तवाद्य पृथिवी वीर निःसपत्ना नृपोत्तम। तां पालय यथा शक्रो हतशत्रुर्महामनाः
वीरा, आज पृथ्वी तुझ्यासाठी प्रतिस्पर्धी विरहित झाली आहे, राजश्रेष्ठा; आता तू तिला इंद्रासारखा, शत्रू मारल्यानंतर जसा त्याने केली, तशी राख.
एवमुक्तस्तु कर्णेन कर्णं राजाऽब्रवीत्पुनः। न किंचिद्दुर्लभं तस्य यस् त्वं पुरुषर्षभ
कर्णाने असं म्हटल्यावर, राजा पुन्हा कर्णाला म्हणाला—'ज्याच्याकडे तू आहेस, त्याच्यासाठी काहीही अशक्य नाही, हे पुरुषश्रेष्ठा.'
सहायश्चानुरक्तश्च मदर्थं च समुद्यतः। अभिप्रायस्तु मे कश्चित्तं वै शृणु यथातथम्
तू माझ्यासाठी मदतीला आणि प्रेमाने सदैव तयार आहेस; पण माझ्या मनात एक इच्छा आहे—ती मी तुला खरीखुरी सांगतो, ऐक.
राजसूयं पाण्डवस्य दृष्ट्वा क्रतुवरं तदा। कमम स्पृहा समुत्पन्ना तां संपादय सूतज
पांडवांचा राजसूय यज्ञ पाहून, माझ्या मनात एक इच्छा निर्माण झाली आहे; ती तू पूर्ण कर, हे सूतपुत्र.
एवमुक्तस्ततः कर्णो राजानमिदमब्रवीत्। तवाद्य पृथिवीपाला वश्याः सर्वे नृपोत्तम
असं ऐकून, कर्णाने राजाला सांगितलं—'राजश्रेष्ठा, आज पृथ्वीवरील सर्व राजे तुझे वश झाले आहेत.'
आहूयन्तां द्विजवराः संभाराश्च यथाविधि। संभ्रियन्तां कुरुश्रेष्ठ यज्ञोपकरणानि च
श्रेष्ठ ब्राह्मणांना बोलवा, आणि सर्व साहित्य योग्य प्रकारे जमवा; यज्ञासाठी लागणारी सर्व साधनंही तयार करा, हे कुरूश्रेष्ठा.
ऋत्विजश्च समाहूता यथोक्तं वेदपारगाः। क्रियां कुर्वन्तु ते राजन्यथाशास्त्रमरिंदम
राजन, वेदपारंगत आणि बोलावलेले ऋत्विज, शास्त्रानुसार सर्व विधी पार पाडू देत.
बह्वन्नपानसंयुक्तः सुसमृद्धगुणान्वितः। प्रवर्ततां महायज्ञस्तवापि भरतर्षभ
भरपूर अन्न-पाण्याने युक्त, सर्व शुभ गुणांनी संपन्न असा तुझा महान यज्ञ सुरू होऊ दे, हे भरतश्रेष्ठ.
एवमुक्तस्तु कर्णेन धार्तराष्ट्रो विशांपते। पुरोहितं समानाय्य वचनं चेदमब्रवीत्
कर्णाने असे म्हटल्यावर, धृतराष्ट्रपुत्राने आपल्या पुरोहिताला बोलावून हे शब्द सांगितले.
राजसूयं क्रतुश्रेष्ठं समाप्तवरदक्षिणम्। आहरस्व यथाशास्त्रं यथान्यायं यथाक्रमम्
राजसूय हा सर्वश्रेष्ठ यज्ञ, सर्व दक्षिणा व दानांनी युक्त, शास्त्राप्रमाणे, योग्य रीतीने व क्रमाने आयोजित कर.
स एवमुक्तो नृपतिमुवाच द्विजसत्तमः
त्यावर त्या द्विजश्रेष्ठाने राजाला असे उत्तर दिले.
ब्राह्मणैः सहितो राजन्ये तत्रासन्समागताः'। न स शक्यः क्रतुश्रेष्ठो जीवमाने युधिष्ठिरे। आहर्तुं कौरवश्रेष्ठ कुले तव नृपोत्तम
ब्राह्मणांसह क्षत्रिय तिथे एकत्र आले; पण, कुरुश्रेष्ठा, युधिष्ठिर जिवंत असताना तुझ्या कुळात हा सर्वश्रेष्ठ यज्ञ होऊ शकत नाही, हे राजश्रेष्ठ.
दीर्घायुर्जीवति च ते धृतराष्ट्रः पिता नृप। अतश्चापि विरुद्धस्ते क्रतुरेणष नृपोत्तमः
राजन, तुझा पिता धृतराष्ट्र दीर्घायुषी आहे आणि अजूनही जिवंत आहे; म्हणून, हे राजश्रेष्ठ, हा यज्ञ तुझ्या विरोधात आहे.
अस्ति त्वन्यन्महत्सत्रं राजसूयसमं प्रभो। तेन त्वं यज राजेन्द्र शृणु चेदं वचो मम
परंतु, राजसूयासारखा दुसरा एक महान यज्ञ आहे, हे प्रभो; त्या यज्ञाने तू याग कर, राजेंद्र, आणि माझे हे शब्द ऐक.
य इमे पृथिवीपालाः करदास्तव पार्थिव। ते करान्संप्रयच्छन्तु सुवर्णं च कृताकृतम्
हे पार्थिव, जे पृथ्वीचे राजे तुझ्या अधीन आहेत, त्यांनी आपापली कर आणि सोनं — गळवलेलं व न गळवलेलं — अर्पण करावं.
