के गुणास्तत्रवसतां किं तपः कश्च निश्चयः। स्वर्गे तत्रसुखं किं च दोषो वा देवदूतक
"तेथे राहणाऱ्यांचे कोणते गुण आहेत? त्यांचे तप काय आहे, आणि त्यांचा निश्चय कसा असतो? स्वर्गातील सुख कसे आहे, आणि तेथे काही दोष आहे का, हे मला सांग."
सतां साप्तपदं मित्रमाहुः सन्तः कुलोचिताः। मित्रतां च पुरस्कृत्य पृच्छामि त्वामहं विभो
"सज्जन लोक म्हणतात की, सात पावले एकत्र चालल्याने मैत्री होते, आणि सज्जन आपापल्या घराण्याला शोभेल असे वागतात. आपली मैत्री लक्षात घेऊन मी तुला विचारतो आहे, हे प्रभो."
यदत्र तथ्यं पथ्यं च तद्ब्रवीह्यविचारयन्। श्रुत्वा तथा करिष्यामि व्यवसायं गिरा तव
"इथे जे खरे आणि हितकारक आहे ते तू कोणतीही भीती न बाळगता सांग. तुझे शब्द ऐकून मी ठामपणे तसेच वागेन."
महर्षेऽकार्यबुद्धिस्त्वं यः स्वर्गसुखमुत्तमम्। संप्राप्तं प्रतिपत्तव्यं विमृशस्यबुधो यथा
"महर्षे, तुझे मन योग्य कर्तव्याकडे नाही. स्वर्गाचे उत्तम सुख मिळाल्यावर, जसे ज्ञानी लोक विचारपूर्वक स्वीकारतात तसेच तुला स्वीकारावे लागेल."
उपरिष्टादयं लोको योऽयं स्वरिति संज्ञितः। ऊर्ध्वगः सत्पथः शश्वद्देवयानचरो मुने
"वरती जो लोक आहे, त्याला स्वर्ग असे म्हणतात. तो नेहमी शुद्ध, देवांचा मार्ग आहे, आणि तो नेहमी वर जाणारा आणि योग्य आहे, हे मुनी."
नातप्ततपसः पुंसो नामहायज्ञयाजिनः। नानृता नास्तिकाश्चैव तत्रगच्छन्ति मुद्गल
"ज्यांनी तप केले नाही, मोठे यज्ञ केले नाहीत, जे खोटे बोलतात किंवा देवावर विश्वास ठेवत नाहीत, हे मुद्गल, तेथे जाऊ शकत नाहीत."
धर्मात्मानो जितात्मानः शान्ता दान्ता विमत्सराः। दानधर्मरताः पुंसः शूराश्चाहितलक्षणाः
"जे धर्मनिष्ठ, मनावर विजय मिळवणारे, शांत, संयमी, मत्सररहित, दानधर्मात रमणारे आणि शुभ लक्षण असलेले शूर आहेत, असे पुरुष तेथे जातात."
तत्रगच्छन्ति धर्माग्र्यं कृत्वा शमदमात्मकम्। लोकान्पुण्यकृतां ब्रह्मन्सद्भिराचरितान्नृभिः
"जे लोक श्रेष्ठ धर्माचे पालन करतात, मन शांत आणि संयमी ठेवतात, ते पुण्यवान लोकांच्या जगात पोहोचतात, हे ब्राह्मण, जिथे सज्जन राहतात."
देवाः साध्यास्तथा विश्वे तथैव च महर्षयः। यामा धामाश्च मौद्गल्य गन्धर्वाप्सरसस्तथा
"तेथे देव, साध्य, विश्वेदेव, महर्षी, यम, धर्म, हे मुद्गल्य, तसेच गंधर्व आणि अप्सरा राहतात."
एषां देवनिकायानां पृथक्पृथगनेकशः। भास्वन्तः कामसंपन्ना लोकास्तेजोमयाः शुभाः
"या सर्व देवांच्या समूहांचे स्वतंत्र, तेजस्वी, सर्व इच्छांनी परिपूर्ण असे सुंदर लोक आहेत, जेथे सर्वत्र तेज झळकत असते."
