सुरासुरैरवध्यानां दानवानां धनञ्जय'। मानुषान्मृत्युरेतेषां निर्दिष्टो ब्रह्मणा पुरा
धनंजय, हे दानव देव आणि असुर यांना जिंकता येत नाहीत, आणि यांना केवळ माणसांकडूनच मृत्यू येईल असे ब्रह्मदेवाने पूर्वी ठरवले आहे.
[एतानपि रणे पार्त कालकेयान्दुरासदान्। वज्रास्त्रेण नयस्वाशु विनाशं सुमहाबलान्]
पार्था, या बलाढ्य कालकेयांना रणांगणात वज्रास्त्राने त्वरेने नष्ट कर, कारण त्यांच्यात अपार बळ आहे.
सुरासुरैरवध्यं तदहं ज्ञात्वा विशांपते। अब्रुवं मातलिं हृष्टो याह्येतत्पुरमञ्जसा
हे पुरुषांमध्ये श्रेष्ठ, हे दानव देव आणि असुर यांना जिंकता येत नाहीत हे मला समजल्यावर मी आनंदाने मातलीला म्हणालो, 'त्या नगरीकडे सरळ चला!'
त्रिदशेशद्विषो यावत्क्षयमस्त्रैर्नयाम्यहम्। न कथंचिद्धि मे पापा न वध्या ये सुरद्विषः
जोपर्यंत मी देवताधिपतींच्या शत्रूंना शस्त्रांनी नष्ट करत नाही, तोपर्यंत मी थांबणार नाही, कारण देवद्वेष्ट्यांना मी कधीच सोडत नाही.
उवाह मां ततः शीघ्रं हिरण्यपुरमन्तिकात्। रथेन तेन दिव्येन हरियुक्तेन मातलिः
मग मातलीने त्या दिव्य, घोड्यांनी जोडलेल्या रथाने मला हिरण्यपुराजवळ जलद नेले.
ते मामालक्ष्य दैतेया विचित्राभरणाम्बराः। समुत्पेतुर्महावेगा रथानास्थाय दंशिताः
माझे दर्शन होताच, विविध अलंकार व वस्त्रे घातलेल्या दैत्यांनी आपल्या रथांवर बसून, युद्धाची तीव्र इच्छा धरून, मोठ्या वेगाने माझ्यावर झडप घातली.
ततो नालीकनाराचैर्भल्लैः शक्त्यृष्टितोमरैः। प्रत्यघ्नन्दानवेन्द्रा मां क्रुद्धास्तीव्रपराक्रमाः
मग रागाने पेटलेल्या आणि बलाढ्य असलेल्या दानवराजांनी नळीबाण, नाराच, भल्ल, शक्ती, ऋष्टि आणि तोमर या शस्त्रांनी माझ्यावर हल्ला केला.
तदहं शस्त्रवर्षेण महता प्रत्यवारयम्। शस्त्रवर्षं महद्राजन्विद्याबलमुपाश्रितः
राजा, मी माझ्या विद्या आणि सामर्थ्यावर विश्वास ठेवून, त्या दानवांच्या मोठ्या शस्त्रवर्षावर माझ्या शस्त्रवर्षाने प्रतिकार केला.
व्यामोहयं च तान्सर्वान्रथमार्गैश्चरन्रणे। तेऽन्योन्यमभिसंमूढाः पातयन्ति स्म दानवाः
रणांगणात रथांच्या मार्गावर फिरत मी सर्वांना गोंधळात टाकले; त्यामुळे दानव एकमेकांवरच हल्ला करू लागले.
तेषामेवं विमूढानामन्योन्यमभिधावताम्। शिरांसि विशिखैर्दीप्तैरच्छिन्दं शतसङ्घशः
ते गोंधळून एकमेकांवर धावत असताना, मी तेजस्वी बाणांनी शेकडो दानवांची मस्तके छाटली.
ते वध्यमाना दैतेयाः पुरमास्थाय तत्पुनः। खमुत्पेतुः सनगरा मायामास्थाय दानवीम्
मारले जात असतानाही दैत्य पुन्हा आपल्या नगरीत शिरले, आणि दानवी माया धारण करून, संपूर्ण नगरीसह आकाशात उडाले.
ततोऽहं शरवर्षेण महता कुरुनन्दन। मार्गमावृत्य दैत्यानां गतिं चैषामवारयम्
मग मी, कुरुवंशाचा आनंद, मोठ्या बाणवर्षाने दैत्यांचा मार्ग अडवला आणि त्यांची वाट बंद केली.
तत्पुरं खचरं दिव्यं कामगं दिव्यवर्चसम्। दैतेयैर्वरदानेन धार्यते स्म यथासुखम्
ती दिव्य, आकाशात उडणारी, सर्व इच्छा पूर्ण करणारी आणि तेजस्वी अशी नगरी, दैत्यांना मिळालेल्या वरामुळे अगदी सहजपणे त्यांच्याकडून राखली जात होती.
अन्तर्भूमौ निपतति पुनरूर्ध्वं प्रतिष्ठते। पुनस्तिर्यक् प्रयात्याशु पुनरप्सु निमज्जति
ती नगरी कधी जमिनीत बुडायची, पुन्हा वर यायची; कधी बाजूला वेगाने जाऊन पाण्यातही बुडायची.
अमरावतिसंकाशं तत्पुरं कामगं महत्। अहमस्त्रैर्बहुविधैः प्रत्यगृह्णां परंतप
ती महान नगरी, जी अमरावतीसारखी दिसत होती आणि इच्छेनुसार फिरायची, मी अनेक प्रकारच्या अस्त्रांनी तिचा सामना केला.
