श्रिया जुष्टः पृथुयशाः स कुमारो वरस्तदा। निषण्णो दृश्यते भूतैः पौर्णमास्यां यथा शशी
श्रीने युक्त आणि मोठ्या कीर्तीचा असा तो कुमार, तेजस्वी, पूर्णिमेच्या रात्रीच्या चंद्रासारखा सर्व भूतांना दिसतो.
अपूजयन्महात्मानो ब्राह्मणास्तं महाबलम्
महात्मा ब्राह्मणांनी त्या बलाढ्य स्कंदाची पूजा केली.
इदमाहुस्तदा चैव स्कन्दं तत्र महर्षयः
मग तेथे महर्षींनी स्कंदाला हे शब्द सांगितले.
हिरण्यवर्ण भद्रं ते लोकानां शंकरो भव। त्वया षड्रात्रजातेन सर्वे लोका वशीकृताः
हे सुवर्णवर्णा, तुझ्या कल्याण होवो; तू सर्व लोकांचा कल्याणकर्ता हो. तुझ्या षष्ठीच्या जन्मामुळे सर्व लोक तुझ्या अधीन झाले आहेत.
अभयंच पुनर्दत्तं त्वयैवैषां सुरोत्तम। तस्मादिन्द्रो भवानस्तु त्रैलोक्यस्याभयंकरः
आणि तुझ्यामुळे या श्रेष्ठ देवांना पुन्हा अभय मिळाले; म्हणून तू त्रैलोक्याला अभय देणारा इंद्र हो.
किमिन्द्रः सर्वलोकानां करोतीह तपोधनाः। कथं देवगणांश्चैव पाति नित्यं सुरेश्वरः
हे तपस्वींनो, इंद्र सर्व लोकांसाठी काय करतो? देवांचा स्वामी नेहमी देवगणांचे रक्षण कसे करतो?
इन्द्रो दधाति भूतानां बलं तेजः प्रजाः सुखम्। तुष्टः प्रयच्छति तथा सर्वान्कामान्सुरेश्वरः
इंद्र सर्व प्राण्यांना बळ, तेज, संतती आणि सुख देतो. तो देवांचा राजा प्रसन्न झाला की, सर्वांच्या इच्छा पूर्ण करतो.
दुर्वृत्तानां संहरति व्रतस्थानां प्रयच्छति। अनुशास्ति च भूतानि कार्येषु बलसूदनः
दुष्टांचा तो नाश करतो आणि व्रत पाळणाऱ्यांना बक्षीस देतो. बलाचा संहार करणारा इंद्र सगळ्या जीवांना त्यांच्या कर्तव्यांमध्ये मार्गदर्शन करतो.
असूर्ये च भवेत्सूर्यस्तथाऽचनद्रे च चन्द्रमाः। भवत्यग्निश्च वायुश्च पृथिव्यापश्च स्वं तथा
जिथे सूर्य नाही तिथे सूर्य प्रकटतो, जिथे चंद्र नाही तिथे चंद्र उगवतो. अग्नी, वायू, पृथ्वी आणि पाणी हेही प्रत्येकजण आपापल्या जागी प्रकटतात.
एतदिन्द्रेण कर्तव्यमिन्द्रे हि विपुलं बलम्। त्वं च वीर बली श्रेष्ठस्तस्मादिन्द्रो भवस्व न
हे इंद्राचं कर्तव्य आहे, कारण इंद्राकडे अपार बळ आहे. आणि तू, वीर, सर्वात बलवान आहेस, म्हणून इंद्रपद तुलाच शोभून दिसतं, मला नाही.
भवस्वेन्द्रो महाबाहो सर्वेषां नः सुखावहः। अभिषिच्यस्व चैवाद्य प्राप्तरूपोऽसि सत्तम
महाबाहु, तूच इंद्र हो आणि आम्हा सर्वांना सुख दे. आजच अभिषेक करून हे पद स्वीकार, कारण तूच खरोखर पात्र आहेस.
शाधि त्वमेव त्रैलोक्यमव्याग्रे निजये रतः। अहं ते किंकरः शक्र न ममेन्द्रत्वमीप्सितम्
तूच त्रैलोक्याचा राज्यकारभार कर, विजयासाठी नेहमी सज्ज राहा. मी तुझा सेवक आहे, शक्रा, मला इंद्रपदाची इच्छा नाही.
बलंतवाद्भुतं वीर त्वं देवानामरीञ्जहि। अवज्ञास्यन्ति मां लोका वीर्यण तव विस्मिताः
तुझं बळ अद्भुत आहे, वीर. देवांचे शत्रू तूच जिंक. तुझ्या पराक्रमाने सारे लोक चकित होऊन मला दुर्लक्ष करतील.
इन्द्रत्वे तु स्थितं वीर बलहीनं पराजितम्। `त्वत्तेजसाऽवमंस्यन्ति लोका मां सुरसत्तम
जर एखादा निर्बल आणि पराभूत व्यक्ती इंद्रपदावर असेल, तर तुझ्या तेजामुळे, सुरश्रेष्ठा, लोक मला कमी लेखतील.
आवयोश्च मिथो भेदे प्रयतिष्यन्त्यतन्द्रिताः। भेदिते च त्वयि विभो लोको द्वैधमुपेष्यति
आपल्यात मतभेद झाले तर, अथक प्रयत्न करणारे लोक फूट पाडतील. आणि प्रभो, तुझ्यात फूट आली तर सारा जग द्वैतात पडेल.
