अचिन्त्य शरवर्षं तु गन्धर्वास्तस्य तं रथम्। दुर्योधनं जिघांसन्तः समन्तात्पर्यवारयन्
पण गांधर्वांनी, कल्पनाही न करता येईल इतक्या बाणांचा वर्षाव करून, दुर्योधनाचा रथ सर्व बाजूंनी वेढून त्याला मारण्याचा प्रयत्न केला.
युगमीषां वरूथं च तथैव ध्वजसारथी। अश्वांस्त्रिवेणुमक्षं च तिलशो व्यधमञ्छरैः
त्यांनी बाणांनी त्याचा रथाचा जू, बाणांचे दांडे, कवच, ध्वज, सारथी, घोडे, त्रिवेणी अक्ष, हे सर्व अगदी तीळ-तीळ करून टाकले.
दुर्योधनं चित्रसनो विरथं पतितं भुवि। अभिद्रुस्य महाबाहुर्जीवग्राहमथाग्रहीत्
धृतराष्ट्रपुत्र दुर्योधनाचा रथ फुटलेला आणि तो स्वतः जमिनीवर पडलेला पाहून, बलवान चित्रसेन त्याच्यावर धावून आला आणि त्याला जिवंत पकडले.
तस्य बाहू महाराज बद्ध्वा रज्ज्वा महारथम्। आरोप्यस महाबाहुश्चित्रसेनो ननाद ह
चित्रसेनाने त्याचे हात दोरीने बांधले, आणि तो बलवान योद्धा दुर्योधनाला आपल्या रथावर बसवून मोठ्याने गर्जना केली.
तस्मिन्गृहीते राजेन्द्र स्थितं दुःशासनं रथे। पर्यगृह्णन्त गन्धर्वाः परिवार्य समन्ततः
राजा, दुर्योधन पकडला गेल्यावर, रथावर उभा असलेला दुःशासन गांधर्वांनी सर्व बाजूंनी वेढून पकडला.
विधिशतिं चित्रसेनमादायान्ये विदुद्रुवुः। विन्दानुविन्दावपरे राजदारांश्च सर्वशः
काही गांधर्वांनी चित्रसेनाला घेऊन पळ काढला, तर इतरांनी विंद, अनु विंद आणि सर्व राजकन्या पकडल्या.
सेनास्तु धार्तराष्ट्रस्य गन्धर्वैः समभिद्रुताः। पूर्वं प्रभग्नैः सहिताः पाण्डवानभ्ययुस्तदा
गांधर्वांनी हल्ला केलेली आणि आधीच पळालेली धृतराष्ट्राची सेना, नंतर पांडवांकडे जाऊन मिळाली.
शकटापणवेशाश्च यानयुग्यं च सर्वशः। शरणं पाण्डवाञ्जग्मुर्हियमाणे महीपतौ
शिबिरातील व्यापारी, दुकानदार आणि वाहनांसह सर्व लोक, राजा पकडला जात असताना, पांडवांकडे आश्रय घेण्यासाठी गेले.
प्रियदर्शी महाबाहो धार्तराष्ट्रो महाबलः। गन्धर्वैर्ह्रियते राजा पार्थास्तमनुधावत
महाबाहू, सुंदर दिसणारा, धृतराष्ट्राचा बलवान मुलगा गांधर्वांनी उचलून नेला आहे; हे पृथेचे मुलांनो, राजामागे धावून जा.
दुःशासनो दुर्विषहो दुर्मुखो दुर्मुखो दुर्जयस्तथा। बद्ध्वा ह्रियन्ते गन्धर्वै राजदाराश्च सर्वशः
दुःशासन, दुर्विषह, दुर्मुख आणि दुर्जय—हे सगळे गांधर्वांनी बांधून नेले आहेत, आणि सर्व राजघराण्याच्या स्त्रियाही त्यांच्यासोबत आहेत.
इतिदुर्योधनामात्याः क्रोशन्तो राजगृद्धिनः। आर्ता दीनास्ततः सर्वे युधिष्ठिरमुपागमन्
दुर्योधनाचे मंत्री, राजसत्तेच्या हव्यासाने, दुःखी होऊन मोठ्याने ओरडत होते; ते सगळे हताश होऊन युधिष्ठिराजवळ आले.
तांस्तथा व्यथितान्दीनान्भिक्षमाणान्युधिष्ठिरम्। वृद्धान्दुर्योधनामात्यान्भीमसेनोऽभ्यभाषत
दुर्योधनाचे हे वयोवृद्ध मंत्री, इतके व्याकुळ आणि दुःखी होऊन युधिष्ठिराकडे मदतीची याचना करत असताना, भीमसेन त्यांना म्हणाला.
महता हि प्रयत्नेन संनह्य गजवाजिभिः। अन्यथा वर्तमानानामर्थो जातोऽयमन्यथा
तुम्ही मोठ्या प्रयत्नाने हत्ती आणि घोडे गोळा करून वेगळेच वागलात; आता परिस्थिती वेगळी झाली, म्हणून हे घडले आहे.
अस्माभिर्यदनुष्ठेयं गन्धर्वैस्तदनुष्ठितम्
आपण जे करायला हवे होते, ते सगळे गांधर्वांनीच केले आहे.
दुर्मन्त्रितमिदं तावद्राज्ञो दुर्द्यूतदेविनः। `दीनान्दुर्योधनस्यास्मान्द्रष्टुकामस्य दुर्मतेः
हा परिणाम त्या राजाच्या वाईट सल्ल्याचा आहे, जो वाईट जुगाराचा आहारी गेला आणि ज्याला दुर्योधनाने आमच्या दुःखाचे दृश्य पाहायचे होते.
