यदा स्कन्देन मातृणामेवमेतत्प्रियं कृतम्। अथनैमब्रवीत्स्वाहा मम पुत्रस्त्वमौरसः
स्कंदाने मातृगणांसाठी हे प्रिय कार्य केल्यावर, स्वाहा म्हणाली, 'तू माझा खरा पुत्र आहेस.'
इच्छाम्यहं त्वया दत्तां प्रीतिं परमदुर्लभाम्। तामब्रवीत्ततः स्कन्दः प्रीतिमिच्छसि कीदृशीम्
'मला तुझ्याकडून एक अशी कृपा हवी आहे जी मिळवणे फार कठीण आहे.' तेव्हा स्कंद म्हणाला, 'कशी कृपा हवी आहे तुला?'
दक्षस्याहं प्रिया कन्या स्वाहा नाम महाभुज। बाल्यात्प्रभृति नित्यं च जातकामा हुताशने
'मी दक्षाची प्रिय कन्या स्वाहा आहे, हे महाबाहू. बालपणापासून मला नेहमी अग्निसंगाची इच्छा आहे.'
न स मां कामिनीं पुत्र सम्यग्जनाति पावकः। इच्छामि शाश्वतं वासं वस्तु पुत्र सहाग्निना
'पण पुत्रा, अग्नी मला इच्छुक स्त्री म्हणून ओळखत नाही. मला कायमचा अग्नीबरोबर राहायचे आहे, हे माझे मनापासूनचे मागणे आहे.'
हव्यं कव्यंच यत्किंचिद्द्विजा मन्त्रसुसंस्तुतम्। होष्यन्त्यग्नौ सदा देवि स्वाहेत्युक्त्वासमुद्धृतम्
द्विजांनो, मंत्रांनी गौरवलेली जी काही हविर्द्रव्ये आणि पितरांसाठीची अर्पणे असतात, ती नेहमी अग्नीमध्ये 'स्वाहा' म्हणत योग्य रीतीने समर्पित केली जातील, हे देवी.
अद्यप्रभृति दास्यन्ति सुवृत्ताः सत्पथे स्थिताः। एवमग्निसत्वया सार्धं सदा वत्स्यति शोभने
आजपासून जे सज्जन आणि नीतीमार्गावर चालणारे लोक आहेत, ते असेच नेहमी अर्पण करतील; आणि अशा रीतीने, शोभने, तू नेहमी अग्नीबरोबर राहशील.
एवमुक्ता ततः स्वाहा तुष्टास्कन्देन पूजिता। पावकेन समायुक्ता भर्त्रा स्कन्दमपूजयत्
अशी वचने ऐकून, स्कंदाने पूजिल्यामुळे आणि पावकाबरोबर एकत्र येऊन, तृप्त झालेली स्वाहा आपल्या पतीसह स्कंदाची पूजा करू लागली.
ततो ब्रह्मा महासेनं प्रजापतिरथाब्रवीत्। अभिगच्छ महादेवं पितरं त्रिपुरार्दनम्
नंतर ब्रह्मदेव, प्रजापती, महासेनाला म्हणाले, 'महादेव, तुझ्या पित्याला, त्रिपुरांचा संहार करणाऱ्याला, भेटायला जा.'
रुद्रेणाग्निं समाविश्य स्वाहामाविश्य चोमया। हितर्थं सर्वलोकानां जातस्त्वमपराजितः
'रुद्राने अग्नीमध्ये प्रवेश केला आणि स्वाहेत मी प्रवेश केला, म्हणून सर्व लोकांच्या कल्याणासाठी, अजय, तू जन्माला आलास.'
उमायोन्यां च रुद्रेण शुक्रं सिक्तं महात्मना। अस्मिन्गिरौ निपतितं मिञ्जिकमिञ्जिकं यतः
'रुद्र या महात्म्याने उमाच्या गर्भात वीर्य सोडले, जे या पर्वतावर थेंबथेंबाने पडले.'
मिथुनं वै महाभाग तत्र तद्रुद्रसंभवम्'। संभूतं लोहितोदे तु शुक्रशेषमवापतत्
'तेथे, भाग्यवान, त्या रुद्राच्या वीर्यातून एक जोडी जन्मली; त्या रक्तातून उरलेले वीर्य मिळाले.'
सूर्यरश्मिषु चाप्यनयदन्यच्चैवापतद्भुवि। आसक्तमन्यद्वृक्षेषु तदेवं प्चधाऽपतत्
'त्यातील काही सूर्यकिरणांनी उचलले गेले, काही पृथ्वीवर पडले, आणि काही झाडांवर चिकटले — अशा प्रकारे ते पाच मार्गांनी विखुरले गेले.'
तत्र ते विविधाकारा गणा ज्ञेया मनीषिभिः। तव पारिषदा घोरा य एते पिशिताशिनः
'तेथे, विविध रूपांची गणं ज्ञानी लोकांनी ओळखाव्यात — हे तुझे भयंकर, मांसाहारी सेवक आहेत.'
एवमस्त्विति चाप्युक्त्वा महासेनो महेश्वरम्। अपूजयदमेयात्मा पितरं पितृवत्सलः
'असं असो,' असं म्हणून, अमाप आत्म्याचा महासेन, आपल्या पित्याचा, महेश्वराचा, पुत्रासारखा भक्तीभावाने पूजन करू लागला.
अर्कपुष्पैस्तु ते पञ् गणाः पूज्या धनार्थिभिः। व्यादिप्रशमनार्थं चतेषां पूजां समाचरेत्
धनाची इच्छा असणाऱ्यांनी त्या पाच गणांची पूजा अर्कफुलांनी करावी; रोग दूर करण्यासाठीही त्यांची पूजा करावी.
