भोः सुयोधन राजेन्द्र भरतानां कुलोद्वह। शूरैः परिवृतो नित्यं तथैव च महात्मभिः
अहो, सुयोधन राजा, भारत कुळातील तूं मोठा मानकरी आहेस. तुझ्या सभोवती नेहमी शूर आणि थोर लोक असतात.
अकार्षीः साहसमिदं कस्मात्प्रायोपवेशनम्। आत्मत्यागी ह्यधो याति वाच्यतां चायशस्करीम्
तूं हे धाडसी कृत्य — उपवास करून मृत्यूला सामोरे जाण्याचा निर्णय — का घेतलास? स्वतःचा त्याग करणारा माणूस अधोगतीला जातो आणि कायमची बदनामी मिळवतो.
न हि कार्यविरुद्धेषु बहुपापेषु कर्मसु। मूलघातिषु सज्जन्ते बुद्धिमन्तो भवद्विधाः
तुझ्यासारखे शहाणे लोक कर्तव्याच्या विरुद्ध, पापमय आणि मूळापासून नाश करणाऱ्या कर्मांमध्ये कधीच गुंतत नाहीत.
नियच्छैनां मतिं राजन्धर्मार्थसुखनाशिनीम्। यशःप्रतापवीर्यघ्नीं शत्रूणां हर्षवर्धनीम्
राजा, ही जी तुझी इच्छा आहे — जी धर्म, संपत्ती आणि सुख नष्ट करणारी, कीर्ती, प्रताप आणि शौर्य संपवणारी, आणि शत्रूंना आनंद देणारी आहे — ती आवर.
श्रूयतां तु प्रभो तत्त्वं दिव्यतां चात्मनो नृप। निर्माणं च रशरीरस्य ततो धैर्यमवाप्नुहि
राजाधिराज, आता तूं आपल्या आत्म्याचे खरे स्वरूप आणि दिव्यत्व ऐक. तुझ्या अद्भुत देहाची निर्मिती कशी झाली तेही समजून घे आणि मग धैर्य धर.
पुरा त्व तपसाऽस्माभिर्लब्धो राजन्महेश्वरात्। पूर्वकायश्च ते सर्वो निर्मितो वज्रसंचयैः
राजा, पूर्वी आम्ही कठोर तप करून महादेवांकडून तुला मिळवलं. तुझं आधीचं शरीर वज्राच्या राशीपासून बनवलं गेलं होतं.
अस्त्रैरभेद्यः शस्त्रैश्चाप्यधःकायश्च तेऽनघ। कृतः पुष्पमयो देव्या रूपतस्त्रीमनोहरः
हे निष्पापा, तुझं खालचं शरीर अस्त्रांनी आणि शस्त्रांनी भेदता येणार नाही असं केलं गेलं, आणि देवीने फुलांनी विणलेलं, स्त्रियांना मोहून टाकणारं सुंदर रूप तुला दिलं.
एवमीश्वरसंयुक्तस्तव देहो नृपोत्तम। देव्या च राजशार्दूल दिव्यस्त्वं हि न मानुषः
राजाधिराज, अशा प्रकारे तुझ्या शरीरात ईश्वरशक्ती आणि देवीची कृपा आहे. तू खरंतर दिव्य आहेस, मानव नाहीस.
क्षत्रियाश्च महावीर्या भगदत्तपुरोगमाः। दिव्यास्त्रविदुषः शूराः क्षपयिष्यन्ति ते रिपून्
भगदत्तासारखे पराक्रमी क्षत्रिय, जे दिव्य अस्त्रांचे जाणकार आणि शूरवीर आहेत, ते तुझे शत्रू नष्ट करतील.
तदलं ते विषादेन भयं तव न विद्यते। सहायार्थं च ते वीराः संभूता बुवि दानवाः
म्हणून, आता निराश होऊ नकोस; तुला काहीही भीती नाही. तुझ्या मदतीसाठी वीर दानव पृथ्वीवर जन्माला आले आहेत.
