ततोऽग्निरुपयेमे तां शिवां प्रीतिमुदायुतः। प्रीत्या देवी समायुक्ता शुक्रं जग्राह पाणिना
मग अग्नीने आनंदाने त्या शुभ स्त्रीशी एकरूपता साधली. देवीने प्रेमाने एकरूप होऊन, हातात वीर्य घेतले.
साऽचिन्तयन्ममेदं ये रूपं द्रक्ष्यन्ति कानने। ते ब्राह्मणीनामनृतं दोषं वक्ष्यन्ति पावके
ती विचार करू लागली: ज्या ज्या लोकांना माझे हे रूप जंगलात दिसेल, ते ब्राह्मणांच्या बायकांवर खोटेपणाचा आणि दोषाचा आरोप करतील, हे पावक.
तस्मादेतद्रक्षमाणा गरुडी संभवाम्यहम्। वनान्निर्गमनं चैव सुखं मम भविष्यति
म्हणून हे वाचवण्यासाठी मी गरुडिणीचे रूप घेईन. आणि जंगलातून बाहेर पडणेही मला सोपे जाईल.
सुपर्णी सा तदा भूत्वा निर्जगाम महावनात्। अपश्यत्पर्वतं श्वेतं शरस्तम्बैः सुसंवृतम्
ती त्या वेळी सुपर्णीचे रूप घेऊन मोठ्या जंगलातून बाहेर पडली. तिने पांढरा डोंगर पाहिला, जो उंच बाणासारख्या खांबांनी वेढलेला होता.
दृष्टीविषैः सप्तशीर्षैर्गुप्तं भोगिभिरद्भुतैः। रक्षोभिश्च पिशाचैश्च रौद्रैर्भूतगणैस्तथा
सात डोक्यांचे, विषारी नजरेचे, अद्भुत नाग, आणि भयंकर राक्षस, पिशाच्च, तसेच भीषण भूतगण यांनी तो राखला होता.
राक्षसीभिश्च संपूर्णमनेकैश्च मृगद्विजैः। `नदीप्रस्रवणोपेतं नानातरुलताचितम्
राक्षसींनी, अनेक वन्य प्राणी आणि पक्ष्यांनी, नद्या आणि झरे, विविध झाडे आणि वेलींनी तो डोंगर भरलेला होता.
सा तत्र सहसा गत्वा शैलपृष्ठं सुदुर्गमम्। प्राक्षिपत्काञ्चने कुण्डे शुक्रं सा त्वरिता शुभा
ती शुभ स्त्री तिथे पटकन त्या कठीण डोंगराच्या शिखरावर गेली आणि तिने ते वीर्य सोन्याच्या कुंडात टाकले.
शिष्टानामपि सा देवी सप्तर्षीणां महात्मनाम्। पत्नीसरूपतां कृत्वा रमयामास पावकम्
त्या देवीने सात ऋषींच्या पत्नींचे रूप घेऊन अग्नीला आनंद दिला.
दिव्यरूपमरुन्धत्याः कर्तुं न शकितं तया। तस्यास्तपःप्रभावेण भर्तृशुश्रूषणेन च
अरुंधतीचे दिव्य रूप तिला घेता आले नाही, कारण तिच्या तपश्चर्येच्या आणि पतीसेवेच्या सामर्थ्यामुळे.
षट्कृत्वस्तत्तु निक्षिप्तमग्ने रेतः कुरुत्तम। तस्मन्कुण्डे प्रतिपदि कामिन्या स्वाहया तदा
कुरुकुळातील श्रेष्ठा, सहा वेळा अग्नीचे वीर्य ठेवले गेले; प्रत्येक वेळी त्या इच्छुक स्त्रीने ते 'स्वाहा' म्हणत कुंडात अर्पण केले.
तत्स्कन्नं तेजसा तत्रसंवृतंजनयत्सुतम्। ऋषिभिः पूजितं स्कन्नमनयन्स्कन्दतां ततः
ते वीर्य तेजाने भरलेले आणि तिथे ठेवलेले होते, त्यातून एक पुत्र जन्माला आला, ज्याचा ऋषींनी सन्मान केला, आणि तोच पुढे स्कंद झाला.