मिञ्जिकामिञ्जिकं चैव मिथुनं रुद्रसंभवम्। नमस्कार्यं सदैवेह बालानां हितमिच्छता
रुद्रापासून जन्मलेली मिंजिका आणि मिंजिका ही जोडी, जी मुलांच्या हिताची इच्छा करणाऱ्यांनी नेहमी वंदन करावी.
स्त्रियो मानुषमांसादा वृक्षका नाम नामतः। वृक्षेषु जातास्ता देव्यो नमस्कार्याः प्रजार्थिभिः
मानवी मांस खाणाऱ्या स्त्रियांना वृक्षका असे नाव आहे; त्या झाडांमध्ये जन्मलेल्या देवी प्रजासंततीची इच्छा असणाऱ्यांनी वंदन कराव्यात.
एषामेव पिशाचानामसङ्ख्येयगणाः स्मृताः। घण्टायाः सपताकायाः शृणु मे संभवं नृप
या पिशाच्चांच्या गणांची संख्या अगणित आहे असं मानलं जातं; राजन, आता माझ्याकडून घंटा आणि पताका यांचा जन्म कसा झाला ते ऐक.
ऐरावतस्य घण्टे द्वे वैजयन्त्याविति श्रुते। गुहस्य ते स्वयं दत्ते क्रमेणानाय्य धीमता
ऐरावताच्या दोन घंटा वैजयंती नावाने प्रसिद्ध आहेत; त्या गुहाने तुला स्वतः योग्य वेळी दिल्या, हे बुद्धिमान.
एका तत्रविशाखस्य घण्टा स्कन्दस्य चापरा। पताका कार्तिकेयस् विशाखस्य च लोहिता
त्यातली एक घंटा विशाखाची आहे आणि दुसरी स्कंदाची; पताका कार्तिकेयाची आहे, आणि लाल रंगाची विशाखाची आहे.
यानि क्रीडनकान्यस्य देवैर्दत्तानि वै तदा। तैरेव रमते देवो महासेनो महाबलः
त्यावेळी देवांनी त्याला जी खेळणी दिली, त्याच खेळण्यांनी महाबलवान महासेन आनंद घेतो.
स संवृतः पिशाचानां गणैर्देवगणैस्तथा। शुशुभे काञ्चने शैले दीप्यमानः श्रिया वृत्तः
पिशाच्चांच्या आणि देवांच्या गणांनी वेढलेला तो, सोन्याच्या पर्वतावर तेजाने झळकत शोभून दिसत होता.
तेन वीरेण शुशुभे स शैलः शुभकाननः। आदित्येनेवांशुमता मन्दरश्चारुकन्दरः
त्या वीरामुळे सुंदर वनांनी नटलेला तो डोंगर अगदी तसाच तेजस्वी दिसत होता, जसा सुर्याच्या प्रकाशात रमणीय गुहांनी सजलेला मंदार पर्वत उजळून निघतो.
संतानकवनैः फुल्लैः करवीरवनैरपि। पारिजातवनैश्चैव जपाशोकवनैस्तथा
तो डोंगर फुललेल्या संताणक वृक्षांच्या बागांनी, करवीराच्या जाळ्यांनी, पारिजाताच्या वनांनी आणि जपा व अशोक यांच्या बागांनी शोभून गेला होता.
कदम्बतरुषण्डैश्च दिव्यैर्मृगगणैरपि। दिव्यैः पक्षिगणैश्चैव शुशुभे श्वेतपर्वतः
कदंबाच्या झाडांच्या घनदाट समूहांनी, दिव्य प्राण्यांच्या कळपांनी आणि स्वर्गीय पक्ष्यांच्या थव्यांनी तो शुभ्र पर्वत अधिकच सुंदर दिसत होता.
तत्रदेवगणाः सर्वेसर्वे देवर्षयस्तथा। मेघतूर्यरवाश्चैव क्षुब्धोदधिसमस्वनाः
तेथे सर्व देवगण आणि देवर्षी एकत्र जमले होते; ढगांच्या वाद्यांचा गडगडाट आणि उसळलेल्या समुद्रासारखा आवाज घुमत होता.
तत्रदेवाश्च गन्धर्वा नृत्यन्तेऽप्सरसस्तथा। हृष्टानां तत्रभूतानां श्रूयते निनदो महान्
तेथे देव, गंधर्व आणि अप्सरा नृत्य करत होते; आनंदित झालेल्या त्या सर्व सत्त्वांचा मोठा गजर ऐकू येत होता.
एवं सेन्द्रं जगत्सर्वं श्वेतपर्वतसंस्थितम्। प्रहृष्टं प्रेक्षते स्कन्दं न च ग्लायति दर्शनात्
श्वेत पर्वतावर इंद्रासह सर्व जग आनंदाने स्कंदाकडे पाहत होते आणि त्या दर्शनाला कुणाच्याही मनाला कंटाळा येत नव्हता.
यदाऽभिषिक्तो भगवान्सैनापत्ये तु पावकिः। तदा संप्रस्थितः श्रीमान्हृष्टो भद्रवटं हरः
जेव्हा पावकपुत्र भगवंत सेनापती म्हणून अभिषिक्त झाले, तेव्हा तेजस्वी आणि आनंदी हर भद्रवटाकडे निघाले.
रथेनादित्यवर्णेन पार्वत्या सहितः प्रभुः। `अनुयातः सुरैः सर्वैः सहस्राक्षपुरोगमैः
प्रभू पार्वतीसह सूर्याप्रमाणे तेजस्वी रथात बसले होते; त्यांच्या मागे सर्व देव, हजार डोळ्यांचा इंद्र पुढे, चालत होते.