ततः शक्रेण भगवान्स्वयंभूरभिचोदितः। विधत्तां भगवानत्रेत्यात्मनो हितकाम्यया
मग इंद्राच्या विनंतीवरून, स्वयंभू भगवंत म्हणाले, 'आपल्या हितासाठी हे कार्य अत्रेय भगवान करतील.'
तत उक्तो भगवता दिष्टमत्रेति भारत। भवितान्तस्त्वमप्येषां देहेनान्येन वृत्रहन्
मग भगवंत म्हणाले, 'हे भारत, तसेच घडणार आहे; वज्रहंता, तू देखील दुसऱ्या शरीराने यांचा अंत करशील.'
तत एषां वधार्थाय शक्रोऽस्त्राणि ददौ तव। न हि शक्याः सुरैर्हन्तुं य एते निहतास्त्वया
मग त्यांच्या विनाशासाठी इंद्राने तुला आपली अस्त्रे दिली; कारण हे दैत्य देवांना मारता आले नाहीत, पण आता तुझ्यामुळे नष्ट झाले.
कालस्य परिणामेन ततस्त्वमिह भारत। एषामन्तकरः प्राप्तस्तत्त्वया च कृतं तथा
काळाच्या ओघात, हे भारत, तू येथे आला आहेस आणि यांचा अंत घडवून आणला आहेस.
दानवानां विनाशार्थं महास्त्राणां महद्बलम्। ग्राहितस्त्वं महेन्द्रेण पुरुषेन्द्र तदुत्तमम्
दैत्यांच्या विनाशासाठी, महेंद्राने तुला श्रेष्ठ अस्त्रांचे सामर्थ्य दिले, हे पुरुषश्रेष्ठ.
ततः प्रशाम्य नगरं दानवांश्च निहत्य तान्। पुनर्मातलिना सार्धमगमं देवसद्म तत्
मग मी ते शहर शांत करून आणि दैत्यांचा वध करून, पुन्हा मातलीसोबत देवांच्या निवासस्थानी परतलो.
निवर्तमानेन मया महद्दृष्टं ततोऽपरम्। पुरं कामगमं दिव्यं पावकार्कसमप्रभम्
परत येताना, मी आणखी एक मोठे आणि अद्भुत शहर पाहिले, जे इच्छेनुसार फिरणारे, दिव्य आणि अग्नी-सूर्यासारखे तेजस्वी होते.
रत्नद्रुममयैश्चित्रैर्भास्वरैश्च पतत्रिभिः। पौलोमैः कालकेयैश्च रनित्यहृष्टैरधिष्ठिरतम्
ते रत्नांनी सजलेल्या झाडांनी आणि चमकदार, सुंदर पक्ष्यांनी, तसेच युद्धात नेहमी आनंदी असलेल्या पौलोम आणि कालकेयांनी वसलेले होते.
गोपुराट्टालकोपेतं चतुर्द्वारं दुरासदम्। सर्वरत्नमयं दिव्यमद्भुतोपमदर्शनम्
त्या नगरीला उंच मनोरे आणि प्रवेशद्वारे होती, चारही बाजूंनी प्रवेशद्वार होते, जवळ जाणे कठीण होते, सर्व रत्नांनी बनलेली आणि दिव्य, अद्भुत दिसणारी होती.
द्रुमैः पुष्पलोपेतैः सर्वरत्नमयैर्वृतम्। तथा पतत्रिभिर्दिव्यैरुपेतं सुमनोहरैः
ती फुलांनी बहरलेली, सर्व रत्नांनी बनलेली झाडे आणि सुंदर, दिव्य पक्ष्यांनी सजलेली होती.
असुरैर्नित्यमुदितैः शूलर्ष्टिमुसलायुधैः। चापमुद्गरहस्तैश्च स्रग्विभिः सर्वतो वृतम्
ती नगरी नेहमी आनंदी असुरांनी, शूल, ऋष्टि, मुसळ, धनुष्य आणि गदा घेऊन, हारांनी सजून, सर्व बाजूंनी राखली होती.
तदहं प्रेक्ष्यदैत्यानां पुरमद्भुतदर्शनम्। अपृच्छं मातलिं राजन्किमिदं दृश्यतेति वै
त्या अद्भुत दैत्यांच्या नगरीकडे पाहून, राजन, मी मातलीला विचारले, 'हे काय आहे जे मी पाहतोय?'
पुलोमा नाम दैतेयी कालका च महासुरी। दिव्यंवर्षसहस्रं ते चेरतुः परमं तपः
तेथे पुलोमा नावाची एक दैत्य स्त्री आणि कालका ही महाअसुरी होत्या; त्यांनी हजार दिव्य वर्षे कठोर तप केले.
तपसोन्ते ततस्ताभ्यां स्वयंभूरददाद्वरम्। अगृह्णीतां वरं ते तु सुतानामल्पदुःखताम्
त्यांच्या तपश्चर्येच्या शेवटी, स्वयंभू भगवंतांनी त्यांना वर दिला; त्यांनी आपल्या मुलांना अल्प दुःख व्हावे असा वर मागितला.
अवध्यतां च राजेन्द्र सुरराक्षसपन्नगैः। पुरं सुरमणीयं च स्वचरं सुकृतप्रभम्
राजा, हे नगर देव, राक्षस आणि सर्प यांना जिंकता येत नव्हते. ते देवांना फार प्रिय होते, आणि पुण्याईच्या तेजाने चमकत होते.
