एतदासीत्तदा राज्ञो यन्महीं पर्यपालयत्। येषां सङ्ख्याविधिं चैव प्रदिशामि शृणोमि च
राजाने जेव्हा पृथ्वीचे रक्षण केले, तेव्हा अशीच समृद्धी होती; या सर्वांची संख्या आणि व्यवस्था मला सांगता येते आणि माहीत आहे.
अन्तःपूराणां सर्वेषां भृत्यानां चैव सर्वशः। आगोपालाविपालेभ्यः सर्वं वेद कृताकृतम्
सर्व अंतःपुरातील आणि सर्व नोकर, गवळींपासून राखणाऱ्यांपर्यंत, त्यांनी केलेली व न केलेली सर्व कामे मला माहीत आहेत.
सर्वं राज्ञः समुदयमायं च व्ययमेव च। एकाऽहंवेद्मि कल्याणि पाण्डवानां यशस्विनि
पांडवांच्या सर्व कामांचा, राजाच्या सर्व उत्पन्न आणि खर्चाचा, हे कल्याणी, मी एकटीच पूर्णपणे जाणते.
मयि सर्वं समासज्यकुटुम्बं भरतर्षभाः। उपासनरताः सर्वे घटयन्ति वरानने
हे भरतश्रेष्ठा, घरातील सर्व कामे माझ्या हाती आहेत; सर्वजण सेवा करण्यात रमलेले असून, माझ्या सांगण्याप्रमाणे प्रयत्न करतात, हे सुंदरिनी.
तमहं भारमासक्तमनाधृष्यं दुरात्मभिः। सुखं सर्वंपरित्यज्यरात्र्यहानि घटामि वै
मी तो सर्व भार निर्धास्तपणे, वाईट लोकांपासून न घाबरता, सुख सोडून, रात्रंदिवस सांभाळते.
अधृष्यं वरुणस्येव निधिपूर्णमिवोदधिम्। एकाहं वेद्मि कोशं वै पतीनां धर्मचारिणाम्
धर्मनिष्ठ पतींचा खजिना, जो वरुणाच्या संपत्तीप्रमाणे कोणालाही जिंकता येत नाही, तो मी एकटीच पूर्णपणे जाणते.
अनिशायां निशायां च विहाय क्षुत्पिपासयोः। आराधयन्त्याः कौरव्यांस्तुल्या रात्रिरहश्च मे
रात्र किंवा दिवस, मी उपासमार आणि तहान विसरून, कौरवांची सेवा करते; माझ्यासाठी रात्र आणि दिवस सारखेच आहेत.
प्रथमं प्रतिबुध्यामि चरमं संविशामि च। नित्यकालमहं सत्ये एतत्संवननं मम
मी नेहमी सर्वांत आधी उठते आणि सर्वांत शेवटी झोपते; नेहमी, सर्व काळ सत्याला धरून राहते — हेच माझे वर्तन आहे.
एतज्जानाम्यहं कर्तुं भर्तृसंवननं महत्। असत्स्त्रीणां समाचारं नाहं कुर्यां न कामये
पतींची सेवा करण्याचे हे महान कर्तव्य मला चांगलेच माहीत आहे; वाईट स्त्रियांचे वर्तन मी कधीच करत नाही, ना त्याची इच्छा करते.
तच्छ्रुत्वा धर्मसहितं व्याहृतं कृष्णया तदा। उवाच सत्या सत्कृत्य पाञ्चालीं धर्मचारिणीं
कृष्णेने धर्मयुक्त असे हे बोल ऐकून, सत्यभामेने धर्मनिष्ठ द्रौपदीचे आदराने स्वागत केले आणि तिला बोलली.
अभिपन्नाऽस्मि पाञ्चालि याज्ञसेनि क्षमस्व मे। कामकारः सखीनं हि सोपहासं प्रभाषितम्
पांचाळी, याज्ञसेनी, मी चुकले आहे; मला क्षमा कर. इच्छा म्हणून मैत्रिणींमध्ये मी थट्टेने बोलले.
