सीते राक्षसराजोऽहंरावणो नाम विश्रुतः। मम लङ्कापुरी नाम्ना रम्या पारे महोदधेः
सीते, मी रावण — राक्षसांचा राजा, सर्वत्र प्रसिद्ध आहे. माझे लंकेचे सुंदर नगर समुद्राच्या पलीकडे आहे.
तत्र त्वं नरनारीषु शोभिष्यसि मया सह। भार्या मे भव सुश्रोणि तापसं त्यज राघवम्
तिथे, पुरुष-महिलांमध्ये तू माझ्यासोबत शोभून दिसशील. सुंदर कटी असलेल्या, माझी पत्नी हो, त्या तापसी रामाला सोडून दे.
एवमादीनि वाक्यानि श्रुत्वा तस्याथ जानकी। पिधाय कर्णौ सुश्रोणी मैवमित्यब्रवीद्वचः
अशी वचने ऐकून, सुंदर कटी असलेल्या जानकीने आपले कान झाकले आणि म्हणाली, 'असे बोलू नकोस.'
प्रपतेद्द्यौः सनक्षत्रा पृथिवी शकलीभवेत्। `शुष्येत्तोयनिधौ तोयं चन्द्रः शीतांशुतां त्यजेत्
आकाशासकट तारे खाली पडू देत, पृथ्वी तुकडे तुकडे होऊ दे, समुद्रातील पाणी आटू दे, चंद्राने आपली शीतलता सोडू दे—
उष्णांशुत्वमथो जह्यादादित्यो वह्निरुष्णताम्'। त्यक्त्वाशैत्यं भजेन्नाहं त्यजेयंरघुनन्दनम्
सूर्याने आपली उष्णता सोडावी, अग्नीने आपली ज्वाळा सोडावी, गारवा जाऊ दे—पण मी कधीच रघुनंदनाला सोडणार नाही.
कथं हि भिन्नकरटं पद्मिनं वनगोचरम्। उपस्थाय महानागं करेणुः सूकरं स्पृशेत्
वनातल्या तळ्यातील कमळ सोडून, हत्तीण मोठ्या हत्तीला न सोडता डुकराला कशी जाईल?
कथं हि पीत्वा माध्वीकं पीत्वा च मधुमाधवीम्। लोभं सौवीरके कुर्यान्नारी काचिदिति स्मरेः
मधाचे आणि गोड मद्याचे स्वाद घेतल्यानंतर, कुठली स्त्री आंबट दारूची इच्छा करील? हे लक्षात ठेव.
इति सा तं समाभाष्य प्रविवेशाश्रमं ततः। क्रोधात्प्रस्फुरमाणौष्ठी विधुन्वाना करौ मुहुः
असे त्याला सांगून, ती आश्रमात गेली. रागाने तिचे ओठ थरथरत होते आणि ती हात वारंवार हलवत होती.
तामधिद्रुत्य सुश्रोणीं रावणः प्रत्यषेधयत्
रावण त्या सुंदर कंबरेच्या स्त्रीकडे धावून गेला आणि तिला आडवा उभा राहिला.
भर्त्सयित्वातु रूक्षेण स्वरेण गतचेतनाम्। मूर्धजेषु निजग्राह ऊर्ध्वमाचक्रमे ततः
तिने शुद्ध हरपली असताना, रावणाने कठोर आवाजात तिची झाडाझडती घेतली आणि तिच्या केसांमध्ये घट्ट पकडले, मग तिला वर उचलू लागला.
तां ददर्श ततो गृध्रो जटायुर्गिरिगोचरः। रुदतीं रामरामेति हियमाणां तपस्विनीम्
त्या वेळी पर्वतात राहणारा जटायू गृध्राने तिला पाहिले—ती 'राम, राम!' असे रडत होती—ती तपस्विनी बळजबरीने नेली जात होती.
ततस्तां भर्तृशोकार्तां दीनां मलिनवाससम्। मणिशेषाभ्यलंकारां रुदतीं च पतिव्रताम्
नंतर, पतीच्या दुःखाने व्याकुळ, दीन, मळकट वस्त्र घातलेली, केवळ दागिन्यांचे तुकडे अंगावर असलेली, रडणारी आणि पतीव्रता अशी ती दिसली.
राक्षसीभिरुपास्यन्तीं समासीनां शिलातले। रावणःकामबाणार्तो ददर्शोपससर्प च
राक्षसींनी वेढलेली, दगडावर बसलेली असताना, रावण, कामाच्या वेदनेने व्याकुळ होऊन, तिला पाहण्यासाठी पुढे गेला.
देवदानवगन्धर्वयक्षकिंपुरुषैर्युधि। अजितोशोकवनिकां ययौ कन्दर्पपीडितः
जो देव, दानव, गंधर्व, यक्ष आणि किम्पुरुष यांच्याशी युद्धात कधीही न हरलेला, असा तो रावण प्रेमाच्या वेदनेने ग्रासलेला त्या दुःखाच्या वनात शिरला.
दिव्याम्बरधरः श्रीमन्सुमृष्टमणिकुण्डलः। विचित्रमाल्यमुकुटो वसन्त इव मूर्तिमान्
तो दिव्य वस्त्र घातलेला, तेजस्वी, सुंदर रत्नांच्या कुंडल्यांनी सजलेला, रंगीबेरंगी हार आणि मुकुट घातलेला, जणू वसंत ऋतूच साकार झाला आहे असा भासत होता.
