दानवानां विनाशाय देवानामर्थसिद्धये। गोब्राह्मणहितार्थाय सैनापत्येऽभिषिञ्च माम्
दानवांचा नाश करण्यासाठी, देवांच्या कार्यसिद्धीसाठी, आणि गायी व ब्राह्मणांच्या हितासाठी, मला सैन्याचा सेनापती म्हणून अभिषेक कर.
सोऽभिषिक्तो मघवता सर्वैर्देवगणैः सह। अतीव शुशुभे तत्र पूज्यमानो महर्षिभिः
मग, मघवंत आणि सर्व देवगणांनी त्याचा अभिषेक केला. तेथे तो फारच तेजस्वी दिसला आणि महर्षी त्याचा सन्मान करत होते.
तत्र तत्काञ्चनं छत्रं ध्रियमाणं व्यरोचत। तथैव सुसमिद्धस्य पावकस्यात्ममण्डलम्
तेथे त्याच्या डोक्यावर धरलेलं सोन्याचं छत्र फारच शोभलं, जणू प्रज्वलित अग्नीचा तेजस्वी वलयच.
विश्वकर्मकृता चास्य दिव्या माला हिरण्मयी। आबद्धा त्रिपुरघ्नेन स्वयमेव यशस्विना
विश्वकर्म्याने तयार केलेली सोन्याची दिव्य माळा, त्रिपुराचा संहार करणाऱ्या त्या यशस्वी वीराने स्वतः त्याच्या गळ्यात घातली.
आगम्य मनुजव्याघ्र सह देव्या परंतप। अर्चयामास सुप्रीतो भगवान्गोवृषध्वजः
मनुष्यांमध्ये वाघासारखा, आपल्या पत्नीसमवेत तेथे पोहोचल्यावर, गोवृषध्वज भगवान अत्यंत आनंदाने पूजा करू लागले.
रुद्रमग्निं द्विजाः प्राहू रुद्रसूनुस्ततस्तु सः। `कीर्त्यते सुमहातेजाः कुमारोऽद्भुतदर्शनः
द्विजांनी रुद्र आणि अग्नीला बोलावले; त्यानंतर रुद्रपुत्र, ज्याचे तेज अपार आहे, त्याला कुमार असे नाव आहे, आणि त्याचे रूप अद्भुत आहे.
रुद्रेण शुक्रमुत्सृष्टं तच्छ्वेतः पर्वतोऽभवत्। पावकस्येनद्रियं श्वेते कृत्तिकाभिः कृतं नगे
रुद्राने सोडलेले वीर्य पांढऱ्या पर्वतात रूपांतरित झाले; त्या शुभ्र शिखरावर अग्नीचे निवास कृतिकांनी तयार केले.
पूज्यमानं तु रुद्रेण दृष्ट्वा सर्वेदिवौकसः। रुद्रसूनुं ततः प्राहुर्गुहं गुणवतांवरम्
रुद्राची पूजा होताना पाहून, सर्व देवांनी रुद्रपुत्राला 'गुह' असे नाव दिले, जो सद्गुणींच्या मध्ये श्रेष्ठ आहे.
अनुप्रविश्य रुद्रेण वह्निं जातो ह्ययं शिशुः। तत्र जातस्ततः स्कन्दो रुद्रसूनुस्ततोऽभवत्
रुद्राने अग्नीत प्रवेश करून, त्या ठिकाणी हे बालक जन्माला आले; तेथे स्कंदाचा जन्म झाला आणि तो रुद्रपुत्र झाला.
रुद्रस्य वह्नेः स्वाहायाः षण्णां स्त्रीणां च तेजसा। जातः स्कन्दः सुरश्रेष्ठो रुद्रसूनुस्ततोऽभवत्
रुद्र, अग्नी, स्वाहा आणि सहा स्त्रियांचे तेज एकत्र येऊन, स्कंदाचा जन्म झाला, जो देवांमध्ये श्रेष्ठ आहे आणि रुद्रपुत्र म्हणून ओळखला गेला.
