दुःशासनादयश्चास्य भ्रातरः सर्व एव ते। भूरिश्रवाः सोमदत्तो माराजश्च बाह्लिकः
दुःशासन व इतर सर्व भाऊ, भूरिश्रवा, सोमदत्त आणि बाहीलिकराज हे त्याच्यासोबत होते.
रथैर्नानाविधाकारैर्हयैर्गजवरैस्तथा। प्रयान्तं नृपसिंहं तमनुजग्मुः कुरूद्वहाः
नाना प्रकारच्या रथांनी, घोड्यांनी आणि उत्तम हत्तींसह, कुरुकुलातील श्रेष्ठ वीर त्या राजसिंहाचा पाठलाग करू लागले.
प्रहृष्टमनसः सर्वे दुर्योधनपुरोगमाः' ।। कालेनाल्पेन राजेन्द्र स्वपुरं विविशुस्तदा
सर्व जण, दु:योधनाच्या पुढाकाराने, आनंदी मनाने, अल्प वेळात आपल्या नगरात प्रवेशले.
एवं गतेषु पार्थेषु वने तस्मिन्महात्मसु। धार्तराष्ट्रा महेष्वासाः किमकुर्वत सत्तमाः
पांडव त्या वनात राहू लागल्यावर, हे श्रेष्ठ पुरुषा, मग धृतराष्ट्रपुत्र, हे महाशूर धनुर्धारी, काय करू लागले?
कर्णो वैकर्तनश्चैव शकुनिश्च महाबलः। भीष्मद्रोणकृपाश्चैव तन्मे शंसितुमर्हसि
कर्ण, राधेचा मुलगा, आणि बलाढ्य शकुनी, तसेच भीष्म, द्रोण आणि कृप — हे सर्व मला सांगावे.
एवं गतेषु पार्थेषु विसृष्टे च सुयोधने। आगते हास्तिनपुरं मोक्षिते पाण्डुनन्दनैः। भीष्मोऽब्रवीन्महाराज धार्तराष्ट्रमिदं वच
पांडव निघून गेल्यावर आणि सुयोधनाला सोडून दिल्यावर, तो पांडवांनी मुक्त केल्यावर हस्तिनापुरात परत आला. मग भीष्माने धृतराष्ट्राच्या राजाला असे शब्द सांगितले.
उक्तं तात मया पूर्वं गच्छतस्ते तपोवनम्। वचनं ते न रुचितं मम तन्न कृतं च ते
माझ्या प्रिय, मी तुला पूर्वीच तपोवनात जाण्याचा सल्ला दिला होता, पण तुला ते आवडले नाही आणि तू ते केलेही नाहीस.
ततः प्राप्तं त्वया वीर ग्रहणं शत्रुभिर्बलात्। मोक्षितश्चासि धर्मज्ञैः पाण्डवैर्न च लज्जसे
म्हणून, वीर, तुला शत्रूंनी जबरदस्तीने पकडले आणि धर्मज्ञ पांडवांनी तुला सोडून दिले, तरीही तुला लाज वाटत नाही.
प्रत्यक्षं तव गान्धारे ससैन्यस् विशांपते। सूतपुत्रोऽपयाद्भीतो गन्धर्वाणां तदा रणात्
राजाधिराज, तुझ्या आणि तुझ्या सैन्याच्या समोरच, सूतपुत्र कर्ण गंधर्वांशी लढताना घाबरून पळून गेला.
क्रोशतस्तव राजेन्द्र ससैन्यस्य नृपात्मज। `व्यपायात्पृष्ठतस्तस्मात्प्रेक्षमाणः पुनःपुनः
राजेंद्र, तुझ्या आणि तुझ्या सैन्याच्या मुलांनी ओरडत असताना, तो परत परत मागे वळून पाहत मागून पळून गेला.
दृष्टस्ते विक्रमश्चैव पाण्डवानां महात्मनाम्। कर्णस्य च महाबाहो सूतपुत्रस्य दुर्मते
तू मोठ्या आत्म्याच्या पांडवांचा शौर्य आणि सूतपुत्र कर्णाचा पराक्रम दोन्ही पाहिलास, हे दुर्विचारी महाबाहु.
न चापि पादभाक्कर्णः पाण्डवानां महात्मनाम्। धनुर्वेदे च शौर्ये च धर्मे वा धर्मवत्सल
धर्मप्रिय, धनुर्विद्या, शौर्य किंवा धर्म या कशातही कर्ण पांडवांच्या पावलाच्या धुळीइतकाही नाही.
तस्मादहं क्षमं मन्ये पाण्डवैस्तैर्महात्मभिः। रसन्धिं सन्धिविदांश्रेष्ठ कुलस्यास्य विवृद्धये
म्हणून, या महान पांडवांशी संधी करणेच योग्य आहे, हे संधिकार्यात श्रेष्ठ, या वंशाच्या वृद्धीसाठी.
एवमुक्तश्च भीष्मेण धार्तराष्ट्रो जनेश्वरः। प्रहस्य सहसा राजन्विप्रतस्थे ससौबलः
भीष्माने असे सांगितल्यावर, धृतराष्ट्राचा राजा हसला आणि सुभलपुत्रासह तिथून निघून गेला.
तं तु प्रस्थितमाज्ञाय कर्णदुःशासनादयः। अनुजग्मुर्महेष्वासा धार्तराष्ट्रं महाबलम्
त्याच्या निघून जाण्याचे कळताच, कर्ण, दुःशासन आणि इतर मोठे धनुर्धारी त्या बलाढ्य धृतराष्ट्रपुत्रामागे गेले.