द्वेष्टारमन्ये क्लीवस्य घातयन्तीति नः श्रुतम्। इदं कृतं नः प्रत्यक्षं गन्धर्वैरतिमानुषम्
आम्ही ऐकले होते की, या निर्बलाचा शत्रू त्याचा नाश करायला पाहत होता; पण गांधर्वांनी आमच्या डोळ्यांसमोर जे केले, ते माणसाच्या शक्तीपलीकडचे आहे.
दिष्ट्या लोके पुमानस्ति कश्चिदस्मन्प्रिये स्थितः। येनास्माकं हृतो भार आसीनानां सुखावहः
सुदैवाने, या जगात कुणीतरी आमच्या बाजूने उभा आहे; ज्यामुळे आम्ही शांत बसलो असताना आमचे ओझे हलके झाले आणि आम्हाला दिलासा मिळाला.
शीतवातातपसहांस्तपसा चैव कर्शितान्। समस्थो विषमस्थान्हि द्रष्टुमिच्छति दुर्मतिः
जो स्वतः सुरक्षित आहे, तो आम्हाला तपाने कृश, थंडी, वारा आणि उन्हाचा त्रास सहन करणारे, संकटात असलेले पाहायला उत्सुक आहे.
अधर्मचारिणस्तस्य कौरव्यस्य दुरात्मनः। ये शीलमनुवर्तन्ति ते पश्यन्ति पराभवम्
त्या अधार्मिक, दुष्ट कौरवाचा आचार जे जे लोक पाळतात, ते आता त्याचा अपमान आणि पराभव पाहत आहेत.
अधर्मो हि कृतस्तेन येनैतदुपलक्षितम्। अनृशंसास्तु कौन्तेयास्तत्प्रत्यक्षं ब्रवीमि वः
खरंच, त्याने अधर्म केला आहे, हे या घडलेल्या प्रकारावरून स्पष्ट आहे; हे कुंतीपुत्रांनो, मी तुम्हाला स्पष्ट सांगतो—त्याच्या मनात दया नाही.
एवं ब्रुवाणं कौन्तेयं भीमसेनमपस्वरम्। न कालः परुषस्यायमिति राजाऽभ्यभाषत
भीमसेन असे कठोर बोलत असताना, राजाने त्याला थांबवत सांगितले, 'आता कठोर बोलण्याची वेळ नाही.'
अस्मानभिगतांस्तात भयार्ताञ्छरणैषिणः। कौरवान्विषमप्राप्तान्कथं ब्रूयास्त्वमीदृशम्
आपल्याकडे भीतीने आलेल्या, संकटात सापडलेल्या आणि आपली मदत मागणाऱ्या कौरवांना, बाळा, तू असे कसे बोलू शकतोस?
भवन्ति भेदा ज्ञातीनां कलहाश्च वृकोदर। प्रसक्तानि च वैराणि ज्ञातिधर्मो न नश्यति
वृकोदर, नातेवाईकांत वाद, भांडणं आणि वैरं होतच असतात; पण नात्याचा धर्म कधीच नष्ट होत नाही.
यदा तु कश्चिज्ज्ञातीनां बाह्यः प्रार्थयते कुलम्। न मर्षयन्ति तत्सन्तो बाह्येनाभिप्रधर्षणम्
पण जेव्हा कुणी बाहेरचा माणूस कुटुंबावर हल्ला करतो, तेव्हा सज्जन लोक बाहेरच्याचा अपमान सहन करत नाहीत.
जानात्येष हि दुर्बुद्धिरस्मानिह चिरोषितान्। स एवं परिभूयास्मानकार्षीदिदमप्रियम्
हा दुष्ट बुद्धीचा माणूस जाणतो की आपण इथे खूप दिवस राहिलो आहोत; म्हणून त्याने आपली अवहेलना केली आणि हे वाईट कृत्य केले.
दुर्योधनस्य ग्रहणाद्गन्धर्वेण बलाद्रणे। स्त्रीणां बाह्याभिमर्शाच्च हतं भवति नः कुलम्
दुर्योधनाला गांधर्वांनी रणात पकडले आणि आपल्या स्त्रियांना बाहेरच्यांनी स्पर्श केला, त्यामुळे आपले कुटुंब जणू नष्टच झाले आहे.
श्चरणं च प्रपन्नानां त्राणार्थं च कुलस्य च। उत्तिष्ठध्वं नरव्याघ्राः सज्जीभवत मा चिरम्
शरण आलेल्यांचं रक्षण करण्यासाठी आणि आपल्या घराण्याच्या सन्मानासाठी, हे पुरुषसिंहो, उठाच आणि लगेच सज्ज व्हा.
अर्जुनश्च यमौ चैव त्वं च भीमापराजितः। मोक्षयध्वं नरव्याघ्रा ह्रियमाणं सुयोधनम्
अर्जुन, मद्रीचे दोन पुत्र आणि तू, पराजित न होणारा भीम, हे पुरुषसिंहो, ज्याला नेत आहेत त्या सुयोधनाला सोडवा.
एते रथा नरव्याघ्राः सर्वशस्त्रसमन्विताः। धृतराष्ट्रस्य पुत्राणां विमला काञ्चनध्वजाः
हे पुरुषसिंहो, हे रथ सर्व शस्त्रांनी सजलेले आहेत, त्यावर शुद्ध सोन्याचे ध्वज फडकत आहेत, आणि हे सर्व धृतराष्ट्राच्या मुलांचे आहेत.
सस्वनानधिरोहध्वं नित्यसज्जानिमान्रथान्। इन्द्रसेनादिभिः सूतैः कृतशस्त्रैरधिष्ठितान्
इंद्रसेन आणि इतर सारथ्यांनी चालवलेले, शस्त्रांनी सज्ज असलेले हे रथ नेहमी तयार आहेत, त्यावर मोठ्या आवाजात चढा.