निशीथेऽभ्येत्य चाकस्मादस्मान्स च्छलयिष्यति। कथं च निस्तरेमास्मात्कृच्छ्राद्दैवोपसादितात्
मध्यरात्री तो अचानक येईल आणि आपल्याला फसवेल; या दैवाने आलेल्या संकटातून आपण कसे सुटावे?
इति चिन्तापरान्दृष्ट्वा निःश्वसन्तो मुहुर्मुहुः। उवाच वचनं श्रीमान्कृष्णः प्रत्यक्षतां गतः
त्यांना अशी चिंता करत, पुन्हा पुन्हा श्वास घेताना पाहून, तेजस्वी कृष्ण, समोर उभा राहून, म्हणाला.
भवतामापदं ज्ञात्वा ऋषेः परमकोपनात्। द्रौपद्या चिन्तितः पार्था अहं सत्वरमागतः
त्या ऋषीच्या तीव्र रागामुळे आणि द्रौपदीच्या काळजीमुळे, हे पार्थांनो, तुमच्या संकटाची जाणीव होऊन मी लगेच आलो आहे.
न भयं विद्यतेतस्मादृषेर्दुर्वाससोऽल्पकम्। तेजसा भवतां भीतः पूर्वमेव पलायितः
त्या दुर्वास ऋषीपासून तुम्हाला काहीही भीती नाही; तुमच्या तेजामुळे घाबरून तो आधीच पळून गेला आहे.
धर्मनित्यास्तु ये केचिन्न ते सीदन्ति कर्हिचित्। आपृच्छे वो गमिष्यामि नियतं भद्रमस्तु वः
धर्मावर नेहमीच ठाम राहणारे लोक कधीच संकटात पडत नाहीत. मी आता तुमची परवानगी घेऊन निघतो. तुमच्यावर नेहमीच मंगल घडो.
श्रुत्वेरितं केशवस्य बभूवुः स्वस्थामानसाः। द्रौपद्या सहिताः पार्थास्तमूचुर्विगतज्वराः
केशवाने सांगितलेले ऐकल्यावर, द्रौपदीसह पांडवांचे मन शांत झाले आणि ते सर्व चिंता दूर करून त्याला म्हणाले.
त्वया नाथेन गोविन्द दुस्तरामापदं विभो। तीर्णाः प्लवमिवासाद्य मज्जमाना महार्णवे
गोविंदा, तुझ्या संरक्षणामुळे आम्ही या कठीण संकटातून सुखरूप बाहेर पडलो, जणू काही मोठ्या समुद्रात बुडणाऱ्याला तराफा मिळावा तसे.
स्वस्ति साधय भद्रं ते इत्याज्ञातो ययौ पुरीम्
'शुभेच्छा असो, तुझ्यावर मंगल घडो' असे सांगून परवानगी घेत त्याने नगराकडे प्रस्थान केले.
पाण्डवाश्च महाभाग द्रौपद्या सहिताः प्रभो। ऊषुः प्रहृष्टमनसो विहरन्तो वनाद्वनम्। इति तेऽभिहितं राजन्यत्पृष्टोऽहमिह त्वया
महाभाग पांडव आणि द्रौपदी आनंदाने वनातून वनात फिरत राहिले. राजन, तू विचारलेले सर्व मी तुला सांगितले आहे.
एवंविधान्यलीकानि धार्तराष्ट्रैर्दुरात्मभिः। पाण्डवेषु वनस्थेषु प्रयुक्तानि वृथाऽभवन्
दुःस्वभावी धृतराष्ट्रपुत्रांनी पांडवांवर वनात असताना केलेल्या सर्व कपटयोजना व्यर्थ ठरल्या.
तस्मिन्बहुमृगेऽरण्ये अटमाना महारथाः। काम्यके भरतश्रेष्ठा विजह्वुस्ते यथामराः
त्या अनेक जनावरांनी भरलेल्या अरण्यात, भरतवंशातील हे महाबली काम्यक वनात अमरांसारखे विहरत होते.
प्रेक्षमाणा बहुविधान्वनोद्देशान्समन्ततः। यथर्तुकालरम्याश्चवनराजीः सुषुष्पिताः
ते सर्वत्र वेगवेगळ्या वनप्रदेशांकडे पाहत होते आणि ऋतूनुसार फुललेल्या सुंदर वनरांगा पाहून आनंदत होते.
पाण्डवा मृगयाशीलाश्चरन्तस्तन्महद्वनम्। विजह्नरिन्द्रप्रिमाः कंचित्कालमरिंदमाः
पांडवांना शिकार करण्याची आवड असल्याने, त्यांनी त्या मोठ्या वनात काही काळ राजांमध्ये इंद्रासारखे आनंदाने विहार केला.
ततस्ते यौगपद्येन ययुः सर्वे चतुर्दिशम्। मृगयां पुरुषव्याघ्रा ब्राह्मणार्थे परतपाः
नंतर हे पुरुषसिंह सर्वजण एकत्रितपणे चारही दिशांना ब्राह्मणांच्या गरजेसाठी शिकार करण्यास गेले.
द्रौपदीमाश्रमे न्यस् तृणबिन्दोरनुज्ञया। महर्षेर्दीप्ततपसो घौम्यस्य च पुरोधसः
त्यांनी द्रौपदीला आश्रमात ठेवले, ऋषी तृणबिंदू आणि घौम्य या पुरोहिताच्या परवानगीने.
तस्तु राजा सिंधूनां वार्धक्षत्रिर्महायशाः। विवाहकामः साल्वेयान्प्रयातः सोऽभवत्तदा
त्याच वेळी, सिंधूंचा प्रसिद्ध राजा वार्धक्षत्री, विवाहाची इच्छा धरून सालव्य देशाकडे निघाला.
