मिथुनं वै महाभाग तत्र तद्रुद्रसंभवम्'। संभूतं लोहितोदे तु शुक्रशेषमवापतत्
'तेथे, भाग्यवान, त्या रुद्राच्या वीर्यातून एक जोडी जन्मली; त्या रक्तातून उरलेले वीर्य मिळाले.'
सूर्यरश्मिषु चाप्यनयदन्यच्चैवापतद्भुवि। आसक्तमन्यद्वृक्षेषु तदेवं प्चधाऽपतत्
'त्यातील काही सूर्यकिरणांनी उचलले गेले, काही पृथ्वीवर पडले, आणि काही झाडांवर चिकटले — अशा प्रकारे ते पाच मार्गांनी विखुरले गेले.'
तत्र ते विविधाकारा गणा ज्ञेया मनीषिभिः। तव पारिषदा घोरा य एते पिशिताशिनः
'तेथे, विविध रूपांची गणं ज्ञानी लोकांनी ओळखाव्यात — हे तुझे भयंकर, मांसाहारी सेवक आहेत.'
एवमस्त्विति चाप्युक्त्वा महासेनो महेश्वरम्। अपूजयदमेयात्मा पितरं पितृवत्सलः
'असं असो,' असं म्हणून, अमाप आत्म्याचा महासेन, आपल्या पित्याचा, महेश्वराचा, पुत्रासारखा भक्तीभावाने पूजन करू लागला.
अर्कपुष्पैस्तु ते पञ् गणाः पूज्या धनार्थिभिः। व्यादिप्रशमनार्थं चतेषां पूजां समाचरेत्
धनाची इच्छा असणाऱ्यांनी त्या पाच गणांची पूजा अर्कफुलांनी करावी; रोग दूर करण्यासाठीही त्यांची पूजा करावी.
मिञ्जिकामिञ्जिकं चैव मिथुनं रुद्रसंभवम्। नमस्कार्यं सदैवेह बालानां हितमिच्छता
रुद्रापासून जन्मलेली मिंजिका आणि मिंजिका ही जोडी, जी मुलांच्या हिताची इच्छा करणाऱ्यांनी नेहमी वंदन करावी.
स्त्रियो मानुषमांसादा वृक्षका नाम नामतः। वृक्षेषु जातास्ता देव्यो नमस्कार्याः प्रजार्थिभिः
मानवी मांस खाणाऱ्या स्त्रियांना वृक्षका असे नाव आहे; त्या झाडांमध्ये जन्मलेल्या देवी प्रजासंततीची इच्छा असणाऱ्यांनी वंदन कराव्यात.
एषामेव पिशाचानामसङ्ख्येयगणाः स्मृताः। घण्टायाः सपताकायाः शृणु मे संभवं नृप
या पिशाच्चांच्या गणांची संख्या अगणित आहे असं मानलं जातं; राजन, आता माझ्याकडून घंटा आणि पताका यांचा जन्म कसा झाला ते ऐक.
ऐरावतस्य घण्टे द्वे वैजयन्त्याविति श्रुते। गुहस्य ते स्वयं दत्ते क्रमेणानाय्य धीमता
ऐरावताच्या दोन घंटा वैजयंती नावाने प्रसिद्ध आहेत; त्या गुहाने तुला स्वतः योग्य वेळी दिल्या, हे बुद्धिमान.
एका तत्रविशाखस्य घण्टा स्कन्दस्य चापरा। पताका कार्तिकेयस् विशाखस्य च लोहिता
त्यातली एक घंटा विशाखाची आहे आणि दुसरी स्कंदाची; पताका कार्तिकेयाची आहे, आणि लाल रंगाची विशाखाची आहे.
यानि क्रीडनकान्यस्य देवैर्दत्तानि वै तदा। तैरेव रमते देवो महासेनो महाबलः
त्यावेळी देवांनी त्याला जी खेळणी दिली, त्याच खेळण्यांनी महाबलवान महासेन आनंद घेतो.
स संवृतः पिशाचानां गणैर्देवगणैस्तथा। शुशुभे काञ्चने शैले दीप्यमानः श्रिया वृत्तः
पिशाच्चांच्या आणि देवांच्या गणांनी वेढलेला तो, सोन्याच्या पर्वतावर तेजाने झळकत शोभून दिसत होता.
तेन वीरेण शुशुभे स शैलः शुभकाननः। आदित्येनेवांशुमता मन्दरश्चारुकन्दरः
त्या वीरामुळे सुंदर वनांनी नटलेला तो डोंगर अगदी तसाच तेजस्वी दिसत होता, जसा सुर्याच्या प्रकाशात रमणीय गुहांनी सजलेला मंदार पर्वत उजळून निघतो.
संतानकवनैः फुल्लैः करवीरवनैरपि। पारिजातवनैश्चैव जपाशोकवनैस्तथा
तो डोंगर फुललेल्या संताणक वृक्षांच्या बागांनी, करवीराच्या जाळ्यांनी, पारिजाताच्या वनांनी आणि जपा व अशोक यांच्या बागांनी शोभून गेला होता.
कदम्बतरुषण्डैश्च दिव्यैर्मृगगणैरपि। दिव्यैः पक्षिगणैश्चैव शुशुभे श्वेतपर्वतः
कदंबाच्या झाडांच्या घनदाट समूहांनी, दिव्य प्राण्यांच्या कळपांनी आणि स्वर्गीय पक्ष्यांच्या थव्यांनी तो शुभ्र पर्वत अधिकच सुंदर दिसत होता.
