अथ दुर्योधनो राजा तत्रतत्र वने वसन्। जगाम घोषानभितस्तत्र चक्रे निवेशनम्
दुर्योधन राजा तिथे-तिथे वनात राहत, गवळ्यांच्या वस्त्यांना भेट देत आणि तिथेच आपला तळ ठोकत असे.
रमणीये समाज्ञाते सोदके समहीरुहे। देशे सर्वगुणोपेते चक्रुरावसथान्नराः
पाण्याने आणि झाडांनी भरलेल्या, सर्व गुणांनी युक्त अशा रम्य ठिकाणी, पुरुषांनी आज्ञा मिळाल्यावर आपली वस्ती केली.
तथैव तत्समीपस्थान्पृथगावसथान्बहून्। कर्णस्य शकुनेश्चैव भ्रातॄणां चैव सर्वशः
त्याचप्रमाणे, कर्ण, शकुनी आणि सर्व भावांसाठीही जवळच वेगवेगळ्या वस्ती बांधल्या.
पश्यन्तस्ते तदा गावः शतशोऽथ सहस्रशः। अङ्कर्लक्षैश्च ताः सर्वा लक्षयामास पार्थिवः
तिथे त्यांनी शेकडो-हजारो गायी पाहिल्या, आणि राजा त्या सर्व गायींची शंभर हजारांच्या गटात मोजणी करू लागला.
अङ्कयामास वत्सांश्च जज्ञे चोपसृतांस्त्वपि। बालवत्साश्च यां गावः कालयामास ता अपि
त्याने वासरांचीही मोजणी केली, आणि जवळ आलेल्या गायींचीही; ज्या गायींना लहान वासरं होती, त्याही मोजल्या.
अथ स स्मारणं कृत्वा लक्षयित्वा त्रिहायनान्। वृतो गोपालकैः प्रीतो व्याहरत्कुरुनन्दनः
मग तीन वर्षं त्या गायी आणि वासरं लक्षपूर्वक मोजून, गवळ्यांनी वेढलेला आणि आनंदी झालेला कुरुनंदनाने आपला हेतू आठवून बोलायला सुरुवात केली.
स च पौरजनः सर्वः सर्वः सैनिकाश्च सहस्रशः। यथोपजोषं चिक्रीडुर्वने तस्मिन्यथाऽमराः
सर्व नगरवासी आणि हजारो सैनिक त्या जंगलात आपल्या मनाप्रमाणे खेळू लागले, जणू काही देवताच तिथे आनंद घेत होते.
ततोऽध्वगमनाच्छ्रान्तं कुशला नृत्यवादितैः। धार्तराष्ट्रमुपातिष्ठन्कन्याश्चैव स्वलंकृताः
त्या प्रवासाने थकलेल्या धृतराष्ट्रपुत्राला कुशल नर्तक आणि वादक, तसेच सुंदरपणे सजलेल्या कन्या, सेवा करण्यासाठी पुढे आल्या.
स स्त्रीगणवृतो राजा प्रहृष्टः प्रददौ वसु। तेभ्यो यथार्हमन्नानि पानानि विविधानि च
स्त्रियांच्या समूहाने वेढलेल्या आनंदी राजाने त्यांना धन दिले आणि त्यांच्या योग्यतेनुसार अन्नपान व विविध पेये पुरवली.
ततस्ते सहिताः सर्वे तरक्षून्महिषान्मृगान्। गवयर्क्षवराहांश्च समन्तात्पर्यवारयन्
त्यानंतर सगळ्यांनी मिळून त्या जंगलात जंगली बैल, म्हशी, हरणे, गवे, अस्वले आणि रानडुक्कर यांना सर्व बाजूंनी वेढले.
स ताञ्छरैर्विनिर्भिद्य गजांश्च सुबहून्वने। रमणीयेषु देशेषु ग्राहयामास वै मृगान्
त्याने बाणांनी अनेक हत्ती मारले आणि त्या रम्य ठिकाणी प्राण्यांना पकडायला लावले.
गोरसानुपयुञ्जान उपभोगांशच् भारत। पश्यन्स रमणीयानि वनान्युपवनानि च
तो गायीचे दूध व त्याचे पदार्थ आणि इतर सुखसोयी उपभोगत, हे भारत, सुंदर वनं आणि उपवनं पाहत होता.
मत्तभ्रमरजुष्टानि बर्हिणाभिरुतानि च। अगच्छदानुपूर्व्येण पुण्यं द्वैतवनं सरः
मत्त भुंगे आणि मोरांच्या आवाजांनी गूंजणाऱ्या त्या पवित्र द्वैत सरोवराकडे तो टप्प्याटप्प्याने गेला.
मत्तभ्रमरसंजुष्टं नीलकण्ठरवाकुलम्। सप्तच्छदसमाकीर्णं पुन्नागवकुलैर्युतम्
ते सरोवर मत्त भुंग्यांनी भरलेले, नीलकंठांच्या आवाजांनी गजबजलेले, सप्तच्छद झाडांनी दाटलेले आणि पर्णगुच्छांनी समृद्ध असे होते.
ऋद्ध्या परमया युक्तो महेन्द्र इव वज्रभृत्। यदृच्छया च तत्रस्थो धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः
महेंद्रासारखी मोठी समृद्धी लाभलेला, वज्रधारी इंद्रासारखा, धर्मपुत्र युधिष्ठिर तिथे सहजच उपस्थित होता.
