केचिन्नीलोत्पलश्यामाः केचित्कुमुदसन्निभाः। केचित्किञ्जल्कसंकाशाः केचित्पीताः पयोधराः
काही मेघ निळ्या कमळासारखे काळे, काही कुमुदासारखे पांढरे, काही परागासारखे, तर काही पिवळ्या पावसाळी ढगांसारखे दिसतात.
केचिद्धारिद्रसंकाशाः कारण्डवनिभास्तथा। केचित्कमलपत्राभाः केचिद्धिङ्गुलसप्रभाः
काही हळदीसारखे, काही बदकांसारखे, काही कमळाच्या पानांसारखे, तर काही हिंगुळासारखे लाल झळाळतात.
केचित्पुरवराकाराः केचिद्गजकुलोपमाः। केचिदञ्जनसंकाशाः केचिन्मकरसन्निभाः
काही मेघ किल्ल्यांसारखे, काही गजांच्या झुंडीप्रमाणे, काही काळ्या सुरम्यासारखे, तर काही मगरासारखे दिसतात.
विद्युन्मालापिनद्धाङ्गाः समुत्तिष्ठन्ति वै घनाः। घोररूपा महाराज घोरस्वननिनादिताः
राजा, वीजेच्या माळांनी सजलेले, भयंकर रूपाचे आणि भीषण गजर करणारे ढग आकाशात उगवतात.
ततो जलघराः सर्वं व्याप्नुवनति नभस्तलम्। `गर्जन्तः पृथिवीपाल पृथिवीधरसन्निभाः
मग, पावसाचे ढग संपूर्ण आकाश व्यापून, पृथ्वीचे रक्षण करणारा राजा, पृथ्वीच्या पर्वतांसारखे गडगडाट करतात.
तैरियं पृथिवी सर्वा सपर्वतवनाकरा। आपूर्यते महाराज सलिलौघपरिप्लुता
मग, हे मेघ पर्वत, वन, सरोवरे यांसह संपूर्ण पृथ्वीला पाण्याच्या लाटा ओसंडून भरतात.
ततस्ते जलदा घोरा राविणः पुरुषर्षभ। पर्वतान्प्लावयन्त्याशु चोदिताः परमेष्ठिना
मग, हे भीषण आणि गडगडणारे मेघ, पुरुषश्रेष्ठ, परमेश्वराच्या आज्ञेने लगेचच पर्वतांना पाण्याखाली बुडवतात.
वर्षमाणा महत्तोयं पूरयन्तो वसुंधराम्। सुघोरमशिवं रौद्रं नाशयनति च पावकम्
ते मेघ मोठ्या प्रमाणात पाऊस पाडतात, पृथ्वीला पाण्याने भरून टाकतात आणि त्या भीषण, अशुभ, रौद्र अग्नीचा संहार करतात.
ततो द्वादशवर्षाणि पयोदास्त उपप्लवे। धाराभिः पूरयन्तो वै चोद्यमाना महात्मना
मग बारा वर्षे मोठ्या आत्म्याच्या प्रेरणेने मेघांनी अखंड पाऊस ओतला.
ततः समुद्रः स्वां वेलामतिक्रामति भारत। पर्वताश्च विदीर्यन्ते मही चापि विदीर्यते
त्यानंतर, भारत, समुद्राने आपली मर्यादा ओलांडली, पर्वत फाटले आणि पृथ्वीही तुटली.
सर्वतः सहसा भ्रान्तास्ते पयोदा नभस्तलम्। संवेष्टयित्वा नश्यन्ति वायुवेगपराहताः
सर्वत्र अचानक ते मेघ आकाशात फिरू लागले, आकाश झाकून घेतले आणि वाऱ्याच्या जोराने नाहीसे झाले.
कततस्तं मारुतं घोरं स्वयंभूर्मनुजाधिप। आदिः पद्मालयो देवः पीत्वा स्वपिति भारत
मग, मनुष्यराजा, स्वयंभू देव, ज्याचे निवास कमळात आहे, त्याने तो भयंकर वारा घेतला आणि झोपला.
तस्मिन्नेकार्णवे घोरे नष्टे स्थावरजङ्गमे। नष्टे देवासुरगणए यक्षराक्षसवर्जिते
त्या भयंकर एकाच समुद्रात, जिथे सर्व स्थावर-जंगम नष्ट झाले, देव, असुर, यक्ष, राक्षसही नाहीसे झाले.
निर्मनुष्ये महीपाल निःश्वापदमहीरुहे। अनन्तरिक्षे लोकेऽस्मिन्भ्रमाम्येकोऽहमातुरः
माणूस नसताना, राजन, पशू आणि झाडे नसताना, आकाशही नसलेल्या त्या जगात मी एकटाच, दुःखी भटकत होतो.
एकार्णवे जले घोरे विचरन्पार्थिवोत्तम। अपश्यन्सर्वभूतानि वैक्लब्यमगमं ततः
त्या भयंकर एकाच समुद्रात फिरताना, राजश्रेष्ठा, कुठेही कोणतेही जीव दिसले नाहीत आणि मी निराश झालो.
