दुर्वाससमभिप्रेक्ष्यते सर्वे मुनयोऽब्रुवन्। राज्ञा हिकारयित्वाऽन्नं वयं स्नातुं समागताः
दुर्वासांकडे पाहून सर्व मुनी म्हणाले, "राजाने अन्नासाठी बोलावले म्हणून आम्ही येथे स्नान करायला आलो आहोत."
आकण्ठतृप्ता विप्रर्षे किंस्विद्भुञ्जामहे वयम्। वृथा पाकः कृतोस्माभिस्तत्र किं करवामहे
हे श्रेष्ठ मुनी, आम्ही पूर्णपणे तृप्त आहोत; आता काय खाऊ? आपण केलेले स्वयंपाक वाया गेला, आता इथे काय करावे?
वृथा पाकेन राजर्षेरपराधः कृतो महान्। माऽस्मानधाक्षुर्दृष्ट्वैव पाण्डवाः क्रूरचक्षुषा
वाया गेलेल्या स्वयंपाकामुळे आपण राजर्षींचा मोठा अपराध केला आहे; पांडवांनी आपल्याला कठोर नजरेने पाहून दोष देऊ नये.
स्मृत्वाऽनुभावं राजर्षेरम्बरीषस्य धीमतः। बिभेमि सुतरां विप्रा हरिपादाश्रयाज्जनात्
धीरगंभीर राजर्षी अंबरिष यांच्या सामर्थ्याची आठवण झाली की, मी फार घाबरतो, हे ब्राह्मणहो, हरिपादांचा आश्रय घेणाऱ्यांपासून.
पाण्डवाश्च महात्मानः सर्वे धर्मपरायणाः। शूराश्चकृतविद्याश्च व्रतिनस्तपसि स्थिताः
आणि पांडव हे सर्व महात्मा, धर्माला वाहिलेले, शूर, विद्या-कुशल, व्रती आणि तपश्चर्येत स्थिर आहेत.
सदाचाररता नित्यं वासुदेवपरायणाः। क्रुद्धास्ते निर्दहेयुर्वै तूलराशिमिवानलः। तत एतानपृष्ट्वैव शिष्याः शीघ्रं पलायत
ते नेहमी चांगल्या आचारात रमणारे, वासुदेवाला समर्पित; रागावले तर अग्नी जसा कापसाच्या ढिगाला जाळतो तशी ते जाळू शकतात. म्हणून, त्यांना न विचारता, शिष्य पटकन पळून गेले.
इत्युक्तास्ते द्विजाः सर्वे मुनिना गुरुणा तदा। पाण्डवेभ्यो भृशं भीता दुद्रुवुस्ते दिशो दश
गुरूने असे सांगितल्यावर, त्या वेळी सर्व ब्राह्मण पांडवांपासून फार घाबरून, दहा दिशांना पळाले.
भीमसेनो देवनद्यामपश्यन्मुनिसत्तमान्। तीर्थे ष्वितस्ततस्तस्या विचचार गवेषयन्
भीमसेनाने देवतांच्या नदीवर त्या श्रेष्ठ मुनींना पाहिले नाही; तो त्या तीरावर इकडे तिकडे शोधत भटकत राहिला.
तत्रस्थेभ्यस्तापसेभ्यः श्रुत्वा ताश्चैव विद्रुतान्। युधिष्ठिरमथाभ्येत्य तं वृत्तान्तं न्यवेदयत्
तेथे तपस्व्यांकडून त्यांना पळून गेल्याचे ऐकून, तो युधिष्ठिराजवळ गेला आणि सर्व घडलेले सांगितले.
ततस्ते पाण्डवाः सर्वे प्र्यागमनकाङ्क्षिणः। प्रतीक्षनतः कियत्कालं जितात्मानोऽवतस्थिरे
मग सर्व पांडव, पाहुण्यांच्या येण्याची इच्छा धरून, काही काळ संयमाने आणि एकाग्रतेने थांबले.
निशीथेऽभ्येत्य चाकस्मादस्मान्स च्छलयिष्यति। कथं च निस्तरेमास्मात्कृच्छ्राद्दैवोपसादितात्
मध्यरात्री तो अचानक येईल आणि आपल्याला फसवेल; या दैवाने आलेल्या संकटातून आपण कसे सुटावे?
इति चिन्तापरान्दृष्ट्वा निःश्वसन्तो मुहुर्मुहुः। उवाच वचनं श्रीमान्कृष्णः प्रत्यक्षतां गतः
त्यांना अशी चिंता करत, पुन्हा पुन्हा श्वास घेताना पाहून, तेजस्वी कृष्ण, समोर उभा राहून, म्हणाला.
भवतामापदं ज्ञात्वा ऋषेः परमकोपनात्। द्रौपद्या चिन्तितः पार्था अहं सत्वरमागतः
त्या ऋषीच्या तीव्र रागामुळे आणि द्रौपदीच्या काळजीमुळे, हे पार्थांनो, तुमच्या संकटाची जाणीव होऊन मी लगेच आलो आहे.
न भयं विद्यतेतस्मादृषेर्दुर्वाससोऽल्पकम्। तेजसा भवतां भीतः पूर्वमेव पलायितः
त्या दुर्वास ऋषीपासून तुम्हाला काहीही भीती नाही; तुमच्या तेजामुळे घाबरून तो आधीच पळून गेला आहे.