ततोऽहं शरजालेन दिव्यास्त्रनुदितेन च। व्यगृह्णां सह दैतेयैस्तत्पुरं पुरुषर्षभ
मग मी, पुरुषांमध्ये श्रेष्ठ, त्या दैत्यांसह त्या नगरीला दिव्य अस्त्रांनी आणि बाणांच्या वर्षावाने वेढले.
विक्षत चायसैर्बाणैर्मत्प्रयुक्तैरजिह्मगैः। महीमभ्यपतद्राजन्प्रभग्नं पुरमासुरम्
राजा, माझ्या सरळ आणि लोखंडी बाणांनी फोडलेली ती असुरांची नगरी जमिनीवर कोसळली.
ते वध्यमाना मद्बाणैर्वज्रवेगैरयस्मयैः। पर्यभ्रमन्त वै राजन्नसुराः कालचोदिताः
माझ्या वज्रासारख्या वेगवान आणि लोखंडी बाणांनी त्रस्त झालेले असुर, काळाच्या प्रेरणेने, राजा, इकडेतिकडे भटकू लागले.
ततो मातलिरारुह्यपुरस्तान्निपतन्निव। महीमवातरत्क्षिप्रं रथेनादित्यवर्चसा
मग मातली, समोरून जणू काही खाली उतरत असल्यासारखा, आपल्या सूर्यप्रकाशासारख्या तेजस्वी रथासह झपाट्याने जमिनीवर आला.
ततो रथसहस्राणि षष्टिस्तेषाममर्षिणाम्। युयुत्सूनां मया सार्धं पर्यवर्तन्त भारत। तान्यहं निशितैर्बाणैर्व्यधमं गार्ध्रराजितैः
त्यावेळी, भारत, माझ्याशी युद्ध करण्यास उत्सुक असलेल्या त्या क्रोधित वीरांचे साठ हजार रथ मागे वळले; मी त्यांना गृध्रराजाच्या पिसांसारख्या तीक्ष्ण बाणांनी भेदले.
ते युद्धे संन्यवर्तन्त समुद्रस्य यथोर्मयः। नेमे शक्या मानुषेण युद्धेनेति प्रचिन्त्य तत्
त्या युद्धात ते समुद्राच्या लाटांसारखे मागे हटले; मानवी युद्धाने त्यांचा पराभव होणार नाही हे त्यांनी ओळखले.
ततोऽहमानुपूर्व्येण दिव्यान्यस्त्राण्ययोजयम्
मग मी एकामागोमाग एक दिव्य अस्त्रे वापरली.
ततस्तानि सहस्राणइ रथिनां चित्रयोधिनाम्। अस्त्राणि मम दिव्यानि प्रत्यघ्नञ्छनकैरिव
मग त्या हजारो विविध प्रकारच्या युद्धकौशल्य असलेल्या रथी वीरांनी माझी दिव्य अस्त्रे अगदी सहजपणे परतवली.
रथमार्गान्विचित्रांस्ते विचरन्तो महाबलाः। प्रत्यदृश्यन्त संग्रामे शतशोऽथ सहस्रशः
ते बलवान वीर विविध रथमार्गांवर फिरत होते आणि युद्धात शेकड्यांनी, हजारोंनी दिसत होते.
विचित्रमुकुटापीडा विचित्रकवचध्वजाः। विचित्राभरणाश्चैव मम प्रीतिकराऽभवन्
त्यांच्या शिरोभूषणांवर सुंदर मुकुट, अंगावर देखणे कवच आणि ध्वज, तसेच विविध अलंकारांनी सजलेले ते माझ्या मनाला आनंद देणारे वाटले.
अहं तुशरवर्षैस्तानस्त्रप्रचुदितै रणे। नाशक्रुवं पीडयितुं ते तु मां प्रत्यपीडयन्
मी युद्धात अस्त्रांनी प्रेरित बाणांचा वर्षाव केला, तरीही त्यांना त्रास देऊ शकलो नाही; उलट त्यांनीच मला फार त्रास दिला.
तैः पीड्यमानो बहुभिः कृतास्त्रैः कुशलैर्युधि। व्यथितोस्मि महायुद्धे भयं चागान्महन्मम
त्या अनेक कुशल योद्ध्यांनी, जे युद्धात अस्त्रे वापरत होते, मला इतका त्रास दिला की माझ्या मनात मोठी भीती निर्माण झाली.
ततोहं परमायत्तो मातलिं परिपृष्टवान्
मग मी अगदी अडचणीत येऊन मातलीला विचारले.
किमेते मम बाणौघैर्दिव्यास्त्रप्रतिमन्त्रितैः। न वध्यन्ते महाघोरैस्तत्त्वमाख्याहि पृच्छतः
"हे इतके भयंकर असूनही, माझ्या दिव्य अस्त्रांनी आणि मंत्रांनी युक्त असलेल्या बाणांच्या वर्षावाने हे का मरत नाहीत? मी विचारतोय, खरी गोष्ट सांग."
स मामुवाच पर्याप्तस्त्वमेषां भरतर्षभ। तानुद्दिश्याथ मर्माणि प्रतिघातं तदाचर
त्याने मला सांगितले, "हे भरतश्रेष्ठ, तू यांच्यासाठी पुरेसा आहेस. आता त्यांचे मर्मस्थान ओळखून तिथेच वार कर."