तस्याभयंददौ स्कन्दः सहसैन्यस् सत्तम। ततः प्रहृष्टास्त्रिदशा वादित्राण्यभ्यवादयन्
त्याला आणि त्याच्या सैन्याला स्कंद या श्रेष्ठ योद्ध्याने निर्भयता दिली; मग आनंदित देवांनी वाद्ये वाजवली.
स्कन्दपारिषदान्धोराञ्छृणुष्वाद्भुतदर्शनान्। वज्रप्हहारात्स्कन्दस्य जज्ञुस्तत्र कुमारकाः। ये हरन्ति शिशूञ्जातान्गर्भस्थाश्चैव दारुणाः
आता ऐक, वज्राच्या आघातामुळे जन्मलेल्या, स्कंदाचे भयंकर आणि अद्भुत सेवक कोण होते—जे नवजात मुलांना, अगदी गर्भातीलही, उचलून नेतात आणि फार भयंकर आहेत.
वज्रप्रहारात्कन्याश्च जज्ञिरेऽस् महाबलाः
वज्राच्या फटक्याने शक्तिशाली कन्याही जन्माला आल्या.
कुमारान्स विशखं च पुत्रत्वे समकल्पयत्। स भूत्वा भगवान्सङ्ख्ये रक्षंश्छागमुखस्तदा
त्याने त्या कुमारांना आणि विशाखाला आपले पुत्र मानले; मग भगवंताने मेंढ्याच्या तोंडाचा रूप धारण करून युद्धात त्यांचे रक्षण केले.
वृतः कन्यागणैः सर्वैरात्मीयैः सह पुत्रकैः। मातृणां प्रेषितानां च भद्रशाखश्चकोमलैः
सर्व कन्या, स्वतःचे पुत्र आणि मातांनी पाठवलेल्या कोमल शाखा यांच्या वेढ्यात भद्रशाखाही उपस्थित होता.
ततः कुमारं संजातं स्कन्दमाहुर्जना भुवि। रुद्रमग्निमुखां स्वाहां प्रदेशेषु महाबलाः
म्हणून पृथ्वीवरील लोक त्या जन्मलेल्या पुत्राला कुमार किंवा स्कंद असे म्हणतात; आणि रुद्र, अग्नी, स्वाहा हे बलवान देव वेगवेगळ्या प्रदेशात पुजले जातात.
यजन्ति पुत्रकामाश्च पुत्रिणश्च सदा जनाः। यास्तास्त्वजनयत्कन्यास्तपो नाम हुताशनः
ज्यांना पुत्र हवा आहे आणि ज्यांना पुत्र आहेत, असे लोक नेहमी त्यांची पूजा करतात; आणि ज्या कन्या हुताशनाने निर्माण केल्या, त्यांना 'तप' असे नाव आहे.
किं करोमीति ताः स्कन्दं संप्राप्ताः समभाषयन्
त्या कन्या स्कंदाजवळ आल्या आणि म्हणाल्या, 'आम्ही काय करू?'
भवेम सर्वलोकस्य मातरो वयमुत्तमाः। प्रसादात्तव पूज्याश्च प्रियमेतत्कुरुष्व नः
तुझ्या कृपेने आम्ही सर्व लोकांची श्रेष्ठ आई होऊ, सर्वांनी पूज्य आणि प्रिय होऊ दे. हेच वर आम्हाला दे.
सोऽब्रवीद्बाढमित्येवं भविष्यध्वं पृथिग्विधाः। शिवाश्चैवाशिवाश्चैव पुनःपुनःरुदारधीः
त्यांनी म्हणाले, 'तसेच होईल; तुम्ही अनेक रूपांनी, शुभ आणि अशुभ अशा दोन्ही प्रकारांनी, पुन्हा पुन्हा प्रकट व्हाल, हे उदार मनाच्या मातांनो.'
अग्निर्भूत्वा ततश्चैनं छागवक्रो बहुप्रजः। रमयामास शैलस्थं बलं क्रीडनकैरिव
मग त्यांनी अग्नीचे रूप घेऊन, मेंढ्याच्या डोक्याचे आणि अनेक संतती असलेले रूप धारण करून, डोंगरावर असलेल्या त्या बाळाला खेळण्यासारख्या गोष्टींनी आनंद दिला.
ततः प्रकल्प्य पुत्रत्वे स्कन्दं मातृगणोऽगमत्। काकी च हलिमा चैव माता चाथ हली तथा। आर्या बाला च धात्री च सप्तैता शिशुमातरः
नंतर त्या मातांचा समूह स्कंदाकडे गेला आणि त्याला आपला मुलगा मानला. काकी, हलिमा, माता, हली, आर्या, बाळा आणि धात्री — या सात जणी त्या बाळाच्या माता आहेत.
एतासां वीर्यसंपन्नः शिशुर्नामातिदारुणः। स्कन्दप्रसादजः पुत्रो लोहिताक्षो भयंकरः
त्यांच्यापासून एक अत्यंत पराक्रमी मुलगा जन्माला आला, त्याचे नाव अतीदारुण. तो स्कंदाच्या कृपेने जन्मलेला, लाल डोळ्यांचा आणि भयंकर होता.
एष वीरोऽष्टमः प्रोक्तः स्कन्दो मातृगणोद्भवः। छागवक्रेण सहितो नवमः परिकीर्त्यते
हा आठवा वीर आहे, जो स्कंदासोबत मातांच्या समूहातून उत्पन्न झाला. चागवक्रासोबत मिळून तो नववा मानला जातो.
