विजित्य पृथिवीं सर्वां सपूर्वापरदक्षिणाम्। सम्लेच्छाटविकान्वीरः सपर्वतनिवासिनः
पूर्व, पश्चिम आणि दक्षिण या सर्व दिशांना जिंकून, त्या वीराने म्लेच्छ, जंगलातील आणि पर्वतात राहणाऱ्यांनाही आपल्या अधीन केले.
भद्रान्रोहितकांश्चैव आग्रेयान्मालवानपि। गणान्सर्वान्विनिर्जित्य नीतिकृत्प्रहसन्निव
त्याने भद्रक, रोहितक, अग्रेय, मालव आणि सर्व गणांना नीतीने आणि हसत हसत जिंकले.
शशकान्यवनांश्चैव विजिग्ये सूतनन्दनः। नग्नजित्प्रमुखांश्चैव गणाञ्जित्वा महारथान्
सूतपुत्राने शशक, यवन आणि नग्नजित् यांच्या प्रमुखतेखालील मोठ्या रथी वीरांना जिंकून सर्व गणांना आपल्या अधीन केले.
एवं स पृथिवीं सर्वां वशे कृत्वा महारथः। विजित्य पुरुषव्याघ्रो नागसाह्वयमागमत्
अशा प्रकारे, संपूर्ण पृथ्वी आपल्या वशात करून, तो महाबली, पुरुषसिंह नागसाह्वयाकडे गेला.
तमागतं महेष्वासं धार्तराष्ट्रो जनाधिपः। प्रत्युद्गत्य महाराज सभ्रातृपितृबान्धवः
तो मोठा धनुर्धारी आल्यावर, धृतराष्ट्र राजा आपल्या भावंडांसह, वडीलधाऱ्यांसह आणि नातेवाईकांसह त्याच्या स्वागताला गेला.
अर्चयामास विधिना कर्णमाहवशोभिनम्। आश्रावयच्च तत्कर्म प्रीयमाणो जनेश्वरः
त्याने युद्धात तेजस्वी असलेल्या कर्णाचा विधिपूर्वक सन्मान केला आणि त्याच्या पराक्रमाची सर्वत्र घोषणा केली.
यन्न भीष्मान्न च द्रोणान्न कृपान्न च वाह्लिकात्। प्राप्तवानस्मि भद्रं ते त्वत्तःप्राप्तं मया हि तत्
"भीष्म, द्रोण, कृप किंवा वाह्लिक यांच्याकडून जे मला मिळाले नाही, ते भाग्यवान, तुझ्याकडून मला मिळाले आहे."
बहुना च किमुक्तेन शृणु कर्ण वचो मम। सनाथोस्मि महाबाहो त्वया नाथेन सत्तम
"अजून काय सांगू? कर्ण, माझे बोल ऐक. महाबाहू, तू माझा रक्षक असल्यामुळे मी आता सुरक्षित आहे."
न हि ते पाण्डवाः सर्वे कलामर्हन्ति षोडशीम्। अन्येवा पुरुषव्याघ्र राजानोऽभ्युदितोदिताः
अरे पुरुषांमधील वाघा, सर्व पांडव मिळूनसुद्धा तुझ्या सोळाव्या भागालाही पात्र नाहीत; इतर राजे आले आणि गेले, पण तू एकमेव आहेस.
स भवान्धृतराष्ट्रं तं गान्धारीं च यशस्विनीम्। पश्य कर्ण महेष्वास अदितिं वज्रभृद्यथा
म्हणून, करणा, महाबली, तू धृतराष्ट्र राजाला आणि तेजस्विनी गांधारीला पाहा, जसा इंद्राने अदितीला पाहिलं.
ततो हलहलाशब्दः प्रादुरासीद्विशांपते। हाहाकाराश्च बहवो नगरे नागसाह्वये
तेव्हा, राजाधिराज, मोठा गोंधळाचा आवाज झाला आणि नागसाहव्य नावाच्या नगरीत अनेक जण हंबरडा फोडू लागले.
रकेचिदेनं प्रशंसन्ति निन्दन्ति स्म तथा परे। तूष्णीमासंस्तथा चान्ये नृपास्तत्र जनाधिप
काहींनी त्याची स्तुती केली, काहींनी निंदा केली, आणि काही राजे तिथे गप्प बसले, हे जनाधिपती.
एवं विजित्य राजेन्द्र कर्णः शस्त्रभृतांवरः। सपर्वतवनाकाशां ससमुद्रां सनुष्कुटाम्
राजेंद्र, शस्त्रधारी वीरांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या कर्णाने जिंकून, पर्वत, वन, आकाश, समुद्र आणि कोरड्या प्रदेशांसह संपूर्ण पृथ्वी आपल्या अधीन केली.
देशैरुच्चावचैः पूर्णां पत्तनैर्नगरैरपि। द्वीपैश्चानूपसंपूर्णैः पृथिवीं पृथिवीपते
पृथ्वीपती, त्याने उंचसखल प्रदेश, नगरं, गावं, बेटं आणि दलदलींनी पृथ्वी भरून टाकली.
कालेन नातिदीर्घेण वशे कृत्वा तु पार्थिवान्। अक्षयं धनमादाय सूतजो नृपमभ्ययात्
अगदी थोड्या काळात, राजे आपल्या वशात करून, सूतपुत्राने अपार संपत्ती घेऊन राजाकडे परत आला.