सर्वरत्नैः समुदितं दुर्धर्षममरैरपि। महर्षियक्षगन्धर्वपन्नगासुरराक्षसैः
त्या नगरीत सर्व प्रकारच्या मौल्यवान रत्नांचा संग्रह होता. अमरांनाही जिंकता येणार नाही अशी ती होती. तेथे महर्षी, यक्ष, गंधर्व, सर्प, असुर आणि राक्षस राहात असत.
सर्वकामगुणोपेतं वीतशोकमनामयम्। ब्र्हमणो भवनाच्छ्रेष्ठं कालकेयकृतं विभो
त्या नगरीत सर्व इच्छित सुख-सुविधा होत्या, तिथे दुःख किंवा आजार नव्हते. ती ब्रह्मदेवाच्या सर्व महालांमध्ये श्रेष्ठ होती, आणि कालकेयांनी ती उभारली होती.
तदेतत्खपुरं दिव्यं चरत्यमरवर्जितम्। पौलोमाध्युषितं वीर कालकेयैश्च दानवैः
हे दिव्य खगनगरी, अमरांना देखील गाठता येत नाही, येथे पौलोम आणि कालकेय दानव राहतात, हे वीर.
हिरण्यपुरमित्येवं ख्यायते नगरं महत्। रक्षितंकालकेयैश्च पौलोमैश्च महासुरैः
ही महानगरी 'हिरण्यपुर' म्हणून प्रसिद्ध आहे. ती कालकेय आणि पौलोम या महासुरांनी राखली आहे.
त एतेमुदिता राजन्नवध्याः सर्वदैवतैः। निवसन्त्यत्रराजेन्द्र गतोद्वेगा निरुत्सुकाः
हे राजा, हे दानव नेहमी आनंदी असतात, सर्व देवांना जिंकता येत नाहीत. ते येथे निश्चिंतपणे, कुठलाही काळजी न करता राहतात.
सुरासुरैरवध्यानां दानवानां धनञ्जय'। मानुषान्मृत्युरेतेषां निर्दिष्टो ब्रह्मणा पुरा
धनंजय, हे दानव देव आणि असुर यांना जिंकता येत नाहीत, आणि यांना केवळ माणसांकडूनच मृत्यू येईल असे ब्रह्मदेवाने पूर्वी ठरवले आहे.
[एतानपि रणे पार्त कालकेयान्दुरासदान्। वज्रास्त्रेण नयस्वाशु विनाशं सुमहाबलान्]
पार्था, या बलाढ्य कालकेयांना रणांगणात वज्रास्त्राने त्वरेने नष्ट कर, कारण त्यांच्यात अपार बळ आहे.
सुरासुरैरवध्यं तदहं ज्ञात्वा विशांपते। अब्रुवं मातलिं हृष्टो याह्येतत्पुरमञ्जसा
हे पुरुषांमध्ये श्रेष्ठ, हे दानव देव आणि असुर यांना जिंकता येत नाहीत हे मला समजल्यावर मी आनंदाने मातलीला म्हणालो, 'त्या नगरीकडे सरळ चला!'
त्रिदशेशद्विषो यावत्क्षयमस्त्रैर्नयाम्यहम्। न कथंचिद्धि मे पापा न वध्या ये सुरद्विषः
जोपर्यंत मी देवताधिपतींच्या शत्रूंना शस्त्रांनी नष्ट करत नाही, तोपर्यंत मी थांबणार नाही, कारण देवद्वेष्ट्यांना मी कधीच सोडत नाही.
उवाह मां ततः शीघ्रं हिरण्यपुरमन्तिकात्। रथेन तेन दिव्येन हरियुक्तेन मातलिः
मग मातलीने त्या दिव्य, घोड्यांनी जोडलेल्या रथाने मला हिरण्यपुराजवळ जलद नेले.
ते मामालक्ष्य दैतेया विचित्राभरणाम्बराः। समुत्पेतुर्महावेगा रथानास्थाय दंशिताः
माझे दर्शन होताच, विविध अलंकार व वस्त्रे घातलेल्या दैत्यांनी आपल्या रथांवर बसून, युद्धाची तीव्र इच्छा धरून, मोठ्या वेगाने माझ्यावर झडप घातली.
ततो नालीकनाराचैर्भल्लैः शक्त्यृष्टितोमरैः। प्रत्यघ्नन्दानवेन्द्रा मां क्रुद्धास्तीव्रपराक्रमाः
मग रागाने पेटलेल्या आणि बलाढ्य असलेल्या दानवराजांनी नळीबाण, नाराच, भल्ल, शक्ती, ऋष्टि आणि तोमर या शस्त्रांनी माझ्यावर हल्ला केला.
तदहं शस्त्रवर्षेण महता प्रत्यवारयम्। शस्त्रवर्षं महद्राजन्विद्याबलमुपाश्रितः
राजा, मी माझ्या विद्या आणि सामर्थ्यावर विश्वास ठेवून, त्या दानवांच्या मोठ्या शस्त्रवर्षावर माझ्या शस्त्रवर्षाने प्रतिकार केला.
व्यामोहयं च तान्सर्वान्रथमार्गैश्चरन्रणे। तेऽन्योन्यमभिसंमूढाः पातयन्ति स्म दानवाः
रणांगणात रथांच्या मार्गावर फिरत मी सर्वांना गोंधळात टाकले; त्यामुळे दानव एकमेकांवरच हल्ला करू लागले.
तेषामेवं विमूढानामन्योन्यमभिधावताम्। शिरांसि विशिखैर्दीप्तैरच्छिन्दं शतसङ्घशः
ते गोंधळून एकमेकांवर धावत असताना, मी तेजस्वी बाणांनी शेकडो दानवांची मस्तके छाटली.