भीष्मद्रोणकृपादींश्च प्रवेक्ष्यन्त्यपरेऽसुराः। यैराविष्टा घृणां त्यक्त्वा योत्स्यन्ते तव वैरिभिः
भीष्म, द्रोण, कृप आणि इतरांमध्येही काही असुर प्रवेश करतील. त्यांच्यात वास करून, ते दया सोडून तुझ्या शत्रूंशी युद्ध करतील.
नैव पुत्रान्न च भ्रातॄन्न पितॄन्न च बान्धवान्। नैव शिष्यान्न च ज्ञातीन्न बालान्त्यविरान्न च। युधि संप्रहरिष्यन्तो मोक्ष्यन्ति कुरुसत्तम
कुरुकुळातील श्रेष्ठ, युद्धात ते आपले पुत्र, भाऊ, वडील, नातेवाईक, शिष्य, ओळखीचे, लहान मुले, वृद्ध किंवा मित्र — कोणालाही सोडणार नाहीत.
निःस्नेहा दानवाविष्टाः समाक्रान्तेऽन्तरात्मनि। प्रहरिष्यन्ति बन्धुभ्यः स्नेहमुत्सृज्य दूरतः
दानवांनी व्यापलेले, सर्व स्नेह विसरलेले, जेव्हा त्यांच्या अंतःकरणावर ताबा येईल, तेव्हा ते आपल्याच नातेवाईकांवर वार करतील.
हृष्टाः पुरुषशार्दूलाः कलुषीकृतमानसाः। अनभिज्ञातमूलाश्च दैवाच्च विधिनिर्मितात्। व्याभाषमाणाश्चान्योन्यं न मे जीवन्विमोक्ष्यसे
पुरुषशार्दूल, ते आनंदी असतील, पण त्यांचे मन कलुषित झालेले असेल, त्यांचा खरा मूळ कोणालाही कळणार नाही, आणि नियतीने घडवलेले असतील. एकमेकांशी बोलताना, तूं जिवंत सुटणार नाहीस.
सर्वे शस्त्रास्त्रमोक्षेण पौरुषे समवस्थिताः। श्लाघमानाः कुरुश्रेष्ठ करिष्यन्ति जनक्षयम्
कुरुकुळातील श्रेष्ठ, हे सर्वजण शस्त्रास्त्र चालवण्यात निपुण, आपल्या पराक्रमाचा अभिमान बाळगणारे, लोकांचा नाश करतील.
तेपि पञ्च महात्मानः प्रतियोत्सन्ति पाण्डवाः। वधं चैषां करिष्यन्ति दैवयुक्ता महाबलाः
तरीही, ते पाच थोर पांडव त्यांना प्रतिकार करतील आणि दैवाच्या आणि आपल्या महान शक्तीच्या जोरावर त्यांचा वध करतील.
दैत्यरक्षोगणाश्चैव संभूताः क्षत्रयोनिषु। योत्स्यन्ति युधि विक्रम्य शत्रुभिस्तव पार्थिव
राजा, क्षत्रिय कुळात जन्मलेले अनेक दैत्य आणि राक्षस देखील तुझ्या शत्रूंशी युद्धात शौर्याने लढतील.
गदाभिर्मुसलैः शूलैः शस्त्रैरुच्चावचैस्तथा। `प्रहरिष्यनति ते वीरास्तवारिषु महाबलाः
गदा, मुसळ, शूल आणि विविध शस्त्रांनी तुझे बलवान वीर शत्रूंवर जोरदार हल्ला करतील.
यच्च तेऽन्तर्गतं वीर भयमर्जुनसंभवम्। तत्रापि विहितोऽस्माभिर्वधोपायोऽर्जुनस्य वै
वीर, तुझ्या मनात अर्जुनाबद्दल जो भीतीचा भाव निर्माण झाला आहे, त्यावरही आम्ही अर्जुनाचा नाश करण्याचा उपाय आखला आहे.
हतस्य नरकस्यात्मा कर्णमूर्तिमुपाश्रितः। तद्वैरं संस्मरन्वीर योत्स्यते केशवार्जुनौ
मारलेल्या नरकाचा आत्मा कर्णाच्या रूपात आश्रय घेत आहे; तो जुना वैर आठवून, वीर, केशव आणि अर्जुनाशी युद्ध करील.
