महारजनवासांसि वसित्वा चेदिराट् तदा। जातिहिङ्गुलकेनाक्तः सदारो मुमुदे तदा
महान राजांच्या राजवाड्यांत काही काळ राहिल्यावर, त्या वेळी चेदिराज आपल्या पत्नीसमवेत जाईच्या रंगाने सजून फार आनंदी झाला.
एवं जानपदाः सर्वे चक्रुरिन्द्रमहं वसुः।।' यथा चेदिपतिः प्रीतश्चकारेन्द्रमहं वसुः
अशा प्रकारे, सर्व लोकांनी वसु यांच्यासाठी इंद्रमहोत्सव केला, जसा चेदिराजाने आनंदाने वसु यांच्यासाठी इंद्रमहोत्सव केला होता.
एतां पूजां महेन्द्रस्तु दृष्ट्वा वसुकृतां शुभाम्। `हरिभिर्वाजिभिर्युक्तमन्तरिक्षगतं रथम्
वसु यांच्यासाठी केलेली ही शुभ पूजा पाहून महेंद्राने, पिवळ्या घोड्यांनी जोडलेल्या आकाशातील आपल्या रथावर आरूढ झाला.
आस्थाय सह शच्या च वृतो ह्यप्सरसां गणैः।' वसुना राजमुख्येन समागम्याब्रवीद्वचः
शचीसह आणि अप्सरांचा समूह घेऊन, तो वसु या राजांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या राजाजवळ गेला आणि त्याच्याशी बोलू लागला.
ये पूजयिष्यन्ति च मुदा यथा चेदिपतिर्नृपः। कारयिष्यन्ति च मुदा यथा चेदिपतिर्नृपः
जे लोक चेदिराजासारख्या आनंदाने पूजा करतील आणि उत्सवही आनंदाने साजरा करतील,
तेषां श्रीर्विजयश्चैव सराष्ट्राणां भविष्यति। तथा स्फीतो जनपदो मुदितश्च भविष्यति
त्यांच्या राज्यात समृद्धी आणि विजय नक्कीच येईल; त्यांचे लोकही सुखी आणि भरभराटीचे होतील.
निरीतिकानि सस्यानि भवन्ति बहुधा नृप। राक्षसाश्च पिशाचाश्च न लुम्पन्ते कथंचन
राजा, त्यांच्या शेतात भरपूर पीक येईल आणि राक्षस किंवा पिशाच्च त्यांना कधीच त्रास देणार नाहीत.
एवं महात्मना तेन महेन्द्रेण नराधिप। वसुः प्रीत्या मघवता महाराजोऽभिसत्कृतः। एवं कृत्वा महेन्द्रस्तु जगाम स्वं निवेशनम्
महात्मा महेंद्राने वसु या महान राजाला प्रेमाने सन्मान दिला; आणि मग महेंद्राने आपल्याच निवासस्थानी परत गेला.
उत्सवं कारयिष्यन्ति सदा शक्रस्य ये नराः। भूमिरत्नादिभिर्दानैस्तथा पूज्या भवन्ति ते। वरदानमहायज्ञैस्तथा शक्रोत्सवेन च
जे पुरुष नेहमी शक्राचा उत्सव साजरा करतात, भूमी, रत्ने इत्यादींचे दान देऊन त्याची पूजा करतात, तसेच वरदान आणि मोठ्या यज्ञांनी व शक्रोत्सवाने त्याचा सन्मान करतात,
संपूजितो मघवता वसुश्चेदीश्वरो नृपः। पालयामास धर्मेण चेदिस्थः पृथिवीमिमाम्
मघवताने सन्मानित केलेला वसु, चेदिस्थानात धर्माने हे पृथ्वीचे राज्य करीत होता.
इन्द्रपीत्या चेदिपतिश्चकारेन्द्रमहं वसुः। पुत्राश्चास्य महावीर्याः पञ्चासन्नमितौजसः
इंद्राच्या कृपेने, वसु या चेदिराजाने इंद्रमहोत्सव केला; त्याला पाच पराक्रमी आणि समशक्तीचे पुत्र होते.
नानाराज्येषु च सुतान्स सम्राडभ्यषेचयत्। महारथो मागधानां विश्रुतो यो बृहद्रथः
त्या सम्राटाने आपल्या मुलांना वेगवेगळ्या राज्यांमध्ये राज्याभिषेक केला: प्रसिद्ध बृहद्रथ हा मागधांचा मोठा रथी होता.
प्रत्यग्रहः कुशाम्बश्च यमाहुर्मणिवाहनम्। मत्सिल्लश्च यदुश्चैव राजन्यश्चापराजितः
प्रत्यग्र, कुशाम्ब—ज्याला मणिवाहन म्हणतात—मात्सिल्ल, यदु आणि राजवंशातील अपराजित.
एते तस्य सुता राजन्राजर्षेर्भूरितेजसः। न्यवेशयन्नामभिः स्वैस्ते देशांश्च पुराणि च
राजन्, हे तेजस्वी राजर्षीचे पुत्र, त्यांनी आपापल्या नावाने प्रदेश आणि प्राचीन नगरे वसवली.
वासवाः पञ्च राजानः पृथग्वंशाश्च शास्वताः। वसन्तमिन्द्रप्रासादे आकाशे स्फाटिके च तम्
हे पाच वासव राजे, वेगवेगळ्या आणि चिरंतन वंशातले, आकाशातील इंद्राच्या स्फटिक महालात राहत होते.