त्रयस्त्रिंशत्सहस्राणि योजनानि हिरण्मयः। मेरुः पर्वतराड्यत्रदेवोद्यानानि मुद्गल
"तीस हजार तीनशे योजन एवढा सुवर्णमय मेरू पर्वत आहे, जो पर्वतांचा राजा आहे, आणि तेथेच देवांची उद्याने आहेत, हे मुद्गल."
नन्दनान्यतिरम्याणि तत्रोद्यानानि मुद्गल। सर्वकामफलैर्वृक्षैः शोभितानि समन्ततः
"तेथे नंदन आणि इतर अतिशय रम्य उद्याने आहेत, हे मुद्गल, जी सर्व बाजूंनी सर्व इच्छित फळे देणाऱ्या झाडांनी सजलेली आहेत."
नन्दनादीनि पुण्यानि विहाराः पुण्यकर्मणाम्। न क्षुत्पिपासे न ग्लानिर्न शीतोष्णे भयं तथा
"नंदन आणि अशी पुण्यभूमी ही पुण्यकर्म करणाऱ्यांसाठी आहे; तेथे ना भूक, ना तहान, ना थकवा, ना उष्णतेची किंवा थंडीची भीती आहे."
बीभत्समशुभं वाऽपि रोगो वा तत्र कश्चन। मनोज्ञाः सर्वतो गन्धाः सुखस्पर्शाश्च सर्वशः
"तेथे काहीही घृणास्पद किंवा अशुभ नाही, कोणताही रोग नाही; सर्वत्र मन मोहून टाकणारे सुगंध आणि सुखद स्पर्श आहेत."
शब्दाः श्रुतिमनोग्राह्याः सर्वतस्तत्रवै मुने। न शोको न जरा तत्र नायासपरिदेवने
"तेथे सर्व दिशांना कानाला आणि मनाला आनंद देणारे शब्द आहेत, हे मुनी; तिथे शोक नाही, वृद्धत्व नाही, ना कष्ट, ना दुःख आहे."
ईदृशः स मुने लोकः स्वकर्मफलहेतुकः। सुकृतैस्तत्रपुरुषाः संभवन्त्यात्मकर्मभिः
"असा हा लोक आहे, हे मुनी, जो आपल्या कर्माच्या फळामुळे मिळतो; चांगली कर्मे करणारे पुरुष तिथे आपल्या कर्मानुसार जन्म घेतात."
तैजसानि शरीराणि भवन्त्य्रोपपद्यताम्। कर्मजान्येव मौद्गल्य न मातृपितृजान्युत
मौद्गल्य, समजून घे की ही तेजस्वी देहे केवळ कर्मामुळेच निर्माण होतात, आई-वडिलांपासून नव्हे.
रन संस्वेदो न दौर्गन्ध्यं पुरीषं मूत्रमेव च। तेषां न च रजोवस्त्रं बाधते तत्रवै मुने
महर्षे, त्यांना श्रमाचा घाम येत नाही, दुर्गंध येत नाही, ना मलमूत्राचा त्रास होतो. त्यांना मासिक पाळीच्या वस्त्राचाही त्रास होत नाही.
न म्लायन्ति स्रजस्तेषां दिव्यगन्धा मनोरमाः। समूह्यन्ते विमानैश्च ब्रह्मन्नेवंविधा हि ते
त्यांच्या गळ्यातील हार कधीच कोमेजत नाहीत, ते दिव्य सुवासिक आणि मनमोहक असतात. ब्रह्मन्, असे हे लोक विमानांतून फिरतात.
ईर्ष्याशोकक्लमापेता मोहमात्सर्यवर्जिताः। सुखं संर्गजितस्तत्रवर्तयन्ते महामुने
महामुने, हे लोक मत्सर, शोक, थकवा, मोह आणि हेवा यांपासून मुक्त होऊन आनंदाने तेथे वास करतात.