इमं तु ते मार्गमपेतदोषं वक्ष्यामि चित्तग्रहणाय भर्तुः। अस्मिन्यथावत्सखि वर्तमाना भर्तारमाच्छेत्स्यसि कामिनीभ्यः
आता मी तुला दोषरहित असा पतीचे मन जिंकण्याचा मार्ग सांगते; हे सखी, तू तो मार्ग पाळलास तर, पती इतर स्त्रियांपासून दूर राहील.
नैतादृशं दैवतमस्ति किंचि- त्सर्वेषुलोकेषु सदेवकेषु। यथा पतिस्तस्य तु सर्वकामा लभ्याः प्रसादे कुपितश् हन्यात्
या जगात, देव आणि माणसं यांच्या मध्ये, पतीसारखं दुसरं कोणतंच दैवत नाही. त्याच्या कृपेने सर्व इच्छा पूर्ण होतात, पण तो रागावला तर त्या सर्व नष्ट होतात.
तस्मादपत्यं विविधाश् भोगाः शय्यासनान्यद्भुतदर्शनानि। वस्त्राणि माल्यानि तथैव गन्धाः स्वर्गश्चलोको विपुला च कीर्तिः
म्हणूनच, मुलं, अनेक सुखसोयी, सुंदर पलंग-आसनं, वस्त्रं, हार, सुवासिक द्रव्यं, स्वर्गसुख आणि मोठी कीर्ती मिळते.
सुखं सुखनेह न जातु लभ्यं दुःखेन साध्वी लभते सुखानि। सा कृष्णमाराधय सौहृदेन प्रेम्णा च नित्यं प्रतिकर्मणा च
फक्त सुखाने इथे खरं सुख मिळत नाही; सती स्त्री दुःख सहन करूनच सुख मिळवते. तिने कृष्णाची मैत्रीने, प्रेमाने आणि नेहमी सेवा करून पूजा करावी.
स्नानासनैश्चारुभिरग्रमाल्यै- र्दाक्षिण्ययोगैर्विविधैश्च गन्धैः। अस्याः प्रियोस्मीति यथा विदित्वा त्वामेव संश्लिष्यति सर्वभावैः
सुंदर स्नान, आसन, उत्तम हार, दयाळूपणा आणि विविध सुवासिक द्रव्यांनी, 'मी त्याला प्रिय आहे' हे जाणून, ती सर्व मनाने तुला बिलगते.
श्रुत्वा स्वरं द्वारगतस् भर्तुः प्रत्युत्थिता तिष्ठ गृहस्य मध्ये। दृष्ट्वा प्रविष्टं त्वरिताऽसनेन पाद्येन चैनं प्रतिपूजयस्व
पतीचा आवाज दाराशी ऐकला की, ती उठून घराच्या मध्यभागी उभी राहते; तो आत आला की, ती पटकन त्याला आसन आणि पाय धुण्यासाठी पाणी देऊन सन्मान करते.
संप्रेषितायामथ चैव दास्या- मुत्थाय सर्वं स्वयमेव कार्यम्। जानातु कृष्णस्तव भावमेतं सर्वात्मना मां भजतीति सत्ये
दासी पाठवली तरी, ती स्वतः उठून सर्व काम करते; कृष्णाने हे तुझं भक्तिभाव जाणावं, की तू मला सर्व मनाने, खर्या अर्थाने पूजतेस.
त्वत्संनिधौ यत्कथयेत्पतिस्ते यद्यप्यगुह्यं परिरक्षितव्यम्। काचित्सपत्नी तव वासुदेवं प्रत्यादिशेत्तेन भवेद्विरागः
पती तुझ्या उपस्थितीत जे काही बोलतो, ते गुपित नसले तरी जपावं लागतं; एखादी सावत्र बायको वासुदेवाबद्दल काही सांगितलं तर त्यामुळे मनात दुरावा येतो.
प्रियांश्च रम्यांश्च हितांश् भर्तु- स्तान्भोजयेथा रविविधैरुपायैः। द्वेष्यैरुपेक्ष्यैरहितैश् तस्य भिद्स्वनित्यं कुहकोद्धतैश्च
पतीचे प्रिय, आनंददायक आणि हितचिंतक मित्र वेगवेगळ्या प्रकारे आदराने वाढावे; पण त्याचे द्वेष करणारे, दुर्लक्ष करणारे, अहित करणारे, भांडण करणारे आणि कपटी लोक टाळावेत.
