तस्यां जातासि सा कन्या राज्ञो वीर्येण चैवहि। तस्माद्वासवि भद्रं ते याचे वंशकरं सुतम्
तिच्या पोटी, राजाच्या वीर्याने, तू ती कन्या जन्मलीस. म्हणून वासुने तुझ्याकडे वंश वाढवणारा मुलगा मागितला.
संगमं मम कल्याणि कुरुष्वेत्यभ्यभाषत
त्याने म्हणाले, 'कल्याणी, माझ्याशी संग कर.'
विस्मयाविष्टसर्वाङ्गी जातिस्मरणतां गता। साब्रवीत्पश्य भगवन्परपारे स्थितानृषीन्
संपूर्ण शरीरात आश्चर्याने भरून, पूर्वजन्म आठवण येऊन, तिने म्हटलं, 'भगवंत, त्या पलीकडच्या काठी ऋषी उभे आहेत, ते पहा.'
आवयोर्दृष्टयोरेभिः कथं नु स्यात्समागमः। एवं तयोक्तो भगवान्नीहारमसृजत्प्रभुः
'आपण दोघे एकमेकांना दिसत असताना, या सर्वांसमोर संग कसा होईल?' असं तिने विचारल्यावर, प्रभूने धुके निर्माण केलं.
येन देशः स सर्वस्तु तमोभूत इवाभवत्। दृष्ट्वा सृष्टं तु नीहारं ततस्तं परमर्षिणा
त्या धुक्यामुळे सगळं प्रदेश काळोखासारखं झालं. तो महर्षीने धुका निर्माण केला हे पाहून,
विस्मिता साभवत्कन्या व्रीडिता च तपस्विनी
ती कन्या आश्चर्यचकित झाली आणि लाजली, ती तपस्विनी होती.
त्वत्संयोगाच्च दुष्येत कन्याभावो ममाऽनघ। कन्यात्वे दूषिते वापि कथं शक्ष्ये द्विजोत्तम
तुझ्याशी संग केल्यामुळे, पापरहित, माझं कन्याभाव नष्ट होईल. माझं कौमार्य गमावल्यावर, मी घरी कशी जाऊ शकेन, श्रेष्ठ ब्राह्मण?
गृह गन्तुमुषे चाहं धीमन्न स्थातुमुत्सहे। एतत्संचिन्त्य भगवन्विधत्स्व यदनन्तरम्
माझ्या मनात घरी जायचं आहे, मी इथे राहू शकत नाही. हे सर्व लक्षात घेऊन, भगवंत, पुढे काय करावं ते ठरवा.
एवमुक्तवतीं तीं तु प्रीतिमानुषिसत्तमः। उवाच मत्प्रियं कृत्वा कन्यैव त्वं भविष्यति
ती असं बोलल्यावर, श्रेष्ठ पुरुषाने प्रेमाने उत्तर दिलं, 'माझी इच्छा पूर्ण केल्यावरही, तू कन्या राहशील.'
वृणीष्व च वरं भीरुं यं त्वमिच्छसि भामिनि। वृथा हि न प्रसादो मे भूतपूर्वः शुचिस्मिते
'भीती वाटणाऱ्या सुंदर स्त्री, तू ज्या गोष्टीची इच्छा करशील तो वर माग. माझं आशीर्वाद कधीच व्यर्थ गेलेला नाही, हे शुद्ध हास्य असणाऱ्या.'
एवमुक्ता वरं वव्रे गात्रसौगन्ध्यमुत्तमम्। सचास्यै भगवान्प्रादान्मनः काङ्क्षितं प्रभुः
अशी विनंती केल्यावर तिने आपल्या अंगांना सुगंध येण्याचा श्रेष्ठ वर मागितला; आणि भगवंताने तिला तिच्या मनातील इच्छा पूर्ण करून दिली.
ततो लब्धवरा प्रीता स्त्रीभावगुणभूषिता। जगाम सह संसर्गमृषिणाऽद्भुतकर्मणा
वर मिळाल्यावर ती आनंदली आणि स्त्रीत्वाच्या गुणांनी शोभली; मग ती त्या अद्भुत कृत्य करणाऱ्या ऋषीसोबत एकरूप झाली.
तस्यास्तु योजनाद्गन्धमाजिघ्रन्त नरा भुवि
पृथ्वीवरच्या लोकांना तिचा सुगंध एक योजन अंतरावरूनही जाणवत असे.
तस्या योजनगन्धेति ततो नामापरं स्मृतम्। इति सत्यवती हृष्टा लब्ध्वा वरमनुत्तमम्
तिच्या सुगंधामुळे तिला 'योजनगंधा' हे दुसरे नाव मिळाले; अशा रीतीने सत्यवतीला हा अद्वितीय वर मिळाला आणि ती आनंदली.
पराशरेण संयुक्ता सद्यो गर्भं सुषाव सा। जज्ञे च यमुनाद्वीपे पाराशर्यः स वीर्यवान्
पराशरासोबत एकरूप झाल्यावर तिने त्वरित गर्भधारणा केली; आणि यमुनेच्या बेटावर पराशराचा बलवान पुत्र जन्माला आला.
स मातरमनुज्ञाप्य तपस्येव मनो दधे। स्मृतोऽहं दर्शयिष्यामि कृत्येष्विति च सोऽब्रवीत्
त्याने आपल्या आईची परवानगी घेऊन मन तपस्येकडे लावले; आणि तो म्हणाला, 'माझे स्मरण केल्यावर मी कोणत्याही कार्यासाठी प्रकट होईन.'