ईजे राजर्षियज्ञेन साद्यस्केन विशांपते। दिव्येन विधिना चैव वन्येन कुरुसत्तम
त्याने राजर्षींच्या यज्ञासारखा यज्ञ, दिव्य आणि वनातील वस्तूंनी, योग्य पद्धतीने केला, हे कुरुवंशातील श्रेष्ठ.
विद्वद्भिः सहितो धीमान्ब्राह्मणैर्वनवासिभिः'। कृत्वा निवेशमभितः सरसस्तस्य कौरव। द्रौपद्या सहितो धीमान्धर्मपत्न्या नराधिपः
वनात राहणाऱ्या विद्वान ब्राह्मणांसह, तो बुद्धिमान राजा त्या सरोवराच्या सभोवताली छावणी थाटली आणि धर्मपत्नी द्रौपदीसह तिथे राहिला.
ततो दुर्योधनः प्रेष्यानादिदेश सहानुजः। आक्रीडावसथाञ्शीघ्रं कुरुध्वं सरसोऽभितः
मग दुर्योधनाने आपल्या भावासह सेवकांना आज्ञा दिली, 'लवकर या सरोवराभोवती खेळघरं तयार करा.'
ते तथेत्येव कौरव्यमुक्त्वा वचनकारिणः। चिकीर्षन्तस्तदाक्रीडाञ्जग्मुर्द्वैतवनं सरः
'तसेच होईल' असे कौरोवाला सांगून, त्याचे आज्ञाधारक सेवक ती खेळघरं उभारण्यासाठी द्वैत सरोवराकडे गेले.
सेनाग्र्यं धार्तराष्ट्रस् प्राप्तं द्वैतवनं सरः
धृतराष्ट्रपुत्रांपैकी श्रेष्ठ असलेला दुर्योधन आपली सेना घेऊन द्वैत सरोवरात पोहोचला.
प्रविशन्तं वनद्वारि गन्धर्वाः समवारयन्। तत्र गन्धऱ्वराजो वै पूर्वमेव विशांपते। कुबेरभवनाद्राजन्नाजगाम गणावृतः
जंगलाच्या प्रवेशद्वारी ते जात असताना, गंधर्वांनी त्यांना अडवले; कारण गंधर्वांचा राजा, आपल्या समूहासह, पूर्वीच कुबेराच्या निवासस्थानाहून तिथे आला होता.
गणैरप्सरसां चैव त्रिदशानां तथाऽऽत्मजैः। विहारशीलैः क्रीडार्थं तेन तत्संवृतं सरः
अप्सरा आणि देवपुत्रांच्या समूहांसह, जे सर्वजण खेळ व आनंदात रमणारे होते, त्याने ते सरोवर व्यापून टाकले होते.
तेन तत्संवृतं दृष्ट्वा ते राजपरिचारकाः। प्रतिजग्मुस्ततो राजन्यत्र दुर्योधनो नृपः
ते सरोवर गंधर्वांनी व्यापलेले पाहून, राजाचे सेवक परत फिरले आणि दुर्योधन जिथे होता तिथे गेले.
स तु तेषां वचः श्रुत्वा सैनिकान्युद्धदुर्मदान्। प्रेषयामास कौरव्य उत्सारयत तानिति
त्यांचे बोलणे ऐकून, युद्धाची इच्छा असलेल्या दुर्योधनाने आपल्या सैनिकांना पाठवले आणि सांगितले, 'त्यांना हुसकावून लावा!'
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राज्ञः सेनाग्रयायिनः। सरो द्वैनवनं गत्वा गन्धर्वानिदमब्रुवन्
राजाच्या सैन्याचे पुढारी हे शब्द ऐकून द्वैनवनातील सरोवराकडे गेले आणि तिथे गंधर्वांना असे सांगितले.
राजा दुर्योधनो नाम धृतराष्ट्रसुतो बली। चिक्रीडिषुरिहायाति तदर्थमपसर्पत
धृतराष्ट्राचा बलवान मुलगा, राजा दुर्योधन, येथे खेळण्यासाठी येत आहे; म्हणून त्याला वाट द्या.
एवमुक्तास्तु गन्धर्वाः रप्रहसन्तो विशांमपते। प्रत्यब्रुवंस्तान्पुरुषानिदं हि परुषं वचः
गंधर्वांनी हे ऐकून हसत उत्तर दिले आणि त्या माणसांना कठोर शब्दांत असे बोलले.
न चेतयति वो राजा मन्दबुद्धिः सुयोधनः। योऽस्मानाज्ञापयत्येवं वश्यानिव दिवौकसः
तुमचा राजा, मंदबुद्धी असलेला सुयोधन, आम्हाला जणू काही आपले सेवकच आहेत अशा प्रकारे आज्ञा देतो, याचा विचारही करत नाही.
यूयं मुमूर्षवश्चापि मन्दप्रज्ञा न संशयः। ये तस् वचनादेवमस्मान्ब्रूथ विचेतसः
त्याच्या आज्ञेवरून आमच्याशी असे बोलता, यावरून नक्कीच तुम्हीही मूर्ख आणि विचारशक्तीहीन आहात.
गच्छध्वं त्वरिताः सर्वे यत्र राजा स कौरवः। न चेदद्यैव गच्छध्वं धर्मराजनिवेशनम्
सर्वजण पटकन त्या कौरव राजाजवळ जा; नाहीतर लगेचच धर्मराजाच्या निवासाकडे वळा.