दुर्योधनश्च तेजस्वी शकुनिश्चापि सौबलः। गन्धर्वान्योधयामासुः समरे भृशविक्षताः
तेजस्वी दुर्योधन आणि सुभलाचा मुलगा शकुनी, दोघेही फार जखमी झालेले असूनसुद्धा, गांधर्वांशी युद्ध करत होते.
सर्व एव तु गन्धर्वाः शतशोऽथ सहस्रशः। जिघांसमानाः संरब्धाः कर्णमभ्यद्रवत्रणे
तेव्हा शेकडो-हजारो गांधर्व, अत्यंत रागावलेले आणि कर्णाला मारण्याच्या इराद्याने, रणभूमीत त्याच्यावर तुटून पडले.
असिभिः पट्टसैः शूलैर्गदाभिश्च महाबलाः। सूतपुत्रं जिघांसन्तः समन्तात्पर्यवारयन्
शक्तिशाली गांधर्वांनी तलवारी, पट्टे, भाले आणि गदा घेऊन, रथी कर्णाला मारण्यासाठी सर्व बाजूंनी वेढा घातला.
अन्येऽस्य युगमच्छिन्दन्ध्वजमन्ये न्यपातयन्। ईषामन्ये हयानन्ये सूतमन्ये न्यपातयन्
काहींनी त्याच्या रथाचा जू तोडला, काहींनी ध्वज खाली पाडला, काहींनी बाणांचे दांडे मोडले, काहींनी घोडे खाली पाडले, आणि काहींनी सारथीलाही खाली पाडले.
अन्ये च्छत्रं वरूथं च बन्धुरं च तथा परे। `अन्ये संचूर्णयामासुश्छत्रे चाक्षौ तथा परे
काहींनी त्याचे छत्र आणि कवच फोडले, तर इतरांनी त्याचे सुंदर दागिने उध्वस्त केले; आणखी काहींनी छत्र आणि रथाचे चाकही चुरडून टाकले.
गन्धर्वा बहुसाहस्रास्तिलशो व्यधमन्रथम् ।। ततो रथादवप्लुत्य सूतपुत्रोऽसिचर्मभृत्
हजारो गांधर्वांनी त्याचा रथ अगदी तीळ-तीळ करून फोडून टाकला; मग कर्णाने तलवार आणि ढाल घेऊन रथातून खाली उडी मारली.
अंसावलम्बितधनुर्धावमानो महाबलः'। विकर्णरथमास्थाय मोक्षायाश्वानचोदयत्
तो बलवान योद्धा धनुष्य खांद्यावर घेऊन धावत गेला आणि विकर्णाच्या रथावर बसून घोड्यांना पळवायला लावले.
गन्धर्वैस्तु महाराज भग्ने कर्णे महारथे। संप्राद्रवच्चमूः सर्वा धार्तराष्ट्रस्य पश्यतः
राजा, जेव्हा गांधर्वांनी महायोद्धा कर्णाचा पराभव केला, तेव्हा धृतराष्ट्राच्या संपूर्ण सैन्याने त्याच्या समोरून पळ काढला.
तान्दृष्ट्वा द्रवतः सर्वान्धार्तराष्ट्रान्पराङ्मुखान्। दुर्योधनो महाराजो नासीत्तत्र पराङ्मुखः
धृतराष्ट्रपुत्र सर्वजण पाठ फिरवून पळताना पाहून, महाराज दुर्योधन मात्र तिथेच ठाम उभा राहिला.
तामापतन्तीं संप्रेक्ष्य गन्धर्वाणां महाचमूम्। महता शरवर्षेण सोऽभ्यवर्षदरिंदमः
गांधर्वांची मोठी फौज समोर येताना पाहून, शत्रूंचा संहार करणाऱ्या दुर्योधनाने त्यांच्यावर बाणांचा जोरदार वर्षाव केला.
अचिन्त्य शरवर्षं तु गन्धर्वास्तस्य तं रथम्। दुर्योधनं जिघांसन्तः समन्तात्पर्यवारयन्
पण गांधर्वांनी, कल्पनाही न करता येईल इतक्या बाणांचा वर्षाव करून, दुर्योधनाचा रथ सर्व बाजूंनी वेढून त्याला मारण्याचा प्रयत्न केला.
युगमीषां वरूथं च तथैव ध्वजसारथी। अश्वांस्त्रिवेणुमक्षं च तिलशो व्यधमञ्छरैः
त्यांनी बाणांनी त्याचा रथाचा जू, बाणांचे दांडे, कवच, ध्वज, सारथी, घोडे, त्रिवेणी अक्ष, हे सर्व अगदी तीळ-तीळ करून टाकले.
दुर्योधनं चित्रसनो विरथं पतितं भुवि। अभिद्रुस्य महाबाहुर्जीवग्राहमथाग्रहीत्
धृतराष्ट्रपुत्र दुर्योधनाचा रथ फुटलेला आणि तो स्वतः जमिनीवर पडलेला पाहून, बलवान चित्रसेन त्याच्यावर धावून आला आणि त्याला जिवंत पकडले.
तस्य बाहू महाराज बद्ध्वा रज्ज्वा महारथम्। आरोप्यस महाबाहुश्चित्रसेनो ननाद ह
चित्रसेनाने त्याचे हात दोरीने बांधले, आणि तो बलवान योद्धा दुर्योधनाला आपल्या रथावर बसवून मोठ्याने गर्जना केली.
तस्मिन्गृहीते राजेन्द्र स्थितं दुःशासनं रथे। पर्यगृह्णन्त गन्धर्वाः परिवार्य समन्ततः
राजा, दुर्योधन पकडला गेल्यावर, रथावर उभा असलेला दुःशासन गांधर्वांनी सर्व बाजूंनी वेढून पकडला.