तांस्तु संप्रस्थितान्दृष्ट्वा भीष्मः कुरुपितामहः। लज्जया व्रीडितो राजञ्जगाम स्वं निवेशनम्
सर्वजण निघताना पाहून, कुरुपितामह भीष्म लाजून, राजन, आपल्या निवासस्थानी गेला.
गते भीष्मे महाराज धार्तराष्ट्रो जनेश्वरः। पुनरागम्य तं देशममन्त्रयत मन्त्रिभिः
भीष्म निघून गेल्यावर, राजन, धृतराष्ट्राचा राजा पुन्हा त्या ठिकाणी आला आणि आपल्या मंत्र्यांशी सल्लामसलत करू लागला.
किमस्माकं भवेच्छ्रेयः किं कार्यमवशिष्यते। कथं च सुकृतं तत्स्यान्मन्त्रयामास भारत
आपल्यासाठी काय उत्तम होईल? काय करायचे बाकी आहे? आणि ते कसे योग्यरीत्या करता येईल? असे तो, भारत, विचार करू लागला.
दुर्योधन निबोधेदं यत्त्वां वक्ष्यामि कौरव। भीष्मोस्मान्निन्दति सदा पाण्डवांश्च प्रशंसति
दुर्योधन, मी तुला जे सांगतो ते ऐक, हे कौरवा. भीष्म नेहमी आपली निंदा करतो आणि पांडवांचे कौतुक करतो.
त्वद्वेषाच्च महाबाहो मामपि द्वेष्टुमर्हति। विगर्हते च मां नित्यं त्वत्समीपे नरेश्वर
महाबाहो, तुझ्यावरील द्वेषामुळे तो मला देखील द्वेष करतो; आणि राजन, तो नेहमी तुझ्या समोर माझी निंदा करतो.
सोऽहं भीष्मवचस्तद्वै न मृष्यामीह भारत। त्वत्समं यदुक्तं च भीष्मेणामित्रकर्शन
म्हणून, भारत, मी येथे भीष्माचे बोल सहन करू शकत नाही, आणि त्याने तुझ्याबद्दल जे काही सांगितले तेही सहन होत नाही, हे शत्रूंना जिंकणारा.
पाण्डवानां यशो राजंस्तव निन्दां च भारत। अनुजानीहि मां राजन्सभृत्यबलवाहनम्
राजन, पांडवांचे कौतुक आणि तुझी निंदा याला उत्तर देण्यासाठी मला माझ्या सेवक, सैन्य आणि वाहनांसह परवानगी दे.
जेष्यामि पृथिवीं राजन्सशैलवनकाननाम्। जिता च पाण्डवैर्भूमिश्चतुर्भिर्बलशालिभिः
राजा, मी ही संपूर्ण पृथ्वी — तिच्या डोंगरदऱ्या, वनराई आणि झाडींसह — जिंकणार आहे. ती भूमी, जी चार बलाढ्य पांडवांनी आधीच जिंकली आहे, ती मी मिळवून दाखवीन.
तामहं ते विजेष्यामि एक एव न संशयः। संपश्यतु सुदुर्बुद्धिर्भीष्मः कुरुकुलाधमः
मी एकटाच तुझ्यासाठी त्यांना हरवीन, यात तिळमात्र शंका नाही. कुरुकुळाचा कलंक, बुद्धीने दुर्बल भीष्म, हे सर्व पाहू दे.
अनिन्द्यं निन्दते यो हि अप्रशंस्यं प्रशंसति। स पश्यतु बलं मेऽद्य आत्मानं तु विगर्हतु
जो निर्दोषावर दोष ठेवतो आणि ज्याचं कौतुक करायचं नाही त्याचं कौतुक करतो, त्याने आज माझं बळ पाहावं आणि स्वतःलाच दोष द्यावा.
अनुजानीहि मां राजन्ध्रुवो हि विजयस्तव। प्रतिजानामि ते सत्यं राजन्नायुधमालभे
राजा, मला परवानगी दे. तुझा विजय नक्कीच आहे. मी तुला खरं वचन देतो, राजा, मी शस्त्र उचलणार नाही.
तच्छ्रुत्वा तु वचो राजन्कर्णस्य भरतर्षभ। प्रीत्या परमया युक्तः कर्णमाह नराधिपः
भरतवंशातील श्रेष्ठा, कर्णाने हे शब्द बोलल्यावर राजा अत्यंत आनंदित झाला आणि त्याने कर्णाशी प्रेमाने संवाद साधला.
धन्योस्म्यनुगृहीतोस्मि यस्य मे त्वं महाबलः। हितेषु वर्तसे नित्यं सफलंजन्म चाद्य मे
मी धन्य आहे, मी भाग्यवान आहे, कारण तू, महाबली कर्ण, कायम माझ्या हितासाठी वावरतोस. आज माझं जन्म सार्थकी लागलं.
यदा च मन्यसे वीर सर्वशत्रुनिबर्हणम्। तदा निर्गच्छ भद्रं ते ह्यनुशाधि च मामिति
वीरा, तुला जेव्हा सर्व शत्रूंना जिंकण्याची योग्य वेळ वाटेल, तेव्हा तू निघ आणि तुझ्या वाट्याला शुभेच्छा असो. तसेच मला मार्गदर्शनही कर.
एवमुक्तस्तदा कर्णो धार्तराष्ट्रेण धीमता। सर्वमज्ञापयामास प्रायात्रिकमरिंदम
धृतराष्ट्रपुत्राने असे सांगितल्यावर, कर्णाने सर्वांना मोहिमेची तयारी करण्यास सांगितले, हे शत्रूंचा पराभव करणाऱ्या.