षट्शिरा द्विगुणश्रोत्रो द्वादशाक्षिभूजक्रमः। एकग्रीवस्त्वेककायः कुमारः समपद्यत
त्याला सहा डोकी, दुप्पट कान, बारा डोळे, एक मान आणि एक शरीर असे रूप होते—तो मुलगा अशा प्रकारे जन्मला.
द्वितीयायामभिव्यक्तस्तृतीयायां शिशुर्बभौ। अङ्गप्रत्यङ्गसंभूतश्चतुर्थ्यामभवद्गुहः
दुसऱ्या दिवशी तो प्रकट झाला; तिसऱ्या दिवशी तो बालकासारखा तेजस्वी दिसला; चौथ्या दिवशी त्याचे सर्व अंग आणि उपांग तयार झाले आणि तो गुह झाला.
लोहिताभ्रेण महता संवृतः सह विद्युता। लोहिताभ्रे सुमहति भाति सूर्य इवोदितः
मोठ्या लाल ढगाने, विजेसह तो झाकला गेला होता; त्या विशाल लाल ढगात तो उगवत्या सूर्यासारखा चमकत होता.
गृहीतं तु धनुस्तेन विपुलं रोमहर्षणम्। न्यस्तं यत्रिपुरघ्नेन सुरारिविनिकृन्तनम्
त्याने एक मोठे, अंगावर काटा आणणारे धनुष्य उचलले, जे त्रिपुराचा संहार करणाऱ्याने ठेवले होते आणि जे देवांच्या शत्रूंना नष्ट करू शकते.
तद्गृहीत्वा धनुःश्रेष्ठं ननाद बलवांस्तदा। संमोहयन्निमाँल्लोकान्गुहस्त्रीन्सचराचरान्
ते श्रेष्ठ धनुष्य घेऊन, बलवान गुहाने मोठ्याने गर्जना केली आणि सर्व लोक, गुहा स्त्रिया आणि चराचर सृष्टीला चकित केले.
तस् तं निनदं श्रुत्वा महामेघौघनिःस्वनम्। उत्पेततुर्महानागौ चित्रश्चैरावतश्च ह
त्या प्रचंड मेघांच्या गडगडाटासारखा तो गर्जना ऐकून, चित्र आणि ऐरावत हे दोन बलाढ्य हत्ती उड्या मारत पुढे आले.
तावापतन्तौ संप्रेक्ष्यस बालोऽर्कसमद्युतिः। द्वाभ्यां गृहीत्वा पाणिभ्यां शक्तिं चान्येन पाणिना
ते दोघे धावत येताना पाहून, सूर्यासारखा तेजस्वी तो मुलगा, दोन्ही हातांनी त्यांना पकडतो आणि तिसऱ्या हाताने आपली भाला उचलतो.
अपरेणाग्निदायादस्ताम्रचूडं भुजेन सः। महाकायमुपश्लिष्टं कुक्कुटं बलिनां वरम्। गृहीत्वा व्यनदद्भीमं चिक्रीड च महाभुजः
आणखी एका हाताने, अग्नीचा वारसदार असलेल्या त्या महाबाहूने तांबड्या कडवाचा, मोठ्या अंगाचा, बलवान असा कोंबडा घट्ट धरला, भीषण गर्जना केली आणि आनंदाने खेळू लागला.
द्वाभ्यां भुजाभ्यां बलवान्गृहीत्वा शङ्खमुत्तमम्। प्राध्मापयत् भूतानां त्रासनं बलिनामपि। द्वाभ्यां भुजाभ्यामाकाशं बहुशो निजघान
दोन मजबूत हातांनी त्याने उत्तम शंख उचलून फुंकला, ज्यामुळे बलवान सुद्धा घाबरले; आणि दोन्ही हातांनी आकाशात पुन्हा पुन्हा प्रहार केला.