महता परिबर्हेण राजयोग्येन संवृतः। राजभिर्बहुभिः सार्धमुपायात्काम्यकं च सः
राजस शोभा असलेल्या मोठ्या लवाजम्यासह आणि अनेक राजांसह तो काम्यक वनात पोहोचला.
तत्रापश्यत्प्रियां भार्यां पाण्डवानां यशस्विनीम्। तिष्ठन्तीमाश्रमद्वारि द्रौपदीं निर्जने वने
तेथे त्याने पांडवांची कीर्तीशाली पत्नी द्रौपदीला, एकटीच निर्जन वनात आश्रमाच्या दारात उभी असलेली पाहिली.
विभ्राजमानां वपुषा बिभ्रतीं रूपमुत्तमम्। भ्राजयन्तीं वनोद्देशं नीलाभ्रमिव विद्युतम्
ती आपल्या तेजस्वी रूपाने तिथे उजळून निघाली होती, जणू काळ्या मेघात वीज चमकावी तसे.
अप्सरा देवकन्या वा माया वा देवनिर्मिता। इतिकृत्वाञ्जलिं सर्वे ददृशृस्तामनिन्दिताम्
'ही अप्सरा आहे का, देवकन्या आहे का, की देवांनी निर्माण केलेली माया आहे?' असे वाटून सर्वांनी हात जोडून त्या निष्कलंक स्त्रीकडे पाहिले.
तः स राजा सिन्धूनां वार्धक्षत्रिर्जयद्रथः। विस्मितस्त्वनवद्याङ्गीं दृष्ट्वा तां दुष्टमानसः
तेव्हा सिंधूंचा राजा वार्धक्षत्री जयद्रथ, तिचे निर्दोष रूप पाहून आश्चर्यचकित झाला आणि त्याच्या मनात वाईट विचार आले.
स कोटिकाश्यं राजानमब्रवीत्काममोहितः। कस्य त्वेषाऽनवद्याङ्गी यदिवाऽपिन मानुषी
कामवासनेने अंध झालेला तो कोटिकाश्य राजाला म्हणाला, 'ही निर्दोष अंगाची स्त्री कोणाची आहे? की ही माणूसच नाही?'
विवाहार्थो न मे कश्चिदिमां दृष्ट्वाऽतिमुन्दरीम्। एतामेवाहमादाय गमिष्यामि स्वमालयम्
ही इतकी सुंदर स्त्री पाहूनही कुणीही माझ्याशी लग्नासाठी आलेलं नाही; म्हणून मी हिला घेऊनच माझ्या घरी परत जाणार आहे.
गच्छ जानीहि सौम्येमां कस्य वाऽत्र कुतोपि वा। किमर्थमागता सुभ्रूरिदं कष्टकितं वनम्
तू जा, गोड बोलणाऱ्या, आणि शोधून काढ की ही कोण आहे, कुठून आली आहे, आणि या काटेरी, कठीण वनात ही सुंदर भुवई असलेली स्त्री कशासाठी आली आहे.
अपि नाम वरारोहा मामेषा लोकसुन्दरी। भजेदद्यायतापाङ्गी सुदती तनुमध्यमा
कदाचित आज ही सुंदर नितंब असलेली, जगातली सगळ्यात सुंदर, टपोऱ्या डोळ्यांनी पाहणारी, सुंदर दातांची आणि सडपातळ बांध्याची स्त्री मला निवडेल.
अप्यहं कृतकामः स्यामिमां प्राप्य वरस्रियम्। गच्छजानीहि कोन्वस्या नाथ इत्येव कोटिक
कदाचित ही उत्तम स्त्री मला मिळाली, तर माझी इच्छा पूर्ण होईल; कोटिक, जा आणि शोधून ये की हिचा रक्षण करणारा कोण आहे.
स कोटिकाश्यस्तच्छ्रुत्वा रथात्प्रस्कन्द्य कुण्डली। उपेत्यपप्रच्छ तदा क्रोष्टा व्याघ्रवधूमिव
तेव्हा कोटिकाश्याने हे ऐकून, रथातून उडी मारली, कानातले कुंडल चमकत होते, आणि तो वाघिणीकडे जाणाऱ्या कोलासारखा तिच्याजवळ गेला आणि विचारणा केली.
का त्वं कदम्बस्य विनम्य शाखां किमाश्रमे तिष्ठसि शोभमाना। देदीप्यमानाऽग्निशिखेव नक्तं व्याधूयमाना पवनेन सूभ्रूः
तू कोण आहेस, कदंबाच्या फांदीला वाकवत, या आश्रमात उभी राहून, रात्रीच्या वेळी जणू अग्नीच्या ज्वाळेसारखी चमकत, वाऱ्याने तुझ्या सुंदर भुवया हलताना?
अतीव रूपेण समन्विता त्वं न चाप्यरण्येषु बिभेषि किंनु। देवी नु यक्षी यदिदानवी वा वराप्सरा दैत्यवराङ्गना वा
तुझ्यात असामान्य सौंदर्य आहे, आणि तरीही तुला या जंगलात भीती वाटत नाही; तू देवी आहेस का, यक्षी, दानवी, अप्सरा की दैत्यांची कुणी श्रेष्ठ स्त्री?
वपुष्मती वोरगराजकन्या वनेचरी वा क्षणदाचरस्त्री। त्वं देवराज्ञो वरुणस्य पत्नी यमस्य सोमस्य धनेश्वरस्य
तू तेजस्वी नागराजाची कन्या आहेस का, जंगलात राहणारी स्त्री, की रात्री हिंडणारी एखादी? की तू इंद्र, वरुण, यम, सोम किंवा कुबेर यांची पत्नी आहेस?