एवं द्वैपायनो जज्ञे सत्यवत्यां पराशरात्। न्यस्तोद्वीपे यद्बालस्तस्माद्द्वैपायनःस्मृतः
अशा प्रकारे सत्यवतीच्या पोटी पराशरापासून द्वैपायनाचा जन्म झाला; लहानपणी बेटावर ठेवला गेल्यामुळे त्याला 'द्वैपायन' म्हणून ओळखतात.
पादापसारिणं धर्मं स तु विद्वान्युगे युगे। आयुः शक्तिं च मर्त्यानां युगावस्थामवेक्ष्यच
त्या ज्ञानी पुरुषाने प्रत्येक युगानुसार धर्माची स्थापना केली, माणसांचे आयुष्य, शक्ती आणि युगांची स्थिती लक्षात घेऊन.
ब्रह्मणो ब्राह्मणानां च तथानुग्रहकाङ्क्षया। विव्यास वेदान्यस्मत्स तस्माद्व्यास इति स्मृतः
ब्रह्मदेव आणि ब्राह्मणांचा अनुग्रह व्हावा म्हणून त्याने आपल्यासाठी वेदांचे विभाग केले; म्हणून त्याला 'व्यास' असे नाव पडले.
वेदानध्यापयामास महाभारतपञ्चमान्। सुमन्तुं जैमिनिं पैलं शुकं चैव स्वमात्मजम्
त्याने वेद आणि पाचवा वेद असलेला महाभारत, सुमंतु, जैमिनी, पैल, आणि आपल्या पुत्र शुक यांना शिकवले.
प्रभुर्वरिष्ठो वरदो वैशंपायनमेव च। संहितास्तैः पृथक्त्वेन भारतस्य प्रकाशिताः
वरदान देणारा श्रेष्ठ प्रभू वैश्यंपायनालाही शिकवितो; आणि या सर्वांनी वेगवेगळ्या प्रकारे भारताच्या संहितांचा प्रचार केला.
तथा भीष्मः शान्तनवो गङ्गायाममितद्युतिः। वसुवीर्यात्समभवन्महावीर्यो महायशाः
त्याचप्रमाणे शांतनू आणि गंगेचा पुत्र, अमाप तेजस्वी भीष्म, वसुंच्या सामर्थ्याने जन्माला आला आणि तो महाशक्तिमान व कीर्तीमान ठरला.
वैदार्थविच्च भगवानृषिर्विप्रो महायशाः। शूले प्रोतः पुराणर्षिरचोरश्चोरशङ्कया
वैदार्थ विद्या जाणणारा, महान कीर्ती असलेला ऋषि, पूर्वी चोरीच्या संशयावरून, एकदा शूळावर खिळवला गेला.
अणीमाण्डव्य इत्येवं विख्यातः स महायशाः। स धर्ममाहूय पुरा महर्षिरिदमुक्तवान्
तो महाकीर्ती असलेला 'अणीमांडव्य' म्हणून प्रसिद्ध आहे; पूर्वी या महर्षीने धर्माला बोलावून असे विचारले.
इषीकया मया बाल्याद्विद्धा ह्येका शकुन्तिका। तत्किल्बिषं स्मरे धर्म नान्यत्पापमहं स्मरे
लहानपणी मी एका काडीने एक शकुंतिका पक्षी टोचला होता; हेच पाप मला आठवते, धर्मा, मला दुसरे कोणतेही पाप आठवत नाही.
तन्मे सहस्रममितं कस्मान्नेहाजयत्तपः। गरीयान्ब्राह्मणवधः सर्वभूतवधाद्यतः
मग माझ्या अमाप तपश्चर्येने मला का वाचवले नाही? ब्राह्मणहत्त्या हे सर्व प्राण्यांच्या हत्येपेक्षा मोठे पाप आहे.
तस्मात्त्वं किल्बिषादस्माच्छूद्रयोनौ जनिष्यसि
म्हणून या पापामुळे तू शूद्राच्या पोटी जन्म घेशील.
विद्वान्विदुररूपेण धार्मिकः किल्बिषात्ततः। संजयो मुनिकल्पस्तु जज्ञे सूतो गवल्गणात्
त्या पापामुळे तो विदुर नावाने, धर्मशील आणि ज्ञानी म्हणून जन्माला आला; आणि संजय, ऋषिसमान, गवाळगणाच्या घरात सूत म्हणून जन्मला.
सूर्याच्च कुन्तिकन्यायां जज्ञे कर्णो महाबलः। सहजं कवचं बिभ्रत्कुण्डलोद्योतिताननः
सूर्यापासून कुंतीला करणा हा पराक्रमी पुत्र झाला, त्याच्या अंगावर जन्मजात कवच होतं आणि त्याच्या चेहऱ्यावर तेजस्वी कुंडलं झळकत होती.
अनुग्रहार्थं लोकानां विष्णुर्लोकनमस्कृतः। वसुदेवात्तु देवक्यां प्रादुर्भूतो महायशाः
सर्व लोकांनी पूजलेला विष्णू, जगाच्या कल्याणासाठी, वसुदेव आणि देवकी यांच्या पोटी प्रकट झाला आणि त्याची कीर्ती फार मोठी आहे.