मदं प्रमादं पुरुषेषु हित्वा संयच्छ मानं प्रतिगृह् वाचम्। प्रद्युम्नसाम्बावपि ते कुमारौ नोपासितव्यौ रहिते कदाचित्
माणसांत गर्व आणि बेफिकिरी सोड, आपला मान आवर आणि नम्रपणे बोल ऐक. प्रद्युम्न आणि साम्ब हे तुझे मुलगे असले तरी, कधीही एकांतात त्यांची सेवा करू नकोस.
महाकुलीनाभिरपापिकाभिः स्त्रीभिः सतीभिस्तव सख्यमस्तु। चण्डाश् शौण्डाश्च महाशनाश्च चोराश्च दुष्टाश्चपलाश्च वर्ज्याः
तुझे मैत्र फक्त मोठ्या घरातील, निष्पाप आणि सती स्त्रियांसोबत असावं; क्रूर, गर्विष्ठ, खाण्यापिण्यात अति करणाऱ्या, चोर, वाईट आणि चंचल स्त्रिया टाळाव्यात.
एतद्यशस्यं भगवेतनं च स्वार्थं तदा शत्रुनिबर्हणं च। महार्हमाल्याभरणाङ्गरागा भर्तारमाराधय पुण्यगन्धैः
यामुळे कीर्ती, संपत्ती, आपला हित आणि शत्रूंचा नाश होतो; म्हणून महागडे हार, दागिने, अंगाला लावायचे सुवासिक द्रव्यं आणि शुभ सुगंधांनी पतीची पूजा कर.
मार्कण्डेयादिभिर्विप्रैः पाण्डवैश्च महात्मभिः। कथाभिरनुकूलाभिः सह स्तित्वा जनार्दनः
मार्कंडेय आणि इतर ऋषी, पांडव आणि जनार्दन हे सर्वजण एकत्र बसून मनापासून गप्पा मारत होते.
ततस्तैः संविदं कृत्वा यथावन्मधुसूदनः। आरुरुक्षू रथं सत्यामाह्वयामास भारत
मग योग्य सल्ला करून, मधुसूदनाने रथावर चढायचं ठरवलं आणि सत्यभामेला बोलावलं.
सत्यभामा ततस्तत्र स्वजित्वा द्रुपदात्मजाम्। उवाच वचनं हृद्यं यथाभावं समाहितम्
त्यावर सत्यभामा, द्रुपदाच्या कन्येला जिंकून, मनापासून आणि आपली भावना व्यक्त करत गोड शब्द बोलली.
कृष्णे माभूत्तवोत्कण्ठा मा व्यथा मा प्रजागरः। भर्तृभिर्देवसंकाशैर्जितां प्राप्स्यसि मेदिनीम्
कृष्णे, तुला काळजी करू नकोस, दुःख मानू नकोस, झोप उडवू नकोस; देवासारख्या पतींनी जिंकलेली ही पृथ्वी तुला मिळणारच.
न ह्येवं शीलसंपन्ना नैवं पूजितलक्षणाः। प्राप्नुवन्ति चिरं क्लेशं यथा त्वमसितेक्षणे
अशी उत्तम वागणूक आणि सन्मान मिळवलेल्या स्त्रियांना तुझ्यासारखं दीर्घकाळ दुःख भोगावं लागत नाही, काळ्याडोळ्ये.
अवश्यं च त्वया भूमिरियं निहतकण्टका। भर्तृभिः सहभोक्तव्या निर्द्वन्द्वेति श्रुतं मया
हे नक्की, की काटे दूर झालेली ही पृथ्वी तुला तुझ्या पतींसोबत, द्वेषमुक्तपणे भोगायला मिळेल, असं मी ऐकलं आहे.
धार्तराष्ट्रवधं कृत्वावैराणि प्तियात्य च। युधिष्ठिरस्थां पृथिवीं द्रष्टासि द्रुपदात्मजे
धृतराष्ट्रपुत्रांचा वध करून आणि वैर संपवून, युधिष्ठिराच्या राज्यात ही पृथ्वी तुला दिसेल, द्रुपदकन्ये.