तत्रदेवगणाः सर्वेसर्वे देवर्षयस्तथा। मेघतूर्यरवाश्चैव क्षुब्धोदधिसमस्वनाः
तेथे सर्व देवगण आणि देवर्षी एकत्र जमले होते; ढगांच्या वाद्यांचा गडगडाट आणि उसळलेल्या समुद्रासारखा आवाज घुमत होता.
तत्रदेवाश्च गन्धर्वा नृत्यन्तेऽप्सरसस्तथा। हृष्टानां तत्रभूतानां श्रूयते निनदो महान्
तेथे देव, गंधर्व आणि अप्सरा नृत्य करत होते; आनंदित झालेल्या त्या सर्व सत्त्वांचा मोठा गजर ऐकू येत होता.
एवं सेन्द्रं जगत्सर्वं श्वेतपर्वतसंस्थितम्। प्रहृष्टं प्रेक्षते स्कन्दं न च ग्लायति दर्शनात्
श्वेत पर्वतावर इंद्रासह सर्व जग आनंदाने स्कंदाकडे पाहत होते आणि त्या दर्शनाला कुणाच्याही मनाला कंटाळा येत नव्हता.
यदाऽभिषिक्तो भगवान्सैनापत्ये तु पावकिः। तदा संप्रस्थितः श्रीमान्हृष्टो भद्रवटं हरः
जेव्हा पावकपुत्र भगवंत सेनापती म्हणून अभिषिक्त झाले, तेव्हा तेजस्वी आणि आनंदी हर भद्रवटाकडे निघाले.
रथेनादित्यवर्णेन पार्वत्या सहितः प्रभुः। `अनुयातः सुरैः सर्वैः सहस्राक्षपुरोगमैः
प्रभू पार्वतीसह सूर्याप्रमाणे तेजस्वी रथात बसले होते; त्यांच्या मागे सर्व देव, हजार डोळ्यांचा इंद्र पुढे, चालत होते.
सहस्रं तस्य सिंहानां तस्मिन्युक्तं रथोत्तमे। उत्पपात दिवं शुभ्रं कालेनाभिप्रचोदितम्
त्या उत्तम रथाला हजार सिंह जुंपले होते; काळाच्या प्रेरणेने तो रथ आकाशात उंच उडू लागला.
तेपिबन्त इवाकाशं त्रासयन्तक्षराचरान्। सिंहा नभस्यगच्छन्त नदन्तश्चारुकेसराः
सुंदर आयाळ असलेले ते सिंह आकाशातून गर्जना करत जात होते, जणू काही आकाशच पित आहेत, आणि त्यांच्या डरकाळ्यांनी सर्व चराचर सृष्टी घाबरली.
तस्मिन्रथे पशुपतिः स्थितो भात्युमया सह। विद्युता सहितः सूर्यः सेन्द्रचापे घने यथा
त्या रथावर पशुपती उमा सोबत शोभून दिसत होते, जसे मेघात वीज आणि इंद्रधनुष्य असताना सूर्य तेजाने झळकतो.
अग्रतस्तस्य भगवान्धनेशो गुह्यकैः सह। आस्थाय रुचिरं याति पुष्पकं नरवाहनः
त्यांच्या पुढे धनाचा स्वामी कुबेर, गुह्यकांसह, सुंदर पुष्पक विमानावर आरूढ होऊन जात होता.
ऐरावतं समास्थाय शक्रश्चापि सुरैः सह। पृष्ठतोऽनुययौ यान्तं वरदं वृषभध्वजम्
इंद्र, सर्व देवांसह, ऐरावतावर बसून, वरदान देणाऱ्या वृषध्वजाच्या मागे मागे चालला.
जृम्भकैर्यक्षरक्षोभिः स्रग्विभिः समलंकृतः। यात्यमोघो महायक्षो दक्षिणं पक्षमास्थितः
माळांनी सजलेला मोठा यक्ष, जृंभक, यक्ष आणि राक्षसांसह, उजव्या बाजूने अचूकपणे पुढे जात होता.
तस्य दक्षिणतो देवा बहवश्चित्रयोधिनः। गच्छन्ति वसुभिः सार्धं रुद्रैश्च सह संगताः
त्याच्या उजव्या बाजूने, अनेक युद्धकुशल देव, वसु आणि रुद्रांसह एकत्र चालले होते.
यमश्च मृत्युना सार्धं सर्वतः परिवारितः। घोरैर्व्याधिशतैर्याति घोररूपवपुस्तथा
यम, मृत्यू आणि शेकडो भयंकर रोगांनी सर्व बाजूंनी वेढलेला, भीषण रूप धारण करून पुढे जात होता.
यमस्य पृष्ठतश्चैव रघोरस्त्रिशिखरः शितः। विजयो नाम रुद्रस्य याति शूलः स्वलंकृतः
यमाच्या मागे, रुद्राचा विजय नावाचा तीक्ष्ण त्रिशूल, शोभेने पुढे जात होता.
तमुग्रपाशो वरुणो भगवान्सलिलेश्वरः। परिवार्य शनैर्याति यादोभिर्विविधैर्वृतः
पाण्याचा स्वामी वरुण, भयंकर पाश घेऊन, विविध यदूंसह हळूहळू चालत विजय त्रिशूलाला वेढून गेला.