षष्ठं छागमयं वक्रं स्कन्दस्यैवेति विद्धि तम्। षट्शिरोभ्यन्तरं राजन्नित्यं मातृगणार्चितम्
छठा म्हणजे चागमय डोक्याचा, तो स्कंदाचाच आहे, हे जाण. तो सहावा आतला शिर आहे, जो नेहमी मातांच्या समूहाने पूजला जातो, हे राजन.
षण्णां तु प्रवरं तस्य शीर्षाणामिह शब्द्यते। शक्तिं येनासृजद्दिव्यां भद्रशाख इति स्म ह
त्याच्या सहा डोक्यांपैकी श्रेष्ठ डोके 'भद्रशाख' म्हणून ओळखले जाते, ज्यामुळे त्याने दिव्य भाला निर्माण केला.
इत्येतद्द्विविधाकारं वृत्तं शुक्लस्य पञ्चमीम्। तत्र युद्धं महाघोरं वृत्तं षष्ठ्यां जनाधिप
असे हे दोन प्रकारचे घडलेले प्रसंग शुक्ल पक्षाच्या पंचमीला घडले; आणि षष्ठीला, हे राजाधिराज, एक भीषण युद्ध झाले.
उपविष्टं तु तं स्कन्दमामुक्तकवचस्रजम्। हिरण्यचूडमुकुटं हिरण्यांक्षं महाप्रभम्
तेथे स्कंद बसला होता, कवच आणि हारांनी सुशोभित, सुवर्ण मुकुट घातलेला, सुवर्ण डोळ्यांचा आणि तेजस्वी.
लोहिताम्बरसंवीतं तीक्ष्णदंष्ट्रं मनोरमम्। सर्वलक्षणसंपन्नं त्रैलोक्यस्यापि सुप्रियम्
तो लाल वस्त्रांनी वेढलेला, तीक्ष्ण दातांचा, मनमोहक, सर्व शुभ लक्षणांनी युक्त आणि तीनही लोकांना अत्यंत प्रिय होता.
ततस्तं वरदं शूरं युवानं मृष्टकुण्डलम्। अभजत्पद्मरूपा श्रीः स्वयमेव शरीरिणी
मग लक्ष्मीने, कमळरूप धारण करून, त्या तरुण, शूर, वर देणाऱ्या, सुंदर कुंडले घातलेल्या स्कंदाचा स्वीकार केला.
श्रिया जुष्टः पृथुयशाः स कुमारो वरस्तदा। निषण्णो दृश्यते भूतैः पौर्णमास्यां यथा शशी
श्रीने युक्त आणि मोठ्या कीर्तीचा असा तो कुमार, तेजस्वी, पूर्णिमेच्या रात्रीच्या चंद्रासारखा सर्व भूतांना दिसतो.
अपूजयन्महात्मानो ब्राह्मणास्तं महाबलम्
महात्मा ब्राह्मणांनी त्या बलाढ्य स्कंदाची पूजा केली.
इदमाहुस्तदा चैव स्कन्दं तत्र महर्षयः
मग तेथे महर्षींनी स्कंदाला हे शब्द सांगितले.
हिरण्यवर्ण भद्रं ते लोकानां शंकरो भव। त्वया षड्रात्रजातेन सर्वे लोका वशीकृताः
हे सुवर्णवर्णा, तुझ्या कल्याण होवो; तू सर्व लोकांचा कल्याणकर्ता हो. तुझ्या षष्ठीच्या जन्मामुळे सर्व लोक तुझ्या अधीन झाले आहेत.
अभयंच पुनर्दत्तं त्वयैवैषां सुरोत्तम। तस्मादिन्द्रो भवानस्तु त्रैलोक्यस्याभयंकरः
आणि तुझ्यामुळे या श्रेष्ठ देवांना पुन्हा अभय मिळाले; म्हणून तू त्रैलोक्याला अभय देणारा इंद्र हो.
किमिन्द्रः सर्वलोकानां करोतीह तपोधनाः। कथं देवगणांश्चैव पाति नित्यं सुरेश्वरः
हे तपस्वींनो, इंद्र सर्व लोकांसाठी काय करतो? देवांचा स्वामी नेहमी देवगणांचे रक्षण कसे करतो?
इन्द्रो दधाति भूतानां बलं तेजः प्रजाः सुखम्। तुष्टः प्रयच्छति तथा सर्वान्कामान्सुरेश्वरः
इंद्र सर्व प्राण्यांना बळ, तेज, संतती आणि सुख देतो. तो देवांचा राजा प्रसन्न झाला की, सर्वांच्या इच्छा पूर्ण करतो.
दुर्वृत्तानां संहरति व्रतस्थानां प्रयच्छति। अनुशास्ति च भूतानि कार्येषु बलसूदनः
दुष्टांचा तो नाश करतो आणि व्रत पाळणाऱ्यांना बक्षीस देतो. बलाचा संहार करणारा इंद्र सगळ्या जीवांना त्यांच्या कर्तव्यांमध्ये मार्गदर्शन करतो.
असूर्ये च भवेत्सूर्यस्तथाऽचनद्रे च चन्द्रमाः। भवत्यग्निश्च वायुश्च पृथिव्यापश्च स्वं तथा
जिथे सूर्य नाही तिथे सूर्य प्रकटतो, जिथे चंद्र नाही तिथे चंद्र उगवतो. अग्नी, वायू, पृथ्वी आणि पाणी हेही प्रत्येकजण आपापल्या जागी प्रकटतात.
एतदिन्द्रेण कर्तव्यमिन्द्रे हि विपुलं बलम्। त्वं च वीर बली श्रेष्ठस्तस्मादिन्द्रो भवस्व न
हे इंद्राचं कर्तव्य आहे, कारण इंद्राकडे अपार बळ आहे. आणि तू, वीर, सर्वात बलवान आहेस, म्हणून इंद्रपद तुलाच शोभून दिसतं, मला नाही.