विधिशतिं चित्रसेनमादायान्ये विदुद्रुवुः। विन्दानुविन्दावपरे राजदारांश्च सर्वशः
काही गांधर्वांनी चित्रसेनाला घेऊन पळ काढला, तर इतरांनी विंद, अनु विंद आणि सर्व राजकन्या पकडल्या.
सेनास्तु धार्तराष्ट्रस्य गन्धर्वैः समभिद्रुताः। पूर्वं प्रभग्नैः सहिताः पाण्डवानभ्ययुस्तदा
गांधर्वांनी हल्ला केलेली आणि आधीच पळालेली धृतराष्ट्राची सेना, नंतर पांडवांकडे जाऊन मिळाली.
शकटापणवेशाश्च यानयुग्यं च सर्वशः। शरणं पाण्डवाञ्जग्मुर्हियमाणे महीपतौ
शिबिरातील व्यापारी, दुकानदार आणि वाहनांसह सर्व लोक, राजा पकडला जात असताना, पांडवांकडे आश्रय घेण्यासाठी गेले.
प्रियदर्शी महाबाहो धार्तराष्ट्रो महाबलः। गन्धर्वैर्ह्रियते राजा पार्थास्तमनुधावत
महाबाहू, सुंदर दिसणारा, धृतराष्ट्राचा बलवान मुलगा गांधर्वांनी उचलून नेला आहे; हे पृथेचे मुलांनो, राजामागे धावून जा.
दुःशासनो दुर्विषहो दुर्मुखो दुर्मुखो दुर्जयस्तथा। बद्ध्वा ह्रियन्ते गन्धर्वै राजदाराश्च सर्वशः
दुःशासन, दुर्विषह, दुर्मुख आणि दुर्जय—हे सगळे गांधर्वांनी बांधून नेले आहेत, आणि सर्व राजघराण्याच्या स्त्रियाही त्यांच्यासोबत आहेत.
इतिदुर्योधनामात्याः क्रोशन्तो राजगृद्धिनः। आर्ता दीनास्ततः सर्वे युधिष्ठिरमुपागमन्
दुर्योधनाचे मंत्री, राजसत्तेच्या हव्यासाने, दुःखी होऊन मोठ्याने ओरडत होते; ते सगळे हताश होऊन युधिष्ठिराजवळ आले.
तांस्तथा व्यथितान्दीनान्भिक्षमाणान्युधिष्ठिरम्। वृद्धान्दुर्योधनामात्यान्भीमसेनोऽभ्यभाषत
दुर्योधनाचे हे वयोवृद्ध मंत्री, इतके व्याकुळ आणि दुःखी होऊन युधिष्ठिराकडे मदतीची याचना करत असताना, भीमसेन त्यांना म्हणाला.
महता हि प्रयत्नेन संनह्य गजवाजिभिः। अन्यथा वर्तमानानामर्थो जातोऽयमन्यथा
तुम्ही मोठ्या प्रयत्नाने हत्ती आणि घोडे गोळा करून वेगळेच वागलात; आता परिस्थिती वेगळी झाली, म्हणून हे घडले आहे.
अस्माभिर्यदनुष्ठेयं गन्धर्वैस्तदनुष्ठितम्
आपण जे करायला हवे होते, ते सगळे गांधर्वांनीच केले आहे.
दुर्मन्त्रितमिदं तावद्राज्ञो दुर्द्यूतदेविनः। `दीनान्दुर्योधनस्यास्मान्द्रष्टुकामस्य दुर्मतेः
हा परिणाम त्या राजाच्या वाईट सल्ल्याचा आहे, जो वाईट जुगाराचा आहारी गेला आणि ज्याला दुर्योधनाने आमच्या दुःखाचे दृश्य पाहायचे होते.
द्वेष्टारमन्ये क्लीवस्य घातयन्तीति नः श्रुतम्। इदं कृतं नः प्रत्यक्षं गन्धर्वैरतिमानुषम्
आम्ही ऐकले होते की, या निर्बलाचा शत्रू त्याचा नाश करायला पाहत होता; पण गांधर्वांनी आमच्या डोळ्यांसमोर जे केले, ते माणसाच्या शक्तीपलीकडचे आहे.
दिष्ट्या लोके पुमानस्ति कश्चिदस्मन्प्रिये स्थितः। येनास्माकं हृतो भार आसीनानां सुखावहः
सुदैवाने, या जगात कुणीतरी आमच्या बाजूने उभा आहे; ज्यामुळे आम्ही शांत बसलो असताना आमचे ओझे हलके झाले आणि आम्हाला दिलासा मिळाला.
शीतवातातपसहांस्तपसा चैव कर्शितान्। समस्थो विषमस्थान्हि द्रष्टुमिच्छति दुर्मतिः
जो स्वतः सुरक्षित आहे, तो आम्हाला तपाने कृश, थंडी, वारा आणि उन्हाचा त्रास सहन करणारे, संकटात असलेले पाहायला उत्सुक आहे.
अधर्मचारिणस्तस्य कौरव्यस्य दुरात्मनः। ये शीलमनुवर्तन्ति ते पश्यन्ति पराभवम्
त्या अधार्मिक, दुष्ट कौरवाचा आचार जे जे लोक पाळतात, ते आता त्याचा अपमान आणि पराभव पाहत आहेत.
अधर्मो हि कृतस्तेन येनैतदुपलक्षितम्। अनृशंसास्तु कौन्तेयास्तत्प्रत्यक्षं ब्रवीमि वः
खरंच, त्याने अधर्म केला आहे, हे या घडलेल्या प्रकारावरून स्पष्ट आहे; हे कुंतीपुत्रांनो, मी तुम्हाला स्पष्ट सांगतो—त्याच्या मनात दया नाही.