ततस्तस्माद्विमानाग्र्यात्प्रच्युतश्च्युतलक्षणः। प्रपतन्बुबुधेऽऽत्मानं व्यालीभूतमधोमुखम्
मग त्या उत्तम विमानातून मी खाली पडलो, माझे शुभचिन्ह नाहीसे झाले; पडताना मला कळले की मी साप झालो आहे आणि तोंडाने खाली जात आहे.
अयाचं तमहं विप्रं शापस्यान्तो भवेदिति। प्रमादात्संप्रमूढस्य भगवन्क्षन्तुमर्हसि
मी त्या ब्राह्मणाला विनंती केली, 'या शापाचा अंत होऊ दे; भगवंत, माझ्या गोंधळलेल्या मनाच्या चुकेला क्षमा करा.'
ततः स मामुवाचेदं प्रपतन्तं कृपानवितः। युधिष्ठिरो धर्मराजः शापात्त्वां मोक्षयिष्यति
तेव्हा मी पडत असताना, त्यांनी दयाळूपणे मला सांगितले, 'धर्मराज युधिष्ठिर तुला या शापातून मुक्त करेल.'
अभिमानस्य वै तस्य बलस्य च नराधिप। फले क्षीणे महाराज फलं पुण्यमवाप्स्यसि
महामना राजन, जेव्हा त्याच्या अहंकाराचे आणि बळाचे फळ संपेल, तेव्हा तुला पुण्याचे फळ मिळेल.
ततो मे विस्मयो जातस्तद्दृष्ट्वा तपसो बलम्। ब्रह्म च ब्राह्मणत्वं च येन त्वाऽहमचूचुदम्
तेव्हा मला मोठा आश्चर्य वाटले, कारण मी तपश्चर्येचे सामर्थ्य पाहिले—ज्यामुळे मला स्पर्श झाला—आणि ब्रह्मत्व व ब्राह्मणपणाचे सामर्थ्य समजले.
सत्यं दमस्तपो योगमहिंसा ज्ञाननित्यता। साधकानि सतां पुंसां न जातिर्नकुलं नृप
राजा, सत्य, संयम, तप, योग, अहिंसा आणि ज्ञानात सातत्य—हीच सज्जनांची साधने आहेत; जन्म किंवा कुळ नव्हे.
अरिष्ट कएष ते भ्राता मुक्तो बीमो महाभुज। स्वस्ति तेऽस्तु महाराज गमिष्यामि दिवं पुनः
तुझा भाऊ, बलवान भीम, सुखरूप आणि मुक्त झाला आहे; महामना राजा, तुला शुभेच्छा असो, मी आता पुन्हा स्वर्गात जातो.
स चायं पुरुषव्याघ्र कालः पुण्य उपागतः। तदस्मात्कारणात्पार्थ कार्यं तन्मे महत्कृतम्
मनुष्यसिंहा, आता शुभ काळ आला आहे; म्हणून, पार्था, या कारणामुळे माझे मोठे कार्य पूर्ण झाले आहे.
ततस्तस्मिन्मुहूर्ते तु विमानं कामगामि वै। अवपातेन महता तत्रावाप तदुत्तमम्
मग त्या क्षणी, इच्छेनुसार जाणारे दिव्य विमान मोठ्या आवाजात तेथे उतरले आणि त्या उत्तम स्थळी पोहोचले.
इत्युक्त्वाऽऽजगरं देहं मुक्त्वा स नहुषो नृपः। दिव्यं वपुः समास्थाय गतस्त्रिदिवमेव ह
असे सांगून, राजा नहुषाने आपले सर्पाचे शरीर सोडले, दिव्य रूप धारण केले आणि स्वर्गात गेला.
युधिष्ठिरोपि धर्मात्मा भ्रात्रा भीमेन संगतः। धौम्येन सहितः श्रीमानाश्रमं पुनरागमत्
धर्मात्मा युधिष्ठिर भीमाशी आणि धौम्यांसह पुन्हा एकत्र झाला आणि पुन्हा आश्रमात परतला.
ततो द्विजेभ्यः सर्वेभ्यः समेतेभ्यो यथातथम्। कथयामास तत्सर्वं धर्मराजो युधिष्ठिरः
मग सर्व जमलेल्या ब्राह्मणांना, धर्मराज युधिष्ठिराने घडलेली सर्व घटना जशीच्या तशी सांगितली.
तच्छ्रुत्वा ते द्विजाः सर्वे भ्रातरश्चास्य ते त्रयः। आसन्सुव्रीडिता राजन्द्रौपदी च यशस्विनी
हे ऐकून, सर्व ब्राह्मण, त्याचे तिन्ही भाऊ आणि कीर्तीवंत द्रौपदी लाजले.
ते तु सर्वेद्विजश्रेष्ठाः पाण्डवानां हितेप्सया। मैवमित्यब्रुवन्भीमं गर्हयन्तोऽस् साहसम्
पण पांडवांच्या हितासाठी त्या सर्व श्रेष्ठ ब्राह्मणांनी भीमाला फटकारले आणि म्हटले, 'अशी धाडसी कृती करू नकोस.'
पाण्डवास्तु भयान्पुक्तं प्रेक्ष्य भीमं महाबलम्। हर्षमाहारयांचक्रुर्विजह्रुश्च मुदा युताः
पण पांडवांनी, भीमाला संकटातून सुखरूप पाहून, आनंदाने त्याला मिठी मारली आणि हर्षाने भरले.