प्रविश्य च गृहं राजन्नभ्यन्तरमरिंदम। गान्धारीसहितं वीरो धृतराष्ट्रं ददर्श सः
राजा, घराच्या आतील भागात प्रवेश करून त्या वीराने गांधारीसह धृतराष्ट्राला पाहिलं.
पुत्रवच्च नरव्याघ्र पादौ जग्राह धर्मवित्। धृतराष्ट्रेण चाश्लिष्य प्रेम्णा चापि विसर्जितः
पुरुषांमधील वाघा, धर्म जाणणाऱ्या कर्णाने मुलासारखं धृतराष्ट्राचे पाय धरले; आणि धृतराष्ट्राने त्याला प्रेमाने मिठी मारून निरोप दिला.
तदाप्रभृति राजा च शकुनिश्चापि सौबलः। जानाते निर्जितान्पार्थान्कर्णेन युधि भारत
त्या वेळेपासून, भारत, राजा आणि सुभलपुत्र शकुनी यांना समजलं की कर्णाने युद्धात पांडवांना हरवलं आहे.
जित्वा तु पृथिवीं राजन्सूतपुत्रो जनाधिप। अब्रवीत्परवीरघ्नो दुर्योधनमिदं वचः
राजा, पृथ्वी जिंकून सूतपुत्र, जनांचा स्वामी, शत्रूवीरांचा संहार करणाऱ्या दुर्योधनाला म्हणाला—
दुर्योधन निबोधेदं यत्त्वां वक्ष्यामि कौरव। श्रुत्वा वाचं तथा सर्वं कर्तुमर्हस्यरिंदम
दुर्योधन, मी तुला जे सांगतो ते नीट ऐक, हे कौरवा; माझं बोलणं ऐकून, तू तसंच करावंस, हे शत्रू जिंकणाऱ्या.
तवाद्य पृथिवी वीर निःसपत्ना नृपोत्तम। तां पालय यथा शक्रो हतशत्रुर्महामनाः
वीरा, आज पृथ्वी तुझ्यासाठी प्रतिस्पर्धी विरहित झाली आहे, राजश्रेष्ठा; आता तू तिला इंद्रासारखा, शत्रू मारल्यानंतर जसा त्याने केली, तशी राख.
एवमुक्तस्तु कर्णेन कर्णं राजाऽब्रवीत्पुनः। न किंचिद्दुर्लभं तस्य यस् त्वं पुरुषर्षभ
कर्णाने असं म्हटल्यावर, राजा पुन्हा कर्णाला म्हणाला—'ज्याच्याकडे तू आहेस, त्याच्यासाठी काहीही अशक्य नाही, हे पुरुषश्रेष्ठा.'
सहायश्चानुरक्तश्च मदर्थं च समुद्यतः। अभिप्रायस्तु मे कश्चित्तं वै शृणु यथातथम्
तू माझ्यासाठी मदतीला आणि प्रेमाने सदैव तयार आहेस; पण माझ्या मनात एक इच्छा आहे—ती मी तुला खरीखुरी सांगतो, ऐक.
राजसूयं पाण्डवस्य दृष्ट्वा क्रतुवरं तदा। कमम स्पृहा समुत्पन्ना तां संपादय सूतज
पांडवांचा राजसूय यज्ञ पाहून, माझ्या मनात एक इच्छा निर्माण झाली आहे; ती तू पूर्ण कर, हे सूतपुत्र.
एवमुक्तस्ततः कर्णो राजानमिदमब्रवीत्। तवाद्य पृथिवीपाला वश्याः सर्वे नृपोत्तम
असं ऐकून, कर्णाने राजाला सांगितलं—'राजश्रेष्ठा, आज पृथ्वीवरील सर्व राजे तुझे वश झाले आहेत.'
आहूयन्तां द्विजवराः संभाराश्च यथाविधि। संभ्रियन्तां कुरुश्रेष्ठ यज्ञोपकरणानि च
श्रेष्ठ ब्राह्मणांना बोलवा, आणि सर्व साहित्य योग्य प्रकारे जमवा; यज्ञासाठी लागणारी सर्व साधनंही तयार करा, हे कुरूश्रेष्ठा.
ऋत्विजश्च समाहूता यथोक्तं वेदपारगाः। क्रियां कुर्वन्तु ते राजन्यथाशास्त्रमरिंदम
राजन, वेदपारंगत आणि बोलावलेले ऋत्विज, शास्त्रानुसार सर्व विधी पार पाडू देत.
बह्वन्नपानसंयुक्तः सुसमृद्धगुणान्वितः। प्रवर्ततां महायज्ञस्तवापि भरतर्षभ
भरपूर अन्न-पाण्याने युक्त, सर्व शुभ गुणांनी संपन्न असा तुझा महान यज्ञ सुरू होऊ दे, हे भरतश्रेष्ठ.
एवमुक्तस्तु कर्णेन धार्तराष्ट्रो विशांपते। पुरोहितं समानाय्य वचनं चेदमब्रवीत्
कर्णाने असे म्हटल्यावर, धृतराष्ट्रपुत्राने आपल्या पुरोहिताला बोलावून हे शब्द सांगितले.
राजसूयं क्रतुश्रेष्ठं समाप्तवरदक्षिणम्। आहरस्व यथाशास्त्रं यथान्यायं यथाक्रमम्
राजसूय हा सर्वश्रेष्ठ यज्ञ, सर्व दक्षिणा व दानांनी युक्त, शास्त्राप्रमाणे, योग्य रीतीने व क्रमाने आयोजित कर.