ततः सुदीर्घं गत्वाऽहं प्लवमानो धराधिप। श्रान्तः क्वचिन्न शरणं लब्धवानस्म्यतन्द्रितः
मग, फार काळ प्रवास करून, पाण्यावर तरंगत, पृथ्वीच्या अधिपती, मी थकलो पण जागा राहिलो, आणि कुठेही आसरा मिळाला नाही.
ततः कदाचित्पश्यामि तस्मिन्सलिलसंनिघौ। न्यग्रोधं सुमहान्तं वै विशालं पृथिवीपते
मग, कधीतरी त्या पाण्याजवळ, पृथ्वीपती, मला एक मोठा, विशाल वटवृक्ष दिसला.
शाखायां तस्य वृक्षस्य विस्तीर्णायां नराधिप। पर्यङ्के पृथिवीपाल दिव्यास्तरणसंस्तृते
त्या झाडाच्या रुंद फांदीवर, नराधिपा, दिव्य वस्त्रांनी मांडलेला एक सुंदर आसन होते.
उपविष्टं महाराज पद्मेन्दुसदृशाननम्। फुल्लपद्मविशालाक्षं बालं पश्यामि भारत
त्या आसनावर बसलेला, महाराजा, मला चंद्रासारखा, कमळासारखा चेहरा असलेला, फुललेल्या कमळासारखी मोठी डोळे असलेला एक बालक दिसला.
ततो मे पृतिवीपाल विस्मयः सुमहाभूत्। कथं त्वयं शिशुः शेते लोके नाशमुपागते
मग, पृथ्वीचे रक्षण करणाऱ्या राजन, मला मोठा आश्चर्य वाटले: जग नष्ट झाले असताना हा बालक इथे कसा झोपला आहे?
तपसा चिन्तयंश्चापि तं शिशुं नोपलक्षये। भूतं भव्यं भविष्यं च जानन्नपि नराधिप
मी तपाने त्या बालकाचा विचार केला, राजन, तरीही तो मला समजला नाही, जरी मी भूत, वर्तमान आणि भविष्य जाणतो.
अतसीपुष्पवर्णाभः श्रीवत्सकृतभूषणः। साक्षाल्लक्ष्म्या इवावास स तदा प्रतिभाति मे
तो अतसीच्या फुलासारखा वर्ण असलेला, श्रीवत्साचा अलंकार घातलेला, जणू लक्ष्मीच तिथे वसली आहे असे मला भासले.
ततो मामब्रवीद्बालः स पद्मनिभलोचनः। श्रीवत्सधारी द्युतिमान्वाक्यं श्रुतिसुखावहम्
मग तो बालक, कमळासारखे डोळे असलेला, श्रीवत्सधारी, तेजस्वी, मला मधुर आणि सुखद शब्द बोलला.
जानामि त्वां परिश्रान्तं तात विश्रामकाङ्क्षिणम्। मार्कण्डेय महासत्वं यावदिच्छसि भार्गव
मला माहीत आहे की तू थकला आहेस आणि विश्रांती हवी आहे, महात्मा मार्कंडेय, भृगुवंशीय, इथे हवे तितके राहा.
अभ्यन्तरं शरीरं मे प्रविश्य मुनिसत्तम। आस्खेह विहितो वासः प्रसादस्ते कृतो मया
माझ्या शरीरात प्रवेश कर, श्रेष्ठ मुनी, आणि इथेच निवास कर; मी तुला माझ्या कृपेने हा वर दिला आहे.
ततो बालेन तेनैव मुक्तस्यासीत्तदा मम। निर्वेदो जीविते दीर्घे मनुष्यत्वे च भारत
मग त्या बालकामुळे, भारत, मला दीर्घ आयुष्याची आणि माणसाच्या जन्माची सगळ्या कंटाळवाणी भावना नाहीशी झाली.
ततो बालेन तेनास्यं सहसा विवृतं कृतम्। तस्याहमवशो वक्रे दैवयोगात्प्रवेशितः
मग त्या मुलाने अचानक आपलं तोंड मोठं उघडलं आणि दैवाच्या योगानं मी काही करू न शकल्यामुळे त्याच्या वाकड्या तोंडात ओढला गेलो.
ततः प्रविष्टस्तत्कुक्षिं सहसा मनुजाधिप। सराष्ट्रनगराकीर्णां कृत्स्नां पश्यामि मेदिनीम्
मग मी त्याच्या पोटात एकदम गेलो आणि तिथे मला साऱ्या पृथ्वीवरच्या राज्यांनी आणि नगरांनी भरलेली संपूर्ण भूमी दिसली.
गङ्गां शतद्रुं सीतां च यमुनामथ कौशिकीम्। चर्मण्वतींवेत्रवतीं चन्द्रभागां सरस्वतीम्
मला गंगा, शतद्रू, सीता, यमुना आणि कौशिकी; तसेच चर्मण्वती, वेत्रवती, चंद्रभागा आणि सरस्वती या नद्या दिसल्या.
सिन्धुं चैव विपाशां च नदीं गोदावरीमपि। वस्वोकसारां नलिनीं नर्मदां चैव भारत
मला सिंधू आणि विपाशा या नद्या, तसेच गोदावरी, वस्वोकसारा, नलिनी आणि नर्मदा या नद्या देखील दिसल्या.