धर्मनित्यास्तु ये केचिन्न ते सीदन्ति कर्हिचित्। आपृच्छे वो गमिष्यामि नियतं भद्रमस्तु वः
धर्मावर नेहमीच ठाम राहणारे लोक कधीच संकटात पडत नाहीत. मी आता तुमची परवानगी घेऊन निघतो. तुमच्यावर नेहमीच मंगल घडो.
श्रुत्वेरितं केशवस्य बभूवुः स्वस्थामानसाः। द्रौपद्या सहिताः पार्थास्तमूचुर्विगतज्वराः
केशवाने सांगितलेले ऐकल्यावर, द्रौपदीसह पांडवांचे मन शांत झाले आणि ते सर्व चिंता दूर करून त्याला म्हणाले.
त्वया नाथेन गोविन्द दुस्तरामापदं विभो। तीर्णाः प्लवमिवासाद्य मज्जमाना महार्णवे
गोविंदा, तुझ्या संरक्षणामुळे आम्ही या कठीण संकटातून सुखरूप बाहेर पडलो, जणू काही मोठ्या समुद्रात बुडणाऱ्याला तराफा मिळावा तसे.
स्वस्ति साधय भद्रं ते इत्याज्ञातो ययौ पुरीम्
'शुभेच्छा असो, तुझ्यावर मंगल घडो' असे सांगून परवानगी घेत त्याने नगराकडे प्रस्थान केले.
पाण्डवाश्च महाभाग द्रौपद्या सहिताः प्रभो। ऊषुः प्रहृष्टमनसो विहरन्तो वनाद्वनम्। इति तेऽभिहितं राजन्यत्पृष्टोऽहमिह त्वया
महाभाग पांडव आणि द्रौपदी आनंदाने वनातून वनात फिरत राहिले. राजन, तू विचारलेले सर्व मी तुला सांगितले आहे.
एवंविधान्यलीकानि धार्तराष्ट्रैर्दुरात्मभिः। पाण्डवेषु वनस्थेषु प्रयुक्तानि वृथाऽभवन्
दुःस्वभावी धृतराष्ट्रपुत्रांनी पांडवांवर वनात असताना केलेल्या सर्व कपटयोजना व्यर्थ ठरल्या.
तस्मिन्बहुमृगेऽरण्ये अटमाना महारथाः। काम्यके भरतश्रेष्ठा विजह्वुस्ते यथामराः
त्या अनेक जनावरांनी भरलेल्या अरण्यात, भरतवंशातील हे महाबली काम्यक वनात अमरांसारखे विहरत होते.
प्रेक्षमाणा बहुविधान्वनोद्देशान्समन्ततः। यथर्तुकालरम्याश्चवनराजीः सुषुष्पिताः
ते सर्वत्र वेगवेगळ्या वनप्रदेशांकडे पाहत होते आणि ऋतूनुसार फुललेल्या सुंदर वनरांगा पाहून आनंदत होते.
पाण्डवा मृगयाशीलाश्चरन्तस्तन्महद्वनम्। विजह्नरिन्द्रप्रिमाः कंचित्कालमरिंदमाः
पांडवांना शिकार करण्याची आवड असल्याने, त्यांनी त्या मोठ्या वनात काही काळ राजांमध्ये इंद्रासारखे आनंदाने विहार केला.
ततस्ते यौगपद्येन ययुः सर्वे चतुर्दिशम्। मृगयां पुरुषव्याघ्रा ब्राह्मणार्थे परतपाः
नंतर हे पुरुषसिंह सर्वजण एकत्रितपणे चारही दिशांना ब्राह्मणांच्या गरजेसाठी शिकार करण्यास गेले.
द्रौपदीमाश्रमे न्यस् तृणबिन्दोरनुज्ञया। महर्षेर्दीप्ततपसो घौम्यस्य च पुरोधसः
त्यांनी द्रौपदीला आश्रमात ठेवले, ऋषी तृणबिंदू आणि घौम्य या पुरोहिताच्या परवानगीने.
तस्तु राजा सिंधूनां वार्धक्षत्रिर्महायशाः। विवाहकामः साल्वेयान्प्रयातः सोऽभवत्तदा
त्याच वेळी, सिंधूंचा प्रसिद्ध राजा वार्धक्षत्री, विवाहाची इच्छा धरून सालव्य देशाकडे निघाला.
महता परिबर्हेण राजयोग्येन संवृतः। राजभिर्बहुभिः सार्धमुपायात्काम्यकं च सः
राजस शोभा असलेल्या मोठ्या लवाजम्यासह आणि अनेक राजांसह तो काम्यक वनात पोहोचला.
तत्रापश्यत्प्रियां भार्यां पाण्डवानां यशस्विनीम्। तिष्ठन्तीमाश्रमद्वारि द्रौपदीं निर्जने वने
तेथे त्याने पांडवांची कीर्तीशाली पत्नी द्रौपदीला, एकटीच निर्जन वनात आश्रमाच्या दारात उभी असलेली पाहिली.
विभ्राजमानां वपुषा बिभ्रतीं रूपमुत्तमम्। भ्राजयन्तीं वनोद्देशं नीलाभ्रमिव विद्युतम्
ती आपल्या तेजस्वी रूपाने तिथे उजळून निघाली होती, जणू काळ्या मेघात वीज चमकावी तसे.
अप्सरा देवकन्या वा माया वा देवनिर्मिता। इतिकृत्वाञ्जलिं सर्वे ददृशृस्तामनिन्दिताम्
'ही अप्सरा आहे का, देवकन्या आहे का, की देवांनी निर्माण केलेली माया आहे?' असे वाटून सर्वांनी हात जोडून त्या निष्कलंक स्त्रीकडे पाहिले.