत्वा सुमहदध्वानमादित्यस् प्रभां ततः। दृष्टवन्तः स्म तत्रैवभवनं दिव्यमन्तरा
आम्ही खूप मोठा प्रवास करून, सूर्याची तेजस्वी प्रभा पाहिली आणि तिथेच आम्हाला एक दिव्य निवासस्थान दिसले.
गयस् किल दैत्यस् तदा सद्वेश्म राघव। तत्रप्रभावती नाम तपोऽतप्यत तापसी
राघवा, असं म्हणतात की त्या काळी गाय नावाच्या दैत्याचं ते सुंदर घर होतं; आणि तिथे प्रभावती नावाची एक तापस्विनी तप करत होती.
तया दत्तानि भोज्यानिपानानिविविधानि च। भुकत्वा लब्धबलाः सन्तस्तयोक्तेन पथा ततः
तिने आम्हाला वेगवेगळ्या प्रकारचे खाण्याचे आणि पिण्याचे पदार्थ दिले; ते खाऊन आणि बळ मिळवून, आम्ही तिच्या सांगितलेल्या वाटेने पुढे गेलो.
निर्याय तस्मादुद्देशात्पश्यामो लवणाम्भसः। समीपे सह्यमलयौ दर्दुरं च महागिरिम्
त्या जागेतून बाहेर पडल्यावर, आम्ही खारट पाण्याजवळ सह्याद्री, मलय आणि मोठा दर्डुर पर्वत पाहिला.
ततो मलयमारुह्य पश्यन्तो वरुणालयम्। कविषण्णा व्यथिताः खिन्ना निराशा जीविते भृशम्
मग आम्ही मलय पर्वतावर चढून वरुणाचं निवासस्थान पाहिलं; पण आम्ही खूपच निराश, थकलेले आणि जीवाची आशा सोडून बसलो.
अनेकशतविस्तीर्णं योजनानां महोदधिम्। तिमिनक्रझषावासं चिन्तयन्तः सुदुःखिताः
शेकडो योजन विस्तारलेला, मोठे मासे, मगर आणि इतर जलचर राहणारा तो विशाल समुद्र पाहून आम्ही फारच दुःखी झालो.
तत्रानशनसंकल्पं कृत्वाऽऽसीना वयं तदा। ततः कथान्ते गृध्रस्य जटायोरभवत्कथा
तिथे आम्ही उपवासाचा संकल्प करून बसलो; आणि आमच्या बोलण्यात शेवटी जटायू या गृध्राची गोष्ट निघाली.
ततः पर्वतशृङ्गाभं घोररूपं भयावहम्। पक्षिणं दृष्टवन्तः स्म वैनतियेमिवापरम्
मग आम्ही पर्वतशिखरासारखा, भयंकर आणि भीतीदायक, गरुडासारखा दुसरा एक मोठा पक्षी पाहिला.
सोऽस्मानतर्कयद्भोक्तुमथाभ्येत्य वचोऽब्रवीत्। भोः क एष मम भ्रातुर्जटायोः कुरुते कथाम्
तो आमच्याकडे खायला येत होता आणि म्हणाला, 'माझ्या भाऊ जटायूची गोष्ट कोण सांगतोय?'
संपातिर्नाम तस्याहं ज्येष्ठो भ्राता खगाधिपः। अन्योन्यस्पर्धया रूढावावामदित्यसत्पदम्
मी संपाती, जटायूचा मोठा भाऊ आणि पक्ष्यांचा राजा आहे; आम्ही दोघे एकमेकांशी स्पर्धा करत सूर्याच्या जवळ गेलो होतो.
ततो दग्धाविमौ पक्षौ न दग्धौ तु जटायुषः। तस्मान्मे चिरदृष्टः स भ्राता गृध्रपतः प्रियः
मग माझे पंख जळाले, पण जटायूचे नाही; म्हणून मला तो प्रिय भाऊ, गृध्रांचा राजा, खूप दिवस झाले दिसला नाही.
निर्दग्धपक्षः पतितो ह्यहमस्मिन्महागिरौ। `द्रष्टुं वीरं न शक्नोमि भ्रातरं वै जटायुषम्
माझे पंख जळून मी या मोठ्या पर्वतावर पडलो; आणि आता मी माझा शूर भाऊ जटायूला पाहू शकत नाही.
तस्यैवं वदतोऽस्माभिर्हतो भ्राता निवेदितः। व्यसनं भवतश्चेदं संक्षेपाद्वै निवेदितम्
तो असं बोलत असताना, आम्ही त्याला सांगितलं की त्याचा भाऊ मारला गेला आहे; त्याचं दु:ख आम्ही थोडक्यात सांगितलं.
स सम्पातिस्तदा राजञ्श्रुत्वासुमहदप्रियम्। विषण्णचेताः पप्रच्छ पुनरस्मानरिंदम
राजा, ते दुःखद ऐकून संपातीचं मन खूपच उदास झालं आणि त्याने पुन्हा आम्हाला विचारलं.
कः सरामः कथं सीता जटायुश्च कथं हतः। इच्छामि सर्वमेवैतच्छ्रोतुं प्लवगसत्तमाः
'राम कोण आहे? सीतेला कसं नेलं? आणि जटायू कसा मारला गेला?' मला हे सगळं ऐकायचं आहे, वानरांमध्ये श्रेष्ठांनो.
तस्याहं सर्वमेवैतद्भवतो व्यसनागमम्। प्रायोपवेशने चैवहेतुं विस्तरशोऽब्रुवम्
त्याला मी तुमचं सगळं दु:ख आणि आम्ही प्रायोपवेशनाचा संकल्प का केला, हे सविस्तर सांगितलं.
सोऽस्मानाश्वासयामास वाक्येनानेन पक्षिराट्। रावणो विदितो मह्यं लङ्का चास्य महापुरी
पक्ष्यांचा राजा आम्हाला या शब्दांनी धीर दिला: 'मला रावण आणि त्याचं मोठं लंका नगरी माहिती आहे.'
दृष्टापारे समुद्रस्य त्रिकूटगिरिकन्दरे। भवित्री तत्र वैदेही न रमेऽस्त्यत्रविचारणा
मी समुद्राच्या पलीकडे त्रिकूट पर्वताच्या गुहेत वैदेहीला पाहिलं आहे; ती तिथेच आहे, यात काहीच शंका नाही.
इतितस्य वचः श्रुत्वा वयमुत्थाय सत्वराः। सागरक्रमणे मन्त्रं मन्त्रयामः परंतप
ही वचने ऐकून आम्ही पटकन उठलो आणि समुद्र पार करण्याचा उपाय काय करता येईल याचा विचार करू लागलो, शत्रूंना त्रास देणाऱ्या राजा.
नाध्यवास्यद्यदा कश्चित्सागरस्य विलङ्घनम्। ततः पितरमाविश्य पुप्लुवेऽहंमहार्णवम्। शतयोजनविस्तीर्णं निहत्य जलराक्षसीम्
कोणीही समुद्र पार करण्याचे धाडस दाखवले नाही, तेव्हा मी वडिलांच्या इच्छेने त्या महासागरात उडी मारली, शंभर योजन रुंद समुद्र ओलांडला आणि पाण्यातील राक्षसींना हरवले.