तेन ते क्रियतामद्यलाङ्गलं नृपसत्तम। यज्ञवाटस् ते भूमिः कृष्यतां तेन भारत
त्या करांनी आज नांगर तयार करावा, हे राजश्रेष्ठ; आणि त्या नांगराने तुझ्या यज्ञासाठीची भूमी नांगरली जावी, हे भारता.
तत्र यज्ञो नृपश्रेष्टः प्रभूतान्नः सुसंस्कृतः। प्रवर्ततां यथान्यायं सर्वतो ह्यनिवारितः
तेथे, हे नृपश्रेष्ठा, भरपूर व उत्तम अन्नाने युक्त असा यज्ञ योग्य रीतीने, सर्व बाजूंनी कोणतीही अडचण न येता पार पडू दे.
एष ते वैष्णवो नाम यज्ञः सत्पुरुषोचितः। एतेन नेष्टवान्कश्चिदृतेविष्णुं पुरातनम्
हा वैष्णव नावाचा यज्ञ आहे, जो सत्पुरुषांना योग्य आहे; या यज्ञाने फक्त प्राचीन विष्णूचीच उपासना झाली आहे.
राजसूयं क्रतुश्रेष्ठं स्पर्धत्येष महाक्रतुः। अस्माकं रोचते चैव श्रेयश्च तव भारत
हा महान यज्ञ राजसूयाशी स्पर्धा करतो; आम्हाला तो आवडतो आणि तो तुलाही कल्याणदायक ठरेल, हे भारता.
निर्विघ्नश्च भवत्येष सफला स्यात्स्पृहा तव। `तस्मादेष महाबाहो तव यज्ञः प्रवर्तताम्
हा यज्ञ कोणत्याही विघ्नांशिवाय पार पडतो आणि तुझी इच्छा पूर्ण करतो; म्हणून, हे महाबाहो, तुझा हा यज्ञ सुरू होऊ दे.
एवमुकत्स्तु तैर्विप्रैर्धार्तराष्ट्रो महीपतिः। कर्णं च सौबलं चैव भ्रातॄश्चैवेदमब्रवीत्
त्या ब्राह्मणांनी असे सांगितल्यावर, धृतराष्ट्रपुत्र राजाने कर्ण, सौबल आणि आपल्या भावांना हे शब्द सांगितले.
रोचते मे वचः कृत्स्नं ब्राह्मणानां न संशयः। रोचते यदि युष्माकं तस्मात्प्रब्रूत माचिरम्
ब्राह्मणांचे सर्व बोल मला निःसंशय आवडले; तुम्हालाही ते पटले असेल तर, विलंब न करता बोला.
एवमुक्तास्तु ते सर्वे तथेत्यूचुर्नराधिपम्। संदिदेश ततोराजाव्यापारस्थान्यथाक्रमम्
असे म्हटल्यावर, ते सर्वजण राजाला 'तसेच होवो' असे म्हणाले; मग राजाने सर्व आवश्यक कामांची योग्य क्रमाने तयारी करण्यास सांगितले.
हलस्य करणे चापि व्यादिष्टाः सर्वशिल्पिनः। यथोक्तं च नृपश्रेष्ठ कृतं सर्वं यथाक्रमम्
नांगर तयार करण्यासाठी सर्व कारागिरांना आदेश दिले गेले; आणि, हे नृपश्रेष्ठ, सर्व काही सांगितल्याप्रमाणे आणि योग्य क्रमाने केले गेले.
ततस्तु शिल्पिनः सर्वं कृतमूर्चुर्नराधिपम्। विदुरश्च महाप्राज्ञो धृतराष्ट्रे न्यवेदयत्
त्यानंतर सर्व कारागिरांनी आपले काम पूर्ण केले. मग विदुराने, जो अत्यंत बुद्धिमान होता, हे सर्व धृतराष्ट्र राजाला सांगितले.
सज्जं क्रतुवरं राजन्कालप्राप्तं च भारत। सौवर्णं च कृतं सर्वं लाङ्गलं च महाधनम्
हे भारतराजा, मोठा यज्ञ योग्य वेळी पूर्णपणे सज्ज झाला होता. सर्व सोन्याची भांडी आणि मौल्यवान नांगर तयार झाले होते.
एवच्छ्रुत्वा नृपश्रेष्ठो धृतराष्ट्रो विशंपते। आज्ञापयामास नृपः क्रतुराजप्रवर्तनम्
हे ऐकून, राजांमध्ये श्रेष्ठ असलेला धृतराष्ट्र राजाने राजसूय यज्ञ सुरू करण्याचा आदेश दिला.
ततः प्रववृते यज्ञः प्रभूतार्थः सुसंस्कृतः। दीक्षितश्चापि गान्धारिर्यथाशास्त्रं यथाक्रमम्
मग मोठा, समृद्ध आणि उत्तम प्रकारे सज्ज केलेला यज्ञ सुरू झाला. गांधारीचा मुलगा शास्त्रानुसार आणि योग्य पद्धतीने दीक्षित झाला.
प्रहृष्टो धृतराष्ट्रश्च विदुरश्च महायशाः। भीष्मो द्रोणः कृपः कर्णो गान्धारी च यशस्विनी
धृतराष्ट्र आणि कीर्तीमान विदुर, भीष्म, द्रोण, कृप, कर्ण आणि यशस्विनी गांधारी हे सर्व आनंदित झाले.
निमन्त्रणार्थं दूर्तांश्च प्रेषयामास शीघ्रगान्। पार्थिवानां च राजेन्द्र ब्राह्मणानां तथैव च
निमंत्रण देण्यासाठी, राजाधिराज, राजांना आणि ब्राह्मणांनाही जलद जाणा-या दूतांना पाठवले गेले.