न कल्पवृक्षसदृशोयत्नादपि विभूषितः। श्मशानचैत्यद्रुमवद्भूषितोऽपि भयंकरः
जरी तो मन लावून सजला असला तरी तो कल्पवृक्षासारखा दिसत नव्हता; उलट, तो स्मशानातील झाडांसारखा भीतीदायक वाटत होता.
स तस्यास्तनुमध्यायाः समीपे रजनीचरः। ददृशे रोहिणीमेत्य शनैश्चर इव ग्रैहः
रात्री हिंडणारा तो रावण, तिच्या सडपातळ कंबरेजवळ गेला आणि जणू शनिग्रह रोहिणीच्या जवळ येतो तसा दिसू लागला.
स तामामन्त्र्य सुश्रोणीं पुष्पकेतुशराहतः। इदमित्यब्रवीद्वाक्यं त्रस्तां रौहीमिवाबलाम्
कामबाणांनी विद्ध झालेला रावण त्या सुंदर कंबरेच्या स्त्रीला हाक मारून, घाबरलेल्या आणि कोवळ्या हरणीसारख्या तिला असे म्हणाला.
सीते पर्याप्तमेतावत्कृतोभर्तुरनुग्रहः। प्रसादं कुरु तन्वङ्गि क्रियतां परिकर्म ते
सीते, इतके पुरे झाले तुझ्या पतीसाठी केलेला उपकार; आता कृपा कर, सडपातळ अंगाच्या तू स्वतःला सजव.
भजस्वमां वरारोहे महार्हाभरणाम्बरा। भवमे सर्वनारीणामुत्तमा वरवर्णिनी
सुंदर अंगाच्या तू, मौल्यवान दागिने आणि वस्त्रे घालून माझ्यासोबत सुख उपभोग; सर्व स्त्रियांमध्ये तूच माझी सर्वश्रेष्ठ हो.
सन्ति मे देवक्न्याश्च गन्धर्वाणआं च योषितः। सन्ति दानवन्याश् दैत्यानां चापि योषितः। `तासामद्यविशालाक्षि सर्वासां मे भवोत्तमा
माझ्याकडे देवकन्या, गंधर्व स्त्रिया, दानव आणि दैत्य कन्याही आहेत; पण आज, विशाल डोळ्यांची तू, त्या सर्वांमध्ये माझ्यासाठी श्रेष्ठ हो.
चतुर्दश पिशाचीनां कोट्यो मे वचने स्थिताः। द्विस्तावत्पुरुषादानां रक्षसां भीमकर्मणाम्
माझ्या आज्ञेत चौदाशे कोटी पिशाचिनी आहेत; आणि त्याहून दुप्पट भयंकर कर्म करणारे नरभक्षक राक्षस आहेत.
ततो मे त्रिगुणा यक्षा ये मद्वचनकारिणः। केचिदेव धनाध्यक्षं भ्रातरं मे समाश्रिताः
माझ्या आज्ञेवर चालणारे यक्ष याहून तिप्पट आहेत; त्यातील काहींनी माझा भाऊ धनाध्यक्ष याच्याकडे आश्रय घेतला आहे.
गन्दर्वाप्सरसो भद्रे मामापानगतं सदा। उपतिष्ठन्ति वामोरु यथैव भ्रातरं मम
मृदू अंगाच्या तू, गंधर्व आणि अप्सरा नेहमी माझ्या सेवेत असतात, सुंदर उरू असलेल्या तू, जसे ते माझ्या भावाच्या सेवेत असतात.
पुत्रोऽहमपि विप्रर्षेः साक्षाद्विश्रवसो मुनेः। पञ्चमो लोकपालानामिति मे प्रथितं यशः
मी ऋषी विश्रवास यांचा पुत्र आहे, हे ऋषी; आणि माझे यश जगातल्या पाचव्या लोकपालाप्रमाणे प्रसिद्ध आहे.
दिव्यानि भक्ष्यभोज्यानि पानानि विविधानि च। यथैव त्रिदशेशस्यतथैव मम भामिनि
दिव्य खाण्याचे पदार्थ, स्वादिष्ट जेवण आणि विविध पेये, हे सुंदर स्त्री, जसे त्रिदशाधिपतीकडे आहेत तसेच माझ्याकडेही आहेत.
क्षीयतां दुष्कृतं कर्म वनवासकृतं तव। भार्या मे भवसुश्रोणि यथा मण्डोदरीतथा
तुझ्या वनवासात केलेल्या वाईट कर्मांचं फळ कमी होवो; सुंदर कंबरेच्या स्त्री, तू माझी पत्नी हो, जशी मंदोदरी माझ्या सोबत आहे.
इत्युक्ता तेन वैदेही परिवृत्य सुभानना। तृणमनतरतः कृत्वातमुवाच निशाचरम्
त्याने असं म्हटल्यावर, सुंदर चेहऱ्याची वैदेही वळली, दोघांच्या मध्ये एक गवताचं पातं ठेवून, त्या निशाचराला बोलली.
अशिवेनातिवामोरूरजस्रं नेत्रवारिणा। स्तनावपतितौ बाला संहतावभिवर्षती
तिच्या सुंदर मांड्या थरथरत होत्या, डोळ्यातून अश्रू सतत वाहत होते, आणि ती तरुणी, छाती घट्ट धरून, रडत बोलू लागली.
व्यवस्थाप्यकथंचित्सा विषादादतिमोहिता'। उवाच वाक्यं तं क्षुद्रं वैदेही पतिदेवता
ती मोठ्या दुःखात आणि गोंधळात असताना, कसाबसा स्वतःला सावरून, पतीला देव मानणारी वैदेही त्या नीचाला म्हणाली.