क्रीडन्भाति महासेनस्त्रींल्लोकान्वदनैः पिवन्। पर्वताग्रेऽप्रमेयात्मा रश्मिमानुदये यथा
खेळता खेळता महासेन असा तेजस्वी दिसत होता जणू काही तो आपल्या तोंडांनी तीनही लोकांचा रस पितोय, पर्वताच्या शिखरावर उभा राहून, अगदी उगवत्या सूर्यासारखा.
स तस् पर्वतस्याग्रे निषण्णोऽद्भुतविक्रमः। व्यलोकयदमेयात्मा मुखैर्नानाविधैर्दिशः
त्या पर्वताच्या टोकावर बसलेला, अद्भुत पराक्रम असलेला तो अमाप सामर्थ्याचा, अनेक तोंडांनी सर्व दिशांना पाहू लागला.
स पश्यन्विविधान्भावांश्चकार निनदं पुनः। तस्य तं निनदं श्रुत्वा न्यपतन्बहुधा जनाः। भीताश्चोद्विग्रमनसस्तमेव शरणं ययुः
विविध जीवांना पाहून त्याने पुन्हा एकदा मोठ्या आवाजात गर्जना केली; ती गर्जना ऐकून अनेक लोक घाबरून खाली पडले आणि मनाने घाबरलेले, अस्वस्थ झालेले ते सर्व त्याच्याच आश्रयाला गेले.
ये तुं संश्रिता देवं नानावर्णास्तदा जनाः। तानप्याहुः पारिषदान्ब्राह्मणाः सुमहाबलान्
त्या वेळी, वेगवेगळ्या वर्णांचे जे लोक त्या देवाच्या आश्रयाला गेले होते, त्यांनाही ब्राह्मणांनी त्याचे बलाढ्य पार्षद म्हणून ओळखले.
स तूत्थाय महाबाहुरुपसान्त्व्य च ताञ्जनान्। धनुर्विकृष्य व्यसृजद्बाणाञ्श्वेते महागिरौ
मग तो महाबाहू उठला, त्या लोकांना धीर दिला, धनुष्य ताणून पांढऱ्या मोठ्या पर्वतावर बाण सोडले.
विभेद स शरैः शैलं क्रौञ्चं हिमवतः सुतम्। तेन हंसाश्च गृध्राश्च मेरुं गच्छन्ति पर्वतम्
त्याने आपल्या बाणांनी क्रौंच पर्वत, हिमवंताचा मुलगा, फोडला; त्यामुळे हंस आणि गिधाडे मेरू पर्वताकडे जाऊ लागली.
स विशीर्णोऽपतच्छैलो भृशमार्तस्वराव्रुवन्
तो फोडलेला पर्वत मोठ्या वेदनेने ओरडत खाली कोसळला.
तस्मिन्निपतिते त्वन्ये नेदुः शैला भृशं भयात्। `घोरमार्तस्वरं चक्रुर्दृष्ट्वा क्रौञ्चं विदारितम्
तो पर्वत पडल्यावर, इतर पर्वत घाबरून मोठ्या आवाजात गर्जले आणि क्रौंच पर्वत फाटलेला पाहून भीतीने आर्त स्वर काढू लागले.
सतं नादं भृशार्तानां श्रुत्वाऽपि बलिनांवरः। न प्राव्यधदमेयात्मा शक्तिमुद्यम्य चानदत्
त्या खूपच वेदनेने ओरडणाऱ्यांचा आवाज ऐकूनही, बलवानांत श्रेष्ठ असलेला तो महात्मा हलला नाही; त्याने आपली शक्ती उंचावली आणि पुन्हा एकदा मोठ्या आवाजात गर्जना केली.
सा तदा विमला शक्तिः क्षिप्ता तेन महात्मना। बिभेद शिखरं घोरं श्वेतस् तरसा गिरेः
त्या महात्म्याने फेकलेली निर्मळ शक्ती, जोरात जाऊन पांढऱ्या पर्वताच्या भयंकर शिखराला भेदून गेली.