कस्मिन्नामः कुले जातः किंवीर्यः किंपराक्रमः। रावणः कस्य पुत्रो वा किं वैरं तस् तेन ह
रावण कोणत्या कुळात जन्मला, त्याची शूरता आणि पराक्रम काय, तो कोणाचा पुत्र आहे आणि त्याचे वैर कशामुळे होते?
एतन्मे भगवन्सर्वं सम्यगाख्यातुमर्हसि। `त्वया प्रत्यक्षोदृष्टं यथासर्वमशेषतः।' श्रोतुमिच्छामि चरितं रामस्याक्लिष्टकर्मणः
हे भगवंत, हे सर्व तू मला नीट सांगावे, कारण तू सर्व काही प्रत्यक्ष पाहिले आहेस; मी रामाच्या निष्कलंक कृत्यांची कथा ऐकू इच्छितो.
अजोनामाभवद्राजा महानिक्ष्वाकुवंशजः। तस् पुत्रो दशरथःशश्वत्स्वाध्यायवाञ्छुचिः
अज नावाचा राजा, महान इक्ष्वाकू वंशात जन्मलेला होता; त्याचा पुत्र दशरथ, नेहमी वेदाध्ययन करणारा आणि शुद्ध आचरणाचा होता.
अभवंस्तस्य चत्वारः पुत्रा धर्मार्थकोविदाः। रामलक्ष्मणशत्रुघ्ना भरतश्च महाबलः
त्याला चार पुत्र होते, जे धर्म आणि अर्थ जाणणारे होते – राम, लक्ष्मण, शत्रुघ्न आणि बलवान भरत.
रामस्य माता कौसल्या कैकेयी भरतस्य तु। सुतौ लक्ष्मणशत्रुघ्नौ सुमित्रायाः परंतपौ
रामाची आई कौसल्या, भरताची आई कैकेयी आणि लक्ष्मण-शत्रुघ्न हे सुमित्रेचे दोन शत्रूंचा नाश करणारे पुत्र होते.
विदेहराजो जनकः सीता तस्यात्मजा विमो। यां चकार स्वयं त्वष्टा रामस्य महिषीं प्रियाम्
विदेहाचा राजा जनक याची सीता नावाची कन्या होती, जिला स्वयं तक्षकाने रामाची प्रिय पत्नी केले.
एतद्रामस्य ते जन्म सीतायाश्च प्रकीर्तितम्। रावणस्यापि ते जन्म व्याख्यास्यामि रजनेश्वर
राम आणि सीतेचा जन्म मी तुला सांगितला; आता, हे रजनीनाथा, मी तुला रावणाचा जन्म सांगतो.
पितामहो रावणस्य साक्षाद्देवः प्रजापतिः। स्वयंभूः सर्वलोकानां प्रभुः स्रष्टा महातपाः
रावणाचा आजोबा प्रत्यक्ष देव प्रजापती, स्वयंभू, सर्व लोकांचा स्वामी आणि सृष्टीकर्ता, महान तपस्वी होता.
पुलस्त्यो नाम तस्यासीन्मानसो दयितः सुतः। तस्य वैश्रवणो नाम गवि पुत्रोऽभवत्प्रभुः
त्यांना पुलस्त्य नावाचा, मनातून उत्पन्न झालेला प्रिय पुत्र होता; त्याला गायीपासून वैश्रवण नावाचा एक पुत्र झाला, जो प्रभू होता.
पितरं स समुत्सृज्य पितामहमुपस्थितः। तस्य कोपात्पिता राजन्ससर्जात्मानमात्मना
त्याने वडिलांना सोडून आजोबांकडे गेला; तेव्हा वडिलांनी रागाने स्वतःपासून दुसरा स्वतः निर्माण केला.
स जज्ञे विश्रवा नाम तस्यात्मार्धेन वै द्विजः। प्रतीकाराय सक्रोधस्ततो वैश्रवणस्य वै
त्याच्या अर्ध्या देहातून, प्रतिकारासाठी, रागाने भरलेला विश्रवा नावाचा ऋषी जन्माला आला.
पितामहस्तुप्रीतात्मा ददौ वैश्रवणस् ह। अमरत्वं धनेशत्वं लोकपालत्वमेव च
आजोबा प्रसन्न होऊन, वैश्रवणाला अमरत्व, धनाचा स्वामीपद आणि लोकपालपद दिले.
ईशानन तथा सख्यं पुत्रं च नलकूवरम्। राजधानीनिवेसं च लङ्कांरक्षोगणान्विताम्
त्याने त्याला शंकराशी मैत्री, नलकुवर नावाचा पुत्र आणि राक्षसांनी भरलेली लंका ही राजधानी दिली.
विमानं पुष्पकं नाम कामगं च ददौ प्रभुः। यक्षाणामाधिपत्यंच राजराजत्वमेव च
त्याने त्याला पुष्पक नावाचे इच्छेनुसार जाणारे विमान, यक्षांचे अधिपत्य आणि राजांचा राजा होण्याचा मान दिला.
पुलस्त्यस् तु यः क्रोधादर्धदेहोऽभवन्मुनिः। विश्रवानाम सक्रोधं पितरं राक्षसेश्वरः
पुलस्त्य, जो रागाने अर्धा देहाचा झाला, तो ऋषी होता; विश्रवा, रागाने भरलेला, हा राक्षसांचा स्वामीचा वडील होता.