अरजे वाससी रक्ते वसानः पावकात्मजः। भाति दीप्तवपुः श्रमान्रक्ताभ्राभ्यामिवांशुमान्
शुभ्र आणि लाल वस्त्र परिधान केलेला, अग्निपुत्र तेजस्वी रूपाने चमकत आहे, जणू काही लाल मेघांनी रंगलेला सूर्यच.
कुक्कुटश्चाग्निना दत्तस्तस् केतुरलंकृतः। रथे समुच्छितो भाति कालाग्निरव लोहितः
अग्नीने दिलेला कोंबडा त्याचा चिन्ह आहे, तो सुंदरपणे सजवलेला रथावर विराजमान आहे; तो काळ्या अग्नीप्रमाणे तिखट आणि लाल रंगाचा भासतो.
या चेष्टा सर्वभूतानां प्रभा शक्तिर्बलं तथा। अग्रतस्तस्य सा शक्तिर्देवानां जयवर्धनी
सर्व सजीवांमध्ये जी हालचाल, प्रभा, शक्ती आणि बळ आहे, ती शक्ती त्याच्यासाठी सर्वांत पुढे उभी राहते आणि देवांच्या विजयात वाढ करते.
विवेश कवचं चास्य शरीरं सहजं तथा। युध्यमानस्य देवस्य प्रादुर्भवति तत्सदा
त्याचे कवच आणि जन्मजात शरीर त्याच्यात समाविष्ट झाले; जेव्हा जेव्हा देव युद्ध करतो, तेव्हा ते नेहमी प्रकट होते.
शक्तिर्धर्मो बलं तेजः कान्तत्वं सत्यमुन्नतिः। ब्रह्मण्यत्वमसंमोहो भक्तानां परिरक्षणम्
शक्ती, धर्म, बळ, तेज, सौंदर्य, सत्य, उन्नती, ब्रह्मनिष्ठा, स्पष्टता आणि भक्तांचे रक्षण—
निकृन्तनं च शत्रूणां लोकानां चाभिरक्षणम्। स्कन्देन सह जातानि सर्वाण्येव जनाधिप
शत्रूंचा संहार आणि लोकांचे रक्षण—हे सर्व स्कंदासोबतच जन्माला आले, हे राजाधिराज.
एवं देवगणैः सर्वैः सोऽभिषिक्तः स्वलंकृतः। बभौ प्रतीतः सुमनाः परिपूर्णेन्दुदर्शनः
या प्रकारे सर्व देवगणांनी त्याचा अभिषेक केला आणि त्याला सुंदर अलंकार घातले; तो आनंदी आणि आत्मविश्वासाने, पूर्ण चंद्रासारखा तेजस्वी दिसत होता.
इष्टैः स्वाध्यायघोषैश्च देवतूर्यवरैरपि। देवगन्धर्वगीतैश्च सर्वैरप्सरसां गणैः
पवित्र वेदपठण, दिव्य वाद्यांचे नाद, गंधर्वांचे गीते आणि सर्व अप्सरांचा समूह—
एतैश्चान्यैश्च बहुभिस्तुष्टैर्हृष्टैः स्वलंकृतः। [सुसंवृतः पिशाचानां गणैर्देवगणैस्तथा।] क्रीडन्भाति तदा देवैरभिषिक्तश्च पावकिः
आणि इतरही अनेक आनंदी व अलंकृत लोक, पिशाच्चांचे व देवांचे समूह यांच्यात वेढलेला, तो देवांचा अभिषेक झालेला, अग्निपुत्र खेळत आणि तेजाने चमकत होता.
अभिषिक्तं महासेनमपश्यन्त दिवौकसः। विनिहत्य तमः सूर्यं यथैवाभ्युदितं तथा
स्वर्गातील देवांनी महासेनाचा अभिषेक पाहिला, जणू काही सूर्यच अंधकार दूर करून उगवतो.