निदाघान्तकरः कालः सर्वभूतसुखावहः। तत्रैव वसतां तेषां प्रावृट् समभिपद्यत
उन्हाळ्याचा अंत करणारा, सर्व जीवांना सुख देणारा पावसाळा, तिथेच त्यांना राहात असताना, आला.
छादयन्तो महाघोषाः स्वं दिशश्च बलाहकाः। प्रववर्षुर्दिवारात्रमसिताः सततं तदा
मोठ्या ढगांनी मोठा गडगडाट करत आपापल्या दिशांना झाकले आणि काळसर पाऊस दिवस-रात्र अखंडपणे पडू लागला.
तपात्ययनिकेताश्च शतशोऽथ सहस्रशः। अपेतार्कप्रभाजालाः सविद्युन्मण्डप्रभाः
शेकडो-हजारो विजांचा झगमगाट असलेले, सूर्यप्रकाश नसलेले मेघ आकाशात चमकत होते.
विरूढशष्पा धरणी मत्तदंशसरीसृपा। बभूव पयसा सिक्ता शान्तधूमरजोगणा
गवताने भरलेली, नशेत असलेल्या किड्या आणि सरपटणाऱ्या प्राण्यांनी गजबजलेली पृथ्वी पावसाने भिजली आणि तिच्या धुळीचा व धुराचा त्रास थांबला.
न स्म प्रज्ञायते किंचिदम्भसा समवस्तृते। समं वा विषमं वाऽपि नद्यो वा स्तावराणि वा
पाणी सर्वत्र पसरल्यामुळे सपाट की उंचसखल, नद्या की स्थिर वस्तू—काहीच ओळखू येईना.
क्षुब्धतोया महावेगाः श्वसमाना इवाशुगाः। सिन्धवः शोभयांचक्रुः काननानि तपात्यये
पाण्याने भरलेल्या, वेगाने वाहणाऱ्या आणि जणू श्वास घेत असल्यासारख्या नद्यांनी पावसाळ्यानंतरच्या जंगलांना शोभा आणली.
नदतां काननान्तेषु श्रूयन्ते विविधाः स्वनाः। वृष्टिभिस्ताड्यमानानां वराहमृगपक्षिणाम्
जंगलाच्या काठावर पावसाने भिजलेल्या डुकरं, हरणं आणि पक्ष्यांचे विविध आवाज ऐकू येत होते.
स्तोककाः शिखिनश्चैव पुंस्कोकिलगणैः सह। मत्ताः परिपतन्ति स्म दर्दुरश्चैव दर्पिताः
थोड्या थोड्या टोळ्यांमध्ये असलेले मोर, नर कोकिळांच्या झुंडींसोबत, नशेत उडू लागले आणि बेडूकही गर्वाने ओरडू लागले.
तदा बहुविधाकारा प्रावृण्मेघानुनादिता। अभ्यतीता शिवा तेषां चरतां मरुधन्वसु
त्या वेळी, अनेक प्रकारच्या ढगांच्या गडगडाटाने भरलेल्या पावसाळ्यात, वनात भटकणाऱ्यांसाठी तो शुभ काळ संपला.
क्रौञ्चहंससमाकीर्णा शरत्प्रमुदीताऽभवत्। रूढकक्षवनप्रस्था प्रसन्नजलनिम्नगा
कुरव आणि हंसांनी भरलेल्या तलावांनी व नद्यांनी, वाढलेल्या काठांनी आणि स्वच्छ पाण्याने, शरद ऋतू आनंदाने उजळून निघाली.
विमलाकाशनक्षत्रा शरत्तेषां शिवाऽभषत्। मृगद्विजसमाकीर्णा पाण्डवानां महात्मनाम्
शुद्ध आकाश, तारकांनी भरलेले, प्राणी आणि पक्ष्यांनी गजबजलेले, अशी शुभ शरद ऋतू त्या पांडवांना लाभली.
दृश्यन्ते शान्तरजसः क्षपाजलदशीतलाः। ग्रहनक्षत्रसङ्घैश्च सोमेन च विराजिताः
शांत झालेल्या धुळीच्या रात्री, शरद ऋतूच्या थंड ढगांनी, ग्रह-नक्षत्रांच्या समूहांनी आणि चंद्राने सजल्या होत्या.
कुमुदैः पुण्डरीकैश्च शीतवारिधराः शिवाः। नदीः पुष्करिणीश्चैव ददृशुः समलंकृताः
कुमुद आणि कमळांनी भरलेल्या, थंड आणि स्वच्छ पाण्याच्या, सुंदर नद्या व कमळ तलाव त्यांनी पाहिले.
ते वै मुमुदिरे वीराः प्रसन्नसलिलां शिवाम्। पश्यन्तो दृढधन्वानः परिपूर्णां सरस्वतीम्
मजबूत धनुष्यधारी त्या वीरांनी, स्वच्छ आणि भरपूर पाण्याची शुभ सरस्वती पाहून आनंद मानला.
तेषां पुण्यतमा रात्रिः पर्वसन्धौ स्म शारदी। तत्रैव वसतामासीत्कार्तिकी जनमेजय
त्यांना तिथे राहताना, शरद ऋतूच्या पौर्णिमेची सर्वात पवित्र रात्र, पक्षांच्या संधीला आली, हे जनमेजय.