बुबुधे तं तु सक्रोधं पितरं राक्षसेश्वरः। कुबेरस्तत्प्रसादार्थं यतते स्म सदा नृप
कुबेराने समजले की त्याचे वडील विश्रवा रागावले आहेत, म्हणून तो नेहमी त्यांची कृपा मिळवण्यासाठी प्रयत्न करत असे.
स राजराजो लङ्कायां न्यवसन्नरवाहनः। राक्षसीः प्रददौ तिस्रः पितुर्वै परिचारिकाः
लंकेंत राहणारा तो राजांचा राजा रावण, त्याने आपल्या वडिलांच्या सेवेत असलेल्या तीन राक्षसी स्त्रिया त्याला दिल्या.
ताः सदा तं महात्मानं संतोषयितुमुद्यताः। ऋषिं भरतशार्दूल नृत्यगीतविशारदाः
त्या स्त्रिया नेहमी त्या महात्म्य ऋषीला आनंदी ठेवण्यासाठी तयार असायच्या. त्या नृत्य आणि गाण्यात कुशल होत्या.
पुष्पोत्कटा च राका च मालिनी च विशांपते। अन्योन्यस्पर्धयाराजञ्श्रेयस्कामाः सुमध्यमाः
पुष्पोत्कटा, राका आणि मालिनी — या तिघी सुंदर कंबर असलेल्या स्त्रिया — एकमेकींशी श्रेष्ठत्वासाठी स्पर्धा करत असत.
स तासां भगवांस्तुष्टो महात्मा प्रददौ वरान्। लोकपालोपमान्पुत्रानकैकस्या यथेप्सितान्
त्या तिघींच्या सेवेमुळे संतुष्ट होऊन, त्या महात्म्य ऋषीने त्यांना वर दिले — प्रत्येकाला तिच्या इच्छेनुसार, जगाच्या रक्षणकर्त्यांसारखे पुत्र मिळावेत.
पुष्पोत्कटायां जज्ञाते द्वौ पुत्रौ राक्षसेश्वरौ। कुम्भकर्णदशग्रीवौ बलेनाप्रतिमौ भुवि
पुष्पोत्कटेला दोन पुत्र झाले — राक्षसांचा राजा कुंभकर्ण आणि दशग्रीव, जे पृथ्वीवर बळाने बरोबरीचे कोणीच नव्हते.
मालिन जनयामास पुत्रमेकं विभीषणम्। राकार्या मिथुनं जज्ञे खरः शूर्पणखा तथा
मालिनीला एकच पुत्र झाला — विभीषण. राकेला एक जोडी झाली — खर आणि शूर्पणखा.
विभीषणस्तु रूपेण सर्वेभ्योऽभ्यधिकोऽभवत्। स बभूव महाभागो धर्मगोप्ता क्रियारतिः
विभीषण रूपाने सर्वांपेक्षा उजवा होता. तो फार भाग्यवान, धर्माचे रक्षण करणारा आणि कर्मकांडात रमणारा झाला.
दशग्रीवस्तु सर्वेषां श्रेष्ठो राक्षसपुङ्गवः। महोत्साहो महावीर्यो महासत्वपराक्रमः
दशग्रीव मात्र सर्वांत श्रेष्ठ, राक्षसांचा प्रमुख, मोठ्या उत्साहाचा, प्रचंड पराक्रमाचा आणि महान सामर्थ्याचा होता.
कुम्भकर्णओ बलेनासीत्सर्वेभ्योऽभ्यधिको युधि। मायावी रणशौण्डश्चरौद्रश्च रजनीचरः
कुंभकर्ण युद्धात बळाने सर्वांपेक्षा पुढे होता. तो मायावी, युद्धात कुशल, रौद्र आणि रात्री हिंडणारा होता.
खरो धनुषि विक्रान्तो ब्रह्मद्विट् पिशिताशनः। सिद्धविघ्नकरी चापि रौद्री शूर्पणखा तदा
खर धनुष्यबाणात पराक्रमी, ब्राह्मणद्वेष्टा आणि मांसाहारी होता. शूर्पणखा रौद्र स्वभावाची आणि सिद्धांना अडथळा आणणारी होती.
सर्वे वेदविदः शूराः सर्वेसुचरितव्रताः। ऊषुः पित्रा सह रता गन्धमादनपर्वते
हे सर्वजण वेदज्ञ, शूर आणि उत्तम व्रतांचे पालन करणारे होते. ते आपल्या वडिलांसोबत गंधमादन पर्वतावर आनंदाने राहायचे.
ततो वैश्रवणं तत्र ददृशुर्नरवाहनम्। पित्रा सार्धं समासीनमृद्ध्या परमया युतम्
तेथे त्यांनी आपल्या वडिलांसोबत उत्तम वैभवाने युक्त असलेला, दिव्य वाहनावर बसलेला वैश्रवण पाहिला.
जातामर्षास्ततस्ते तु तपसे धृतनिश्चयाः। ब्रह्माणं तोषयामासुर्घोरेण तपसा तदा
त्यांना हे पाहून मनात जळफळाट झाला आणि त्यांनी कठोर तप करण्याचा निश्चय केला. मग त्यांनी ब्रह्मदेवाला प्रसन्न करण्यासाठी घोर तप सुरू केले.
अतिष्ठदेकपादेन सहस्रं परिवत्सरान्। वायुभक्षो दशग्रीवः पञ्चाग्निः सुसमाहितः
दशग्रीव हजार वर्षे एक पायावर उभा राहिला, फक्त वायूचे सेवन करून, आणि पाच अग्नीत स्थिरचित्ताने तप केला.