अथैनमभ्ययुः सर्वा देवसेनाः सहस्रशः। अस्माकं त्वं पतिरिति ब्रुवाणाः सर्वतो दिशः
मग सर्व देवसेना हजारोंनी सर्व दिशांनी त्याच्याकडे आली आणि म्हणू लागली, 'तूच आमचा स्वामी आहेस.'
ताः समासाद्य भगवान्सर्वभूतगणैर्वृतः। अर्चितस्तु स्तुतश्चैव सान्त्वयामास ता अपि
त्यांना भेटून, सर्व भूतगणांनी वेढलेला भगवान पूजिला गेला, स्तुती केली गेली आणि त्याने त्यांना सांत्वनही दिले.
शतक्रतुश्चाभिषिच्य स्कन्दं सेनापतिं तदा। सस्मार तां देवसेनां या सा तेन विमोक्षिता
त्या वेळी इंद्राने स्कंदाला सेनापती म्हणून अभिषेक केला आणि ज्याला त्याने मुक्त केले होते ती दिव्य सेना आठवली.
अयं तस्याः पतिर्नूनं विहितो ब्रह्मणा स्वयम्। संचिन्त्य त्वानयामास देवसेनां ह्यलंकृताम्
खरंच, ब्रह्मदेवाने स्वतःच हिचा पती म्हणून याची नेमणूक केली असावी; असं विचार करून त्याने सजलेली देवसेना इथे आणली.
स्कन्दं प्रोवाच बलभिदियं कन्या सुरोत्तम। अजाते त्वयि निर्दिष्टा तव पत्नी स्वयंभुवा
इंद्राने सेनांचा नाश करणाऱ्या स्कंदाला म्हटलं, 'देवतांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या या कन्येला स्वयंभूने तुझ्या जन्माआधीच तुझी पत्नी म्हणून ठरवलं आहे.'
तस्मात्त्वमस्या विधिवत्पाणिं मन्त्रपुरस्कृतम्। गृहाण दक्षिणं देव्याः पाणिना पद्मवर्चसा
म्हणून, योग्य विधीनुसार, मंत्रांनी पवित्र झालेला तिचा उजवा हात तुझ्या कमळासारख्या उजळ हाताने धर.
एवमुक्तः स जग्राह तस्याः पाणिं यथाविधि। बृहस्पतिर्मन्त्रविद्धि जजाप च जुहाव च
असं सांगितल्यावर त्याने विधिप्रमाणे तिचा हात धरला; मंत्रांचा जाणकार बृहस्पतीने जप केला आणि होमही केला.
एवं स्कन्दस्य महिषीं देवसेनां विदुर्जनाः। षष्ठीं यां ब्राह्मणाः प्राहुर्लक्ष्मीमासां सुखप्रदाम्
अशा प्रकारे लोक देवसेनाला स्कंदाची राणी म्हणून ओळखतात; ब्राह्मण तिला षष्ठी, लक्ष्मी आणि स्त्रियांना सुख देणारी असंही म्हणतात.
सिनीबालीं कुहूं चैव सद्वृत्तिमपराजिताम्। `इत्येवमादिभिर्देवी नामभिः परिकीर्त्यते
तिला सिनीवाळी, कुहू, सद्वृत्ती, अपराजिता अशीही नावं आहेत, अशा प्रकारे देवीचे अनेक नावांनी गौरव केला जातो.
यदा स्कन्दः पतिर्लब्धः शाश्वतो देवसेनया। तदा तमाश्रयल्लक्ष्मीः स्वयं देवी शरीरिणी
जेव्हा स्कंद देवसेनेचा शाश्वत पती झाला, तेव्हा लक्ष्मी देवी स्वतः त्याच्यात आश्रयाला आली.