तेषां तथाविधानां तु लोकानां मुनिपुङ्गव। उपर्युपरि शक्रस् लोका दिव्या गुणान्विताः
मुनीश्रेष्ठा, अशा लोकांच्या लोकांपेक्षा वरती इंद्राचे दिव्य आणि गुणांनी युक्त लोक आहेत.
परतो ब्रह्मणस्तस्य लोकस्तेजोमयः शुभः। यत्र यान्त्यृषयो ब्रह्मन्पूताः स्वैः कर्मभिः शुभैः
त्यापुढे तेजस्वी आणि शुभ ब्रह्मलोक आहे, जिथे शुद्ध झालेल्या ऋषी आपल्या पुण्यकर्मामुळे जातात.
ऋभवो नाम तत्रान्ये देवानामपि देवताः। तेषां लोकाः परतरे यान्यजन्तीह देवताः
तेथे ऋभू नावाचे इतर देवतांमध्येही श्रेष्ठ असणारे देव आहेत. त्यांचे लोक अजूनही वरच्या स्तरावर आहेत, ज्यांची येथे देवताही पूजा करतात.
स्वयंप्रभास्ते भास्वन्तो लोकाः कामदुघाः परे। न तेषां स्त्रीकृतस्तापो न भोगैश्वर्यमत्सरः
ते लोक स्वयंप्रकाशित, तेजस्वी आणि इच्छित सर्व काही देणारे आहेत. तिथे स्त्रीकडून दुःख, भोगाचा गर्व किंवा संपत्तीचा अहंकार नसतो.
न वर्तयन्त्याहुतिभिस्ते नाप्यमृतभोजनाः। तथा दिव्यशरीरास्ते न च विग्रहमूर्तयः
ते यज्ञातील आहुतींनी किंवा अमृतासारख्या अन्नाने जगत नाहीत. त्यांची देहे दिव्य आहेत आणि ते कधीच भांडण करणारे नसतात.
नासुखाः सुखकामास्ते देवदेवाः सनातनाः। न कल्पपरिवर्तेषु परिवर्तन्ति ते तथा
हे सनातन देवदेवता कधीच दुःखी नसतात, कारण त्यांना नेहमी सुखाची इच्छा असते. ते कल्पपरिवर्तनातही बदलत नाहीत.
रजरा मृत्युः कुतस्तेषां हर्षः प्रीतिः सुखं न च। न दुःखं न सुखं चापि रागद्वेषौ कुतो मुने
मुने, त्यांना राग, मृत्यू, आनंद, प्रीती, सुख, दुःख, आसक्ती किंवा द्वेष काहीच नसते.
देवानामपि मौद्गल्यकाङ्क्षिता सा गतिः परा। दुष्प्रापा परमा सिद्धिरगम्या कामगोचरैः
मौद्गल्य, ही परमावस्था देवांनाही अत्यंत हवी असते, पण ती मिळवणे फार कठीण आहे. ती कामनांनी बांधलेल्या लोकांना गाठता येत नाही.
त्रयस्त्रिंशदिमे लोकाः शेषा लोका मनीषिभिः। गम्यन्ते नियमैः श्रेष्ठैर्दानैर्वा विधिपूर्वकैः
हे त्र्यस्त्रिंशत (त्रेचाळीस) लोक आणि उरलेले लोक, हे विद्वान श्रेष्ठ नियमांनी किंवा विधिपूर्वक दानाने प्राप्त करता येतात.
सेयं दानकृता व्युष्टिरनुप्राप्ता सुखं त्वया। तां रभुङ्क्ष्व सुकृतैर्लब्धां तपसा द्योतितप्रभः
तुला दानामुळे मिळालेली ही समृद्धी सुख देणारी आहे. तपश्चर्येने तेजस्वी झालेल्या, तू ती पुण्यकर्मांनी मिळवलेली समृद्धी आनंदाने उपभोग.