उपतस्थुर्महात्मानं गन्धर्वाप्सरसो नृपम्। राजोपरिचरेत्येवं नाम तस्याथ विश्रुतम्
गंधर्व आणि अप्सरा त्या महान आत्म्याच्या राजाची सेवा करत; म्हणून त्याचे प्रसिद्ध नाव 'राजोपरिचर' झाले.
पुरोपवाहिनीं तस्य नदीं शुक्तमतीं गिरिः। अरौत्सीच्चेतनायुक्तः कामात्कोलाहलः किल
त्याच्या नगरीजवळ शुक्तमती नदी वाहत होती, आणि कोलाहल पर्वत, जणू इच्छेने चेतनायुक्त होऊन, हलल्याचे सांगितले जाते.
गिरिं कोलाहलं तं तु पदा वसुरताडयत्। निश्चक्राम ततस्तेन प्रहारविवरेण सा
वसुने आपल्या पायाने त्या कोलाहल पर्वताला ठोसा दिला, आणि त्या घावाने तयार झालेल्या फटीतून ती नदी बाहेर आली.
तस्यां नद्यां स जनयन्मिथुनं पर्वतः स्वयम्। तस्माद्विमोक्षणात्प्रीता नदी राज्ञे न्यवेदयत्
त्या नदीवर पर्वताने स्वतःच एक जोडपं निर्माण केलं. त्या मुक्तीमुळे आनंदी झालेल्या नदीने हे सर्व राजाला सांगितलं.
महिषी भविता कन्या पुमान्सेनापतिर्भवेत्। शुक्तिमत्या वचःश्रुत्वा दृष्ट्वा तौ राजसत्तमः
ती मुलगी राणी होईल आणि मुलगा सेनापती बनेल, असं शुक्तिमतीचं बोलणं ऐकून आणि त्यांना पाहून तो श्रेष्ठ राजा—
यः पुमानभवत्तत्र तं स राजर्षिसत्तमः। वसुर्वसुप्रदश्चक्रे सेनापतिमरिन्दमः
जेथे तो मुलगा जन्मला, त्या ठिकाणी राजर्षी वसु, दानशूर वसुप्रद, शत्रूंचा संहार करणारा, त्याला सेनापती बनवला.
चकार पत्नीं कन्यां तु तथा तां गिरिकां नृपः। वसोः पत्नी तु गिरिका कामकालं न्यवेदयत्
राजाने त्या मुलीला आपली पत्नी केलं, म्हणून गिरीका वसुची पत्नी झाली. वसुची पत्नी गिरीकाने इच्छेच्या वेळी त्याला कळवलं.
ऋतुकालमनुप्राप्ता स्नाता पुंसवने शुचिः। तदहः पितरश्चैनपूचुर्जहि मृगानिति
ऋतू काळ आल्यावर तिने स्नान करून शुद्धता पाळली आणि गर्भधारणेसाठी तयार झाली. त्या दिवशी तिच्या वडिलांनी राजाला सांगितलं, 'शिकार करायला जा.'
तं राजसत्तमं प्रीतास्तदा मतिमतां वरः। स पितॄणां नियोगेन तामतिक्रम्य पार्थिवः
राजा आनंदी झाला आणि बुद्धिमानांत श्रेष्ठ होता. पित्यांच्या आज्ञेने त्याने तिला मागे ठेवून निघून गेला.
चकार मृगयां कामी गिरिकामेव संस्मरन्। अतीव रूपसंपन्नां साक्षाच्छ्रियमिवापराम्
कामेच्छेने तो शिकार करायला गेला, पण त्याच्या मनात सतत गिरीकाचं स्मरण होतं, जी फारच सुंदर होती, जणू लक्ष्मीच दुसऱ्या रूपात अवतरली आहे.
अशोकैश्चम्पकैश्चूतैरनेकैरतिमुक्तकैः। पुन्नागैः कर्णिकारैश्च बकुलैर्दिव्यपाटलैः
आशोक, चंपक, आंबा, अनेक अतिमुक्ता, पर्ण, कर्णिकर, बकुळ आणि दिव्य पाटलांनी—
पनसैर्नारिकेलैश्च चन्दनैश्चार्जुनैस्तथा। एतै रम्यैर्महावृक्षैः पुण्यैः स्वादुफलैर्युतम्
पणस, नारळ, चंदन, अर्जुन या सुंदर, मोठ्या, पुण्यवान आणि गोड फळांनी लगडलेल्या झाडांनी—
कोकिलाकुलसन्नादं मत्तभ्रमरनादितम्। वसन्तकाले तत्पश्यन्वनं चैत्ररथोपमम्
कोकिळांच्या गोड गाण्यांनी आणि मदमस्त भुंग्यांच्या गुंजनाने भरलेल्या त्या वसंतातील वनाला त्याने पाहिलं, जे चैत्तरथासारखं दिसत होतं.
मन्मथाभिपरीतात्मा नापश्यद्गिरिकां तदा। अपश्यन्कामसंतप्तश्चरमाणो यदृच्छया
प्रेमाने भारावून तो त्या वेळी गिरीकाला पाहू शकला नाही; इच्छा जळत असताना तो तिथे तिथे भटकत राहिला.
पुष्पसंछन्नशाखाग्रं पल्लवैरुपशोभितम्। अशोकस्तबकैश्छन्नं रमणीयमपश्यत
त्याने फुलांनी झाकलेली, कोवळ्या पालवीने सजलेली, आशोकाच्या घोसांनी लपलेली, मनमोहक अशी एक फांदी पाहिली.