द्विधाभूतेषु लोकेषु निश्चितेष्वावयोस्तथा। विग्रहः संप्रवर्तेत भूतभेदान्महाबल
जग दोन भागांत विभागलं आणि आपली स्थिती ठरली, की मग, महाबळा, जीवांमध्ये फूट पडून संघर्ष सुरू होईल.
तत्र त्वं मां रणे तात यथाश्रद्धं विजेष्यसि। तस्मादिन्द्रो भवानेव भविता मा विचारय
मग, प्रिय, युद्धात तू मला जसं वाटेल तसं हरवशील. म्हणून, इंद्रपद तुलाच मिळावं, याबद्दल शंका करू नकोस.
त्वमेव राजा भद्रं ते त्रैलोक्यस्य ममैव च। करोमि किं च तेशक्र शासनात्तद्ब्रवीहि मे
तूच त्रैलोक्याचा आणि माझाही राजा आहेस, तुझं कल्याण होवो. शक्रा, तुझ्या आज्ञेने मला काय करायचं ते सांग.
अहमिन्द्रो भविष्यामि तव वाक्यान्महाबल। यदि सत्यमिदं वाक्यं निश्चयाद्भाषितं त्वया
महाबळा, तुझ्या शब्दाप्रमाणे मी इंद्र होईन, जर हे तुझं बोलणं खरोखर ठाम निश्चयाने सांगितलं असेल.
यदि वा शासनं स्कन्द कर्तुमिच्छसि मे शृणु। अभिषिच्यस्व देवानां सैनापत्ये महाबल
किंवा, स्कंदा, जर तू माझी आज्ञा पाळायची इच्छा असेल तर ऐक—महाबळा, देवांच्या सैन्याचा सेनापती म्हणून अभिषेक हो.
दानवानां विनाशाय देवानामर्थसिद्धये। गोब्राह्मणहितार्थाय सैनापत्येऽभिषिञ्च माम्
दानवांचा नाश करण्यासाठी, देवांच्या कार्यसिद्धीसाठी, आणि गायी व ब्राह्मणांच्या हितासाठी, मला सैन्याचा सेनापती म्हणून अभिषेक कर.
सोऽभिषिक्तो मघवता सर्वैर्देवगणैः सह। अतीव शुशुभे तत्र पूज्यमानो महर्षिभिः
मग, मघवंत आणि सर्व देवगणांनी त्याचा अभिषेक केला. तेथे तो फारच तेजस्वी दिसला आणि महर्षी त्याचा सन्मान करत होते.
तत्र तत्काञ्चनं छत्रं ध्रियमाणं व्यरोचत। तथैव सुसमिद्धस्य पावकस्यात्ममण्डलम्
तेथे त्याच्या डोक्यावर धरलेलं सोन्याचं छत्र फारच शोभलं, जणू प्रज्वलित अग्नीचा तेजस्वी वलयच.
विश्वकर्मकृता चास्य दिव्या माला हिरण्मयी। आबद्धा त्रिपुरघ्नेन स्वयमेव यशस्विना
विश्वकर्म्याने तयार केलेली सोन्याची दिव्य माळा, त्रिपुराचा संहार करणाऱ्या त्या यशस्वी वीराने स्वतः त्याच्या गळ्यात घातली.
आगम्य मनुजव्याघ्र सह देव्या परंतप। अर्चयामास सुप्रीतो भगवान्गोवृषध्वजः
मनुष्यांमध्ये वाघासारखा, आपल्या पत्नीसमवेत तेथे पोहोचल्यावर, गोवृषध्वज भगवान अत्यंत आनंदाने पूजा करू लागले.
रुद्रमग्निं द्विजाः प्राहू रुद्रसूनुस्ततस्तु सः। `कीर्त्यते सुमहातेजाः कुमारोऽद्भुतदर्शनः
द्विजांनी रुद्र आणि अग्नीला बोलावले; त्यानंतर रुद्रपुत्र, ज्याचे तेज अपार आहे, त्याला कुमार असे नाव आहे, आणि त्याचे रूप अद्भुत आहे.
रुद्रेण शुक्रमुत्सृष्टं तच्छ्वेतः पर्वतोऽभवत्। पावकस्येनद्रियं श्वेते कृत्तिकाभिः कृतं नगे
रुद्राने सोडलेले वीर्य पांढऱ्या पर्वतात रूपांतरित झाले; त्या शुभ्र शिखरावर अग्नीचे निवास कृतिकांनी तयार केले.
पूज्यमानं तु रुद्रेण दृष्ट्वा सर्वेदिवौकसः। रुद्रसूनुं ततः प्राहुर्गुहं गुणवतांवरम्
रुद्राची पूजा होताना पाहून, सर्व देवांनी रुद्रपुत्राला 'गुह' असे नाव दिले, जो सद्गुणींच्या मध्ये श्रेष्ठ आहे.
अनुप्रविश्य रुद्रेण वह्निं जातो ह्ययं शिशुः। तत्र जातस्ततः स्कन्दो रुद्रसूनुस्ततोऽभवत्
रुद्राने अग्नीत प्रवेश करून, त्या ठिकाणी हे बालक जन्माला आले; तेथे स्कंदाचा जन्म झाला आणि तो रुद्रपुत्र झाला.
रुद्रस्य वह्नेः स्वाहायाः षण्णां स्त्रीणां च तेजसा। जातः स्कन्दः सुरश्रेष्ठो रुद्रसूनुस्ततोऽभवत्
रुद्र, अग्नी, स्वाहा आणि सहा स्त्रियांचे तेज एकत्र येऊन, स्कंदाचा जन्म झाला, जो देवांमध्ये श्रेष्ठ आहे आणि रुद्रपुत्र म्हणून ओळखला गेला.