स ते विक्रमशौण्डीरो रणे पार्थं विजेष्यति। कर्णः प्रहरतांश्रेष्ठः सर्वांश्चारीन्महारथः
तो कर्ण, युद्धात धाडसी आणि पराक्रमी, योद्ध्यांमध्ये श्रेष्ठ, अर्जुनाला रणांगणात हरवेल आणि सर्व शत्रूंना पराभूत करील.
ज्ञात्वैतच्छद्मना वज्री रक्षार्थं सव्यसाचिनः। कुण्डले कवचं चैव कर्णस्यापहरिष्यति
हे कळून, वज्रधारी देव सव्यसाचीच्या रक्षणासाठी कर्णाची कुंडले आणि कवच काढून घेईल.
तस्मादस्माभिरप्यत्र दैत्याः शतसहस्रशः। नियुक्ता राक्षसाश्चैव ये ते संशप्तका इति। प्रख्यातास्तेऽर्जुनं वीरं युधि हिंस्यन्ति मा शुचः
म्हणून आम्हीही येथे शेकडो हजारो दैत्य आणि राक्षस, जे 'संशप्तक' म्हणून प्रसिद्ध आहेत, नियुक्त केले आहेत; हे सर्व वीर अर्जुनावर युद्धात हल्ला करतील—काळजी करू नकोस.
असपत्ना त्वया हीयं भोक्तव्या वसुधा नृप। मा विषादं गमस्तस्मान्नैतत्त्वय्युपपद्यते
राजा, तुला ही पृथ्वी कुणाच्याही स्पर्धेशिवाय उपभोगता येईल; म्हणून मनात खचू नकोस, हे तुझ्या योग्य नाही.
विनष्टे त्वयि चास्माकं पक्षो हीयेत कौरव। गच्छ वीर न ते बुद्धिरन्या कार्या कथंचन। त्वमस्माकं गतिर्नित्यं देवतानां च पाण्डवाः
तू नष्ट झालास तर, कुरुराजा, आमचा पक्ष दुर्बल होईल; वीर, दुसरे काहीही मनात आणू नकोस. तू आमचा कायमचा आधार आहेस, जसा पांडव देवतांचा आहे.
एवमुक्त्वा परिष्वज्य दैत्यास्तं राजकुञ्जरम्। समाश्वास्य च दुर्धर्षं पुत्रवद्दानवर्षभाः
असे सांगून, दैत्यांनी त्या राजसिंहाला मिठी मारली आणि त्याला पुत्राप्रमाणे धीर दिला.
स्थिरां कृत्वा बुद्धिमस्य प्रियाण्युक्त्वा च भारत। गम्यतामित्यनुज्ञाय जयमाप्नुहि चेत्यथ
त्याची बुद्धी दृढ करून, प्रेमाने शब्द सांगून आणि परवानगी देऊन, 'जा आणि विजय मिळव,' असे त्यांनी सांगितले.
तैर्विसृष्टं महाबाहुं कृत्या सैवानयत्पुरः। तमेव देशं यत्रासौ तदा प्रायमुपाविशत्
त्यांनी सोडल्यावर, कृत्या त्या बलवानाला घेऊन गेली आणि ज्या ठिकाणी तो आधी होता तिथेच नेले; तिथे तो दमून बसला.
प्रतिनिक्षिप्यतं वीरं कृत्या समभिपूज्य च। अनुज्ञाता च राज्ञा सा तत्रैवान्तरधीयत
कृत्याने त्या वीराला आदराने ठेवले, राजाने तिला सन्मान दिला आणि परवानगी दिल्यावर ती तिथेच अदृश्य झाली.
गतायामथ तस्यां तु राजा दुर्योधनस्तदा। स्वप्नभूतमिदं सर्वमचिन्तयत भारत
तिच्या निघून गेल्यावर, त्या वेळी राजा दुर्योधनाने हे सर्व घडलेले स्वप्नासारखेच आहे असे मनाशी विचार केले.