तस्याभिपततस्तूर्णं गदाहस्तस्य संयुगे। गदां सर्वायसीं पार्थः शरैश्चिच्छेद सप्तधा
युद्धात गदा हातात घेऊन तो वेगाने पुढे येत असताना, पार्थाने आपल्या बाणांनी त्याची लोखंडाची गदा सात तुकड्यांत तोडली.
स गदां बहुधा दृष्ट्वा कृत्तां बाणैस्तरस्विना। संवृत्य विद्ययाऽऽत्मानं योधयामास पाण्डवं
आपली गदा अनेक तुकड्यांत तुटलेली पाहून, त्या शूर धनुर्धारीच्या बाणांनी, त्याने विद्या वापरून स्वतःला लपवलं आणि पांडवाशी लढत राहिला.
अस्त्राणइ तस्य दिव्यानि संप्रयुक्तानि सर्वशः। दिव्यैरस्त्रैस्तदा वीरः पर्यवारयदर्जुनः
त्याने वापरलेली सर्व दिव्य अस्त्रं, त्या वेळी अर्जुनानेही दिव्य अस्त्रांनी रोखली.
स वार्यमाणस्तैरस्त्रैरर्जुनेन महात्मना। गन्धर्वराजो बलवान्माययाऽन्तर्हितस्तदा
महात्मा अर्जुनाने त्या अस्त्रांनी त्याला रोखलं, तरीही तो बलवान गंधर्वराज त्या वेळी मायेमुळे अदृश्य झाला.
अन्तर्हितं तमालक्ष्य प्रहरन्तमथार्जुनः। ताडयामास खचरैर्दिव्यास्त्रप्रतिमन्त्रितैः
तो अदृश्य असूनही हल्ला करत आहे हे ओळखून, अर्जुनाने आकाशात जाणारे, मंत्रांनी सिद्ध केलेले बाण त्याच्यावर सोडले.
अन्तर्धानवधं चास्य चक्रे क्रुद्धोऽर्जुनस्तदा। शब्दवेषं समाश्रित्य बहुरूपो धनंजयः
तेव्हा क्रोधित होऊन अर्जुनाने अदृश्य असलेल्या शत्रूचा वध केला, अनेक रूपे धारण केली आणि फक्त आवाजावरून मार्गदर्शन घेतलं.
रस वध्यमानस्तैरस्त्रैरर्जुनेन महात्मना। ततोऽस्य दर्शयामास तदाऽऽत्मानं प्रियः सखा
महात्मा अर्जुनाने त्या अस्त्रांनी त्याच्यावर वार केल्यावर, त्याचा प्रिय मित्र मग स्वतःला दाखवू लागला.
चित्रसेनस्तथोवाच सखायं युधि विद्धि माम्। चित्रसेनमथालक्ष्य सखायमिति विस्मितः
तेव्हा चित्रसेनाने सांगितलं, 'युद्धात मला आपला मित्र समज.' आणि चित्रसेन हा आपला मित्र आहे हे ओळखून अर्जुन आश्चर्यचकित झाला.
संजहारास्त्रमथं तत्प्रसृष्टं पाण्डवर्षभः
मग पांडवांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या अर्जुनाने सोडलेलं अस्त्र मागे घेतलं.
दृष्ट्वा तु पाण्डवाः सर्वे संहृतास्त्रं धनंजयम्। संजह्रुः प्रद्रुतानश्वाञ्शरवेगान्धनूंषि च
धनंजयाने आपलं अस्त्र मागे घेतल्याचं पाहून, सर्व पांडवांनी पळणारे घोडे आणि धनुष्ये परत बोलावली.
चित्रसेनश्च भीमश्च सव्यसाची यमावपि। पृष्ट्वा कौशलमन्योन्यं रथेष्वेवावतस्थिरे
चित्रसेन, भीम, सव्यसाची आणि दोन्ही यम, एकमेकांची कुशलता विचारून, रथावरच उभे राहिले.
ततोऽर्जुनश्चित्रसेनं प्रहसन्निदमब्रवीत्। मध्ये गन्धर्वसैन्यानां महेष्वासो महाद्युतिः
मग अर्जुनाने गंधर्व सैन्याच्या मध्ये असलेल्या तेजस्वी आणि महान धनुर्धर चित्रसेनाला हसत हसत विचारलं:
किं ते व्यवसितं वीर कौरवाणां विनिग्रहे। किमर्थं च सदारोऽयं निगृहीतः सुयोधनः
'वीरा, कौरवांना रोखण्यामागे तुझा काय हेतू आहे? आणि हा सुयोधन पत्नींसह का पकडला गेला आहे?'
विदितोऽयमभिप्रायस्तत्रस्थेन दुरात्मनः। इन्द्रेण धार्तराष्ट्रस्य सकर्णस्य धनंजय
'धृतराष्ट्रपुत्र आणि कर्ण यांच्याबद्दल त्या दुष्टाचा हेतू इंद्राला माहीत आहे, धनंजया.'
वनस्थान्भवतो ज्ञात्वा क्लिश्यमानाननर्हवत्। समस्थो विषमस्थांस्तान्द्रक्ष्यामीत्यनवस्थितान्
'तुम्ही वनात राहता आणि अयोग्यपणे दुःख भोगता हे कळल्यावर, पूर्वी सुखात असलेल्यांना आता संकटात आणि अस्थिर अवस्थेत पाहावं असं त्याला वाटलं.'
इमेऽवहसितुं प्राप्ता द्रौपदीं च यशस्विनीम्। ज्ञात्वा चिकीर्षितं चैषां मामुवाच सुरेश्वरः
'ही मंडळी यशस्विनी द्रौपदीचा अपमान करण्यासाठी आली होती; त्यांचा हेतू कळल्यावर, देवाधिदेवाने मला सांगितलं.'
गच्छ दुर्योधनं बद्ध्वा सहामात्यमिहानय। धनंजयश्च ते रक्ष्यः रसह भ्रातृभिराहवे
जा, दुर्योधनाला आणि त्याच्या मंत्र्यांना बांधून इथे घेऊन ये. पण युद्धात धनंजय आणि त्याच्या भावंडांचं रक्षण कर.
स च प्रियः सखा तुभ्यं शिष्यश् तव पाण्डवः। वचनाद्देवराजस् ततोऽस्मीहागतो द्रुतम्
तो पांडव तुझा प्रिय मित्र आणि शिष्य आहे. देवेंद्राच्या आज्ञेने मी इथे लवकर आलो आहे.
अयं दुरात्मा बद्धश्च गमिष्यामि सुरालयम्। नेष्याम्येनं कदुरात्मानं पाकशासनशासनात्
हा दुष्ट बांधलेला आहे; मी देवांच्या लोकात जाईन आणि वज्रधारी देवाच्या आज्ञेने या दुष्टाला घेऊन जाईन.
उत्सृज्यतां चित्रसेन भ्राताऽस्माकं सुयोधनः। धर्मराजस्य संदेशान्मम चेदिच्छसि प्रियम्
चित्रसेना, जर तुला माझं समाधान करायचं असेल आणि धर्मराजाची आज्ञा पाळायची असेल, तर आमचा भाऊ सुयोधनाला सोडून दे.
पापोऽयं नित्यसंदुष्टो न विमोक्षणमर्हति। प्रलब्धा धर्मराजस्य कृष्णायाश्च धनंजय
हा पापी नेहमी वाईट वागतो, याला सोडणं योग्य नाही; याने धर्मराज, कृष्णा आणि धनंजय यांचा अपमान केला आहे.
नेदं चिकीर्षितं तस् कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः। जानाति धर्मराजो हि श्रुत्वा कुरु यथेच्छसि
कुंतीपुत्र युधिष्ठिराची ही इच्छा नाही; धर्मराज सर्व जाणतो, त्याने ऐकलं आहे, आता तू जसं वाटतं तसं कर.
ते सर्व एव राजनमभिजग्मुर्युधिष्ठिरम्। अभिगम्य च तत्सर्वं शशंसुस्तस्य चेष्टितम्
ते सगळे युधिष्ठिराजवळ गेले आणि जे काही घडलं ते सर्व त्याला सांगितलं.
अजातशत्रुस्तच्छ्रुत्वा गन्धर्वस्य वचस्तदा। मोक्षयामास तान्सर्वान्गन्धर्वान्प्रशशंस च
अजातशत्रूने त्या वेळी गंधर्वाचं बोलणं ऐकून सर्व गंधर्वांना सोडून दिलं आणि त्यांचं कौतुक केलं.
चित्रसेनस्तदा वाक्यमुवाच प्रौढया गिरा। मुञ्चध्वंसानुजामात्यं सदारं च सुयोधनम्
तेव्हा चित्रसेनाने ठामपणे सांगितलं, 'सुयोधन, त्याचा भाऊ, मंत्री आणि पत्नी यांना सोडा.'
गन्धर्वास्तु वचः श्रुत्वा चित्रसेनस्य वै द्रुतम्। राजानं मोचयामासुर्बद्धं निगडबन्धनैः
चित्रसेनाचं बोलणं ऐकून गंधर्वांनी लगेच लोखंडी बेड्यांनी बांधलेल्या राजाला सोडून दिलं.
सदारं सानुगामात्यं बालजालमयेन ये। लुछन्तश्चापि ते सर्वे युधिष्ठिरसमीपतः
पत्नी, अनुयायी, मंत्री आणि ज्या सर्वांना जाळ्यात पकडलं होतं, ते सगळे मुक्त होऊन युधिष्ठिराजवळ आले.
पतिता लज्जिताश्चैव तस्थुश्चाधोमुखास्तदा। युधिष्ठिरोपि दयया तान्समीक्ष्य तथागतान्
ते सगळे खाली मान घालून, लाजून उभे राहिले; युधिष्ठिराने त्यांना तसं पाहून दयाळूपणे पाहिलं.
दिष्ट्या भवद्भिर्बलिभिः शक्तैः सर्वैर्न हिंसितः। दुर्वृत्तो धार्तराष्ट्रोऽयं सामात्यज्ञातिबान्धवः
सुदैवाने, तुम्ही सर्व बलवान असूनही, या दुराचारी धृतराष्ट्रपुत्राला, त्याच्या मंत्र्यांना, नातेवाईकांना आणि मित्रांना काहीही इजा केली नाही.
उपकारो मसांस्तात कृतोऽयं मम खेचर। कुलं न परिभूतं मे मोक्षेणास्य दुरात्मनः
हे आकाशवासी, ही कृपा माझ्यावर झाली; या दुष्टाला सोडल्याने माझ्या